Estrategiak (II. saiakera)
Zigor Urrutia
2026ko Irailaren 10etik
2026ko Irailaren 27ra

Zas Kulturren eta Amurrioko La Casona Udal Erakusketa Aretoaren arteko lankidetzak jarraipena izango du irailean Zigor Urrutiaren Estrategias (Ensayo II) erakusketarekin. Bi espazioen arteko harremanak badu aurrekari hurbil bat: 2025eko urrian La Casonak Trashumantes hartu zuen, Zas Kulturren proiektu ibiltaria, eta Urrutia bera ere parte-hartzaile izan zen bertan. Oraingoan, lankidetza hori artistaren bakarkako erakusketa batekin luzatzen da. Amurrion jaiotako Urrutia bere herrira itzuliko da azken urteotan garatutako lanen hautaketa eta berrantolaketa berri batekin. Erakusketa irailaren 10ean inauguratuko da eta hilaren 27ra arte egongo da ikusgai.
Estrategias (Ensayo II) ez da guztiz erakusketa berri bat, baina ez da aurreko baten errepikapena ere. Izenburuak berak Zigor Urrutiak proposatzen duen eragiketa ulertzeko pista ematen du: aurretik erabilitako material, irudi, testu, objektu eta gailuetara itzultzea, berriro proban jartzeko. Piezen zati handi bat Zas Kulturren aurkeztutako Estrategias erakusketatik dator; horiei Montehermoso Kulturunean Arte Vital 2024 sarietako artisten erakusketan eta Amárica Aretoan aurkeztutako Frecuencias de fondo erakusketan ikusgai egondako lanak gehitzen zaizkie. Ez da, ordea, obra horiek ibilbide baten kapitulu kronologiko gisa biltzea, ezta atzera begirako txiki bat osatzea ere. Artistak lekuz aldatzen ditu, haien arteko hurbiltasunak eraldatzen ditu eta harreman berriak sortzen ditu. Espazio batean bidelagun jakin batzuk zituen obra beste pieza batzuen ondoan eta bestelako arkitektura baten barruan agertzen da orain. La Casonako muntaketa, non obra grafikoa, irudiak, testuak, objektuak, pantaila eta instalazio-elementuak elkarrekin bizi diren, erakusketaren beraren eraikuntzaren parte bihurtzen da horrela.
Urrutiaren azken urteotako lanaren zati handi bat gure eguneroko bizitza etengabe zeharkatzen duten gai batzuen inguruan dabil: hizkuntza, informazioa, teknologiak, komunikazio-kodeak eta diskurtsoak eraiki eta zabaltzeko erabiltzen diren mekanismoak. Mezu, irudi, agindu, iritzi eta albistez inguratuta bizi gara, eta abiadura handiz jasotzen, interpretatzen eta erreproduzitzen ditugu. Urrutiaren piezak fluxu horretan sartzen dira desplazamendu txikiak eragiteko: esaldi batek testuingurua aldatzen du, irudi bat beste baten aurrean jartzen da, edo kode ezagun batek lehen bezain gardena izateari uzten dio. Erakusketak, horrela, teknologiek, hizkuntzak eta gizarte-egiturek errealitatea hautemateko dugun modua nola baldintzatzen duten aztertzen du, eta neurri handi batean zer ikusten dugun, zer entzuten dugun eta zer jotzen dugun egiazkotzat edo garrantzitsutzat nola erabakitzen duten.
Prozedura horretan obren esanahia ez ixteko borondatea dago. Estrategias (Ensayo II) ez da pieza bakoitza deszifratu eta erantzun zuzena aurkitu behar den ibilbide bat. Aitzitik, ikusleak loturak ezarri, kodeak ezagutu, kontraesanak antzeman eta aurrean duen horretan zenbateraino fidatzen den erabaki behar duen espazioa proposatzen du. Zentzu horretan, Ensayo II azpititulua bereziki zehatza da. Saiatzeak probatzea esan nahi du, haztatzea, formulazio bat aldatu daitekeela onartzea eta material berak baldintzak aldatzean emaitza desberdinak sor ditzakeela ulertzea. Zas Kulturren egon zen obra bat ez da guztiz obra bera La Casonan agertzen denean; Montehermosotik datorren pieza batek beste irakurketa bat har dezake orain Amárica Aretoan aurrez erakutsitako lanekin batera aurkezten denean. Testuingurua ez da obra jasotzen duen edukiontzi hutsa: obrak esan dezakeenaren parte ere bada.
Eraldaketa-prozesu hori Zas Kulturrek Estrategias-en lehen aurkezpenaren harira argitaratutako publikazioaren bidez ere jarrai daiteke. Argitalpena Amurriora eramango da eta La Casonan egongo da eskuragarri erakusketak irauten duen bitartean. Haren presentziak ikerketa beraren bi une alderatzeko aukera ematen du, eta proiektu batek aurreko etapak ezabatu gabe garatzen jarrai dezakeela ikusteko balio du. Horri, oraingoan, beste inguruabar esanguratsu bat gehitzen zaio: Zigor Urrutiak lanaren formulazio berri hau jaio zen lekuan aurkezten du, bere obra Artium, MUVIM, Sala Rekalde edo Montehermoso Kulturunea bezalako espazio eta erakundeetan erakutsi duen ibilbide baten ondoren.
Estrategias (Ensayo II) erakusketa, beraz, prozesu zabalago baten barruko behin-behineko egoera gisa ulertzea proposatzen du. Obrek igaro diren lekuen memoria gordetzen dute, baina, aldi berean, elkarketa, tentsio eta irakurketa berriak onartzen dituzte. La Casonako aurkezpenak, aurretik hasitako ikerketa bat amaitu baino gehiago, luzatu egiten du, eta lan batera berriro itzultzeak ez duela zertan hura errepikatzea esan nahi erakusten du, baizik eta berriro aktibatzeko modu berriak aurkitzea.

ZAS kultur aretoa | San Anton Plaza, 2 - Gasteiz (Araba)

