artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Koloreztatutako barne bulkadak

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

koloreztatutako-barne-bulkadak
Oaia Peruarena, Ekain Arte Lanak galeriako 'Behin eta berriz hasi' erakusketan. GORKA RUBIO / FOKU

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 15 de Julio 2026

Bulkadak. Koloretako bulkadak. Barnetik eta barneranzkoak, baina nola edo hala barne horretatik erauziak.Halakoak dira Oaia Peruarena (Irun, Gipuzkoa, 1972) artistaren margolanak. Eta bulkada horien araberasortzen du: "Maite dut beti galtzea eta aurkitzea. Barreneko bultzadei askatasuna ematea, eta gero askatasun hori ordenatzea". Kaosaren eta orekaren arteko etengabeko elkarrizketa bat da, sekula amaitzen ez dena. Edo amaitu arren, berriz ere hasten dena. Beti. Hutsetik, baina ez hasieratik: "Esperientzia gehitu egiten da poliki-poliki, eta oraingo abiapuntua eta orain dela bost urtekoa ez dira abiapuntu bera". Ideia horren bueltan sortu du Peruarenak, hain zuzen ere, Behin eta berriz hasi margolan bilduma. Erakusketa Donostiako Ekain Arte Lanak galerian ikusgai egongo dairailaren 5era arte.

Mihise gaineko olioak, paperean akrilikoz eta pastel margoz sortutako piezak, eta collageak daude ikusgai galerian. Eta, guztiaren gainetik, koloreak nabarmentzen dira. Hain zuzen, koloreak "interesatzen" zaizkio gehien Peruarenari. Koloreekin ikertzea, jolastea eta haien artean sortzen diren "loturak" aztertzea. Azaldu du, dena den, "momentuak galdegiten" dionaren arabera erabakitzen duela zer kolore erabili:"Hemen zati hori landuagoa dago [olio lan handi bat seinalatu du], eta, horregatik, kolore batzuk apalagoak dira. Sortu nuenean,kolore ñabarduretan sakontzeainteresatzen zitzaidan".

Pieza handiak ez ezik, ertainak eta txikiagoak ere badaude aretoan; denera, kasik 30. Margolariak egunean "sentitzen" duenaren eta "gustuko" duenaren arabera aukeratzen ditu formatuak eta tamainak: "Formatuhandiagoek indar handiagoa eskatzen didate fisikoki. Egun batzuetan ez dut halako indarrik sumatzen, eta nolabaitekointimitatea behar dut,formatu txikiagoak agian, goxoagoak".

Horregatik daude neurri guztietako lanak galeriako hormetatik zintzilik. Sartu eta berehala, lan handibat dago paretan eskegita, zeinak bisitariari eskaileretan behera jaisteko gonbita egiten dion. Aretoan dauden gainerako obren arteanezberdinena da agian, eta ikuslea gehiagorako egarriz uzten du. Txikiagoa da ezkerreko hormako lan bat, pastelez egindakoa; finagoak ditu trazuak, harmonikoagoak, ordenatuagoak nolabait. Kaosaren eta ordenaren arteko hartu-emanaberriz ere.

Artistak kontatu du sortzeko garaian erabakiak "intuitiboak" izaten direla askotan: "Trazu bat gertatzen da, eta badakizu aski dela horrekin". Eta, hala, margolanak berak"eskatzen" dionari jarraituz erabakitzen du Peruarenak obra bati zenbatekobolumena eman, trazua zer aldetara egin eta zerkolore erabili: "Lanean ari naizen bitartean eskura ditudan materialak erabiltzen ditut, eta, momentuan etortzen zaidanari erantzuna emateko, baliteke pintzelaz zarta bat ematea, behatzak sartzea edo margo masa bat botatzea mihise gainera".

Baina nondik abiatuta, nola hasi sortzen? "Uste dut sorkuntzan gabiltzan gehienok zerbait izaten dugulabarrenean beti", hausnartu du Peruarenak. Gehitu du batzuetan ideia bat sortzen zaiola barruan, buruan "mantxa" forma hartzen duena; "abiapuntu" bat, haren hitzetan. Beste zenbaitetan, ordea, margolaria bera da obra bere baitan bilatzen duena: "Paperak hartzen ditut,jarri, eta hor, egonean, kolore bat ikusten hasten naiz; horrek ematen dit abiapuntua".

Paper zati txiki-txikiak

Peruarenaren lana etengabeko bilaketabat da;norbere buruarena, baina baita landutako askotariko tekniken ingurukoa ere. Horrexegatik, dio "ezeztatu" egiten ditu "ontzat" jotzen ez dituen lan asko. Dena den, baztertutako lanek ere elementu eta zati "interesgarriak" izaten dituzte, eta gorde egiten ditu halakoak: "Baditut paper zatitxiki-txikiak gordeak eta oraindik erabili gabe, ez baitakit zertarako izango diren".

Gordetako zati horietatik sortzen ditu collageak. Lan horietan erenolabaiteko oreka bilatzen du: "Konposizioa kaos bat izaten ahal da, baina konposizio bortitzagobatean ere bada piezen arteko koherentzia bat". Artistak argitu du collagearen teknika pinturarenetik ezberdintzen duena "tentsioa" dela, margolanak "galdu" edo hondatu egin baitaitezke keinu baten ondorioz, eta collageak, berriz, moldagarriagoak edo "arinagoak" dira: "Collageetan, gerta daiteke zerbait ez erabiltzea, baina ez duzu pieza galtzen. Margolanetan, berriz, espazio hutsak hutsik utzi ahal izateko erabakiek nahiko xuxenak izan behar dute".

"Konposizioa kaos bat izaten ahal da, baina konposizio bortitzagobatean ere bada piezen arteko koherentzia bat"

OAIA PERUARENA.

Eta margolariak "maite" ditu tarte hutsak. Harentzat, hutsunea isiltasuna da, arnasgunea. Hala ere, ziurtatu du hutsik uztea baino errazagoa dela"betetzea, betetzea eta betetzea", eta horrexegatik egin ohi dituela bi modutako lanak: "hutsune anitzekoak" eta "materia askokoak".

Beraz, "arrazionalki" eta hitzez azaldu ezinezko bulkadak, koloreak eta hasierak dira nagusi Peruarenaren azken bilduman. Zer gertatzen da bukaerekin, baina? Ba al da amaierarik? Artistaren aburuz, obren eta bildumen bukaerak "sentitu" egiten dira. Bildumakez omen dira betiko amaitzen, ordea, eta halaxe azpimarratu du: "Bukaera izaten da, baina momentuko bukaera. Zerbait gelditzen da bilduman, baina beti egongo da berriz hasteko zerbait, aurreko horri lotua egonendena".

behin-eta-berriz-hasi

Behin eta Berriz hasi

Oaia Peruarena

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 09 de Julio 2026
Al 05 de Septiembre 2026


fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 26 de Noviembre 2026
Al 29 de Noviembre 2026

ever-is-over-all

Ever is Over All

Pipilotti Rist

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 01 de Octubre 2026
Al 17 de Enero 2027

bitartean-donde-mentras

Bitartean | Donde mentras

Alan Sastre, Xavi Ceerre

Juan Manuel Lumbreras (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 29 de Octubre 2026
Al 04 de Diciembre 2026

akatsen-lerroak

Akatsen lerroak

Lou Chavepayre

Georges Pompidou galeria (Angelu, Lapurdi)

Desde el 07 de Noviembre 2026
Al 27 de Febrero 2027

zoroak-maitariak-eta-poetak

Zoroak, maitariak eta poetak

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 20 de Noviembre 2026

Traen con ellos el olor de la bergamota y el cedro. Hamabost urte eta gero hau | Artistak: Ece Powell, Irune Merino, Izar Okariz, Iker Abaskal, Samuel Martin Schick, Stefano Santa Maria, Izai Rodriguez, Flx. Javier Larreina Morales. | Non: Guata Kultur Fabrikan, Aranguenen (Zalla, Bizkaia). | Noiz arte: Abenduaren 19ra arte.

zipriztin-berdeak-eta-moreak-horma-zurien-gainean

Zipriztin berdeak eta moreak horma zurien gainean

Goiatz Iza Erkiz [BERRIA.eus]
| 20 de Noviembre 2026

Bilboko Guggenheim museoak Dan Flavin artista garaikidearen 24 obra bildu ditu 'Dan Flavin: Argi apur bat' erakusketan. Flavin 1960ko hamarkadako korronte minimalistaren parte izan zen, eta, lanpara fluoreszenteen bitartez, perspektibarekin jolasten zuen.

ibilbide-ezezagunak

Ibilbide ezezagunak

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 20 de Noviembre 2026

Askotan artistak mugimendu eta garai bati lotuta azaltzen zaizkigu. Badirudi epe jakin batean artelanak sortu ondoren hil egiten direla edo mundutik desagertzen direla. Gainera, artistak bilakaera ezberdin bat edo beste bide batzuk aztertzen baditu, ez zaizkio kontuan hartzen.

bixente-ameztoiren-margolan-bat-nabarmendu-du-san-telmo-museoak-artistaren-heriotzaren-25-urteurrenean

Bixente Ameztoiren margolan bat nabarmendu du San Telmo Museoak, artistaren heriotzaren 25. urteurrenean

| 13 de Noviembre 2026

Museoak Bixente Ameztoi Olasagastiren (Donostia 1946 - Villabona 2001) Sin título (Izenbururik gabe) koadroa aurkezten du, Nabarmendutako obra izeneko programaren barruan. Lana 1976ko mihise gaineko olioa da, 130 x 161,7 cm-ko neurrikoa. Aurten erosi du museoak eta artistaren heriotzaren 25. urteurrenarekin bat eginez ikusgai jartzen du Arte Historikoaren aretoan 2026ko azaroaren 6tik 2027ko otsailaren 28ra arte.

kilimak-begietan

Kilimak begietan

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 12 de Noviembre 2026

Circus | Artista: Alejandra Ikaza. | Non: Bilboko Rekalde aretoan. | Noiz arte: 2027ko otsailaren 28ra arte.

idazkera-eta-poesia

Idazkera eta poesia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 12 de Noviembre 2026

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa abian den honetan, aspaldiko artelan bat etorri zait burura. Laurita Siles Malagako artista doktorego tesia Euskal Herrira egitera etorri zenean, lagun batek bertso txapelketa batera eraman zuen.

paisaia-arkitektura-eta-trazua

Paisaia, arkitektura eta trazua

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 4 de Noviembre 2026

Bloke eta malda | Artista: Julen Agirre. | Non: Bilboko La Taller aretoan. | Noiz arte: Abenduaren 4ra arte.

departamento

Departamento

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 4 de Noviembre 2026

Aurreko asteetako artikuluetan berriz ere ateak zabaldu dituzten azpiegitura handiez aritu gara. Gaur arteaz gozatzeko areto ezberdin eta ezezagun bati buruz hitz egin nahiko nuke.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).