artekaria

Euskal Herriko
Arte Ataria

aktualitatea

'Zumetaren Usurbil' erakusketak itxiko ditu muralaren 50. urtemugako ospakizunak

Zumetaren eta haren jaioterriaren arteko "lotura artistikoak" ardaztuko du erakusketa, eta, batik bat, Zumetaren lan figuratiboa erakutsiko du. Atzo ireki zituen ateak eta hilaren 28ra bitartean egongo da ikusgai, Usurbilgo Sutegi aretoan.

zumetaren-usurbil-erakusketak-itxiko-ditu-muralaren-50-urtemugako-ospakizunak
Usoa Zumeta eta Agurtzane Solabarrieta, Sutegi aretoan, erakusketaren inaugurazioan. Arg/ JON URBE - FOKU

15 de Abril 2024 | Itziar Ugarte Irizar [BERRIA.eus]

"Askotan esan dut ezin dugula ulertu Usurbil Zumetarik gabe, eta seguru, alderantziz ere, ezingo litzatekeela ulertu Zumeta Usurbilik gabe". Agurtzane Solabarrieta Usurbilgo (Gipuzkoa) alkatearen ustetan, "binomio banaezin bat" sortzen dute artistak eta herriak —"sinbiosi sakon bat"—, eta erlazio hori ekarri nahi du arretagunera orain Zumetaren Usurbil erakusketak. Artistak herrian duen mural ezagunaren 50. urtemugaren karietara prestatu dute, eta apirilaren 28ra bisitatu ahalko da, Usurbilgo Sutegi aretoan.

Usoa Zumeta artista eta Jose Luis Zumetaren (Usurbil, Gipuzkoa, 1939-Donostia, 2020) alaba ere badenak kontatu duenez, aita zendu zenean ekin zion haren obraren artxiboa osatzeari, eta hasieratik izan zuen buruan muralaren urtemugarekin erakusketa bat atontzea. Abiapuntuan, muralaren inguruko lanak eta Usurbilekin lotutakoak, denak proposamen bakarrean biltzea zen ideia, baina, aurrera egin ahala, muralaren sormen prozesuaren ingurukoak "dimentsio handia" hartu zuen, eta Usurbili erreferentzia egiten dioten Zumetaren bestelako piezak aparte lantzea erabaki zuten azkenean. Horiek dira, orain, erakusketa berrian bildu dituztenak eta, guztiak herriaren ardatzak lotzen dituen arren, edukia "askotarikoa" dela nabarmendu du Usoa Zumetak.

Bada nabarmentzen den alderdi bat, ordea: Zumetaren obra figuratiboa jasotzen du gehienbat erakusketak. Hala azaldu du alor hark artistaren ibilbidean izan zuen tokia Zumetak: "Figuraziotik hasi zen, gero eduki zuen ia hogei urteko epe bat abstrakzioan mugitu zena, figurazio minimoa ere erabat baztertzeko ahaleginean, gainera; eta, ondoren, 1978an egin zuen aldaketa izugarri bat, figurazio errealistara. Beti jarri da gehiago jomugan haren abstrakzioa, baina lan hauek aukera bat ematen digute figurazioan egin zuen ibilbidea lantzeko".

Zumetaren etapa askotatik egiten baitu zeharkaldia erakusketak. Lehen lana 1960koa da, Joxan Artzeren erretratu bat, biak 21 urte zituztenekoa, eta 2018koak dira erakutsi dituzten lan berrienak. "Badaude, adibidez, bi eskulturaren maketak, txorienak. Bere ibilbidean motibo ohiko bat izan zen txoriena, hasiera-hasieratik, eta aitzakia ematen digute horren inguruan hausnartzeko", Usoa Zumetaren esanetan.

Eta ikusgai jarri dituzten kartelei ere egin die azpimarra. "Nahiz eta jakin kartelgintza asko landu zuela, Usurbilekin lotutako sei kartel daude, eta hori sorpresa bat izan da. Hor bada lotura bat Baga, Biga, Higa sentikariarekin: Usurbil 1970eko herri abangoardistetako bat izanik, Ez Dok Amairukoek presentzia handia eduki zuten hemen. Hori ekarri dut, baina badira beste hainbat sorpresa, festen inguruan egindako kartelak, adibidez. Gauza horiek bidean topatutakoak izan dira, eta berdin beste hainbat gauza".

Artelanez gain, horien inguruko dokumentazioarekin eta artxiboko materialarekin osatu dute erakusketa, eta katalogo batean ere bildu dute guztia.

Bisitak hiru egunez

Duela urtebete inguru hasi ziren muralaren urtemugaren inguruko jarduera programarekin, eta zaharberritze lana izan zen egin zuten lehen gauza. Ondotik heldu ziren haren sormen prozesuaren inguruko erakusketa, hari lotutako argitalpena, Oskar Alegriaren Zumeta 23 filma eta Xumetik herri jaialdia. Zumetaren Usurbil erakusketak itxiko du orain programa, eta hiru bisita gidatu berezi antolatu dituzte, 659 Usurbil Bizitik. Bihar, hilaren 20an eta 28an izango dira, eguerdiko hamabietan hasita, Sutegitik.

Bi urrats izango ditu bisitak: Museo Irekia izeneko bisita gidatua izango da lehena — Zumetaren muralaz gain, herriko kaleetan dauden beste artista batzuen lanei erreparatzeko; Remigio Mendiburu, Judas Arrieta, Irantzu Lekue eta besterenak—; eta horren ondotik Zumetaren Usurbil erakusketara heldu, eta Usoa Zumetak emango ditu azalpenak han. Gehienez, hamalau laguneko taldeak izango dira, eta 650 Usurbil Bizi atarian eman ahalko da izena.

zumetaren-usurbil

Zumetaren Usurbil

Zumeta

Sutegi aretoa (Usurbil, Gipuzkoa)

Desde el 12 de Abril 2024
Al 28 de Abril 2024


ekoiztu

Ekoiztu

Uharte Zentroa (Uharte, Nafarroa)

Desde el 23 de Febrero 2024
Al 08 de Junio 2024

lurras-sigillatas

Lurras sigillatas

Ángel Garraza

Juan Manuel Lumbreras (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 18 de Abril 2024
Al 31 de Mayo 2024

aware

Aware

Iker Valle

tTok (Uztaritze, Lapurdi)

Desde el 17 de Mayo 2024
Al 04 de Julio 2024

galdera-txikiak

Galdera txikiak

17 de My | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Zein den artistaren lekua galdetu dio irratiko esatariak artistari. Artistak galdera handi hori galdera txikitan xehetuko lukeela erantzun du.

hiru-hitz-hamaika-eduki-iii

Hiru hitz, hamaika eduki (III)

10 de My | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Aurreko bi zutabeetan Erromako Kapitolioko Museoen sotoan ikusi nuen estela bat aztertzen aritu naiz. K.o. I. mendeko hilarri bat zen, eta hiru hitz besterik ez zuen, bata bestearen azpian: "Antiochus/libertus/pictor" esaten zuen, alegia, "Antiochus. Libertoa. Margolaria". Gaurkoan azken hitzari ekingo diot, pictor, margolaria.

esperimentazioaren-alde

Esperimentazioaren alde

09 de My | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

'Herri bat behar da mendi bat altxatzeko' | Artista: Maria Jerez. | Noiz arte. Abuztuaren 25era arte. | Non. Donostiako Tabakaleran.

hiru-hitz-hamaika-eduki-ii

Hiru hitz, hamaika eduki (II)

07 de My | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Aurreko astean Erromako Kapitolioko Museoen sotoan ikusi nuen estela bat aztertzen hasi nintzen. Hilarri bat zen, eta hiru hitz besterik ez zituen, bata bestearen azpian:"Antiochus/libertus/pictor" esaten zuen, alegia, "Antiochus. Libertoa. Margolaria". Aurrekoan Antiochus izenari eskaini nion zutabea, eta gaurkoan libertus hitzak zer kontatzen digun arakatzea dagokit.

basterretxea-ehun-urte-bost-geldiune

Basterretxea: ehun urte, bost geldiune

07 de My | Itziar Ugarte Irizar [BERRIA.eus]

Margolaritzan, eskulturan, zineman, diseinuan eta, orobat, euskal kulturaren susperraldiaren aldeko lanean nabarmendu zen Nestor Basterretxea. Mendea bete da artistaren jaiotzatik, eta bost urratsetan zeharkatu du haren ekarpena BERRIAk.

gorputz-izateko-formak

Gorputz izateko formak

03 de My | Elena Olave [BERRIA.eus]

'KOSMETAI' | Egilea: Hodei Herreros. | Non: Montehermoso kulturgunea, Gasteiz. | Noiz arte: Maiatzaren 19ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).