artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Hiruki: errealismoa oinarri duen erakusketa kolektiboa

Susana Ferreirak, Cristina Guerrerak eta Udane Juaristik egindako lanek osatzen dute bilduma, eta Donostian jarri dute ikusgai. Gorputzak, objektuak eta eszenak dituzte abiapuntu; horien bitartez, artista bakoitzak bere barne mundua islatu du.

hiruki-errealismoa-oinarri-duen-erakusketa-kolektiboa
Susana Ferreira, Cristina Guerrero eta Udane Juaristi erakusketa aretoan, gaur, Donostian. GORKA RUBIO / FOKU

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 17 de Enero 2026

"Artea hizkuntza bat besterik ez da, non artistak bere barne mundua azaleratzen duen. Hiru artista erabat ezberdinen lanak ditugu hemen. Bizitza ikusteko hiru forma, eta hiru barne mundu". Hala definitu du Hiruki erakusketa Xabier Obeso komisarioak. Hiru artista gipuzkoarrek beren lanekin jantzi dituzte Donostiako Okendo kultur etxeko erakusketa aretoko hormak: Susana Ferreirak, Cristina Guerrerok eta Udane Juaristik. Azaldu dutenez, intimoaren eta kolektiboaren arteko harremana islatzen du bildumak, eta errealismora jotzen duen artea dute piezek oinarri. Hain justu, horixe bera jarri nahi izan dute erdigunean: errealismoa.

Objektuak, gorputzak eta eszenak abiapuntutzat hartu dituzte artistek, eta, komisarioaren ustez, errealismoaz baliatu dira horretarako: "Lan hauek ez dute eguneroko ikuspegia soilik erakusten. Gizartea pentsatzeko eta zalantzan jartzeko modu bat dira, bai pentsatzen duguna eta bai egiten duguna".

1 - Udane Juaristi: Oinak abiapuntu

Kaleak eta jendearen oinak mihiseetara eraman ditu Udane Juaristik, horiek baititu inspirazio iturri. Haren hamabi koadrok hartzen dute aretoko ezkerreko aldea. Koloretako lan bat eta zuri-beltzeko beste bat tartekatuta zintzilikatu ditu denak, "lehenaldia eta orainaldia ikusarazteko". Jendearen joan-etorria da nagusi haietan; batzuk alde batera doaz, eta beste batzuk, beste aldera. Artistaren hitzetan, "elkarrizketa bat" sortu nahi izan du lan guztien artean, horregatik daude horrela kokatuta: "Eszena urbanoak dira, eta egunerokoa adierazten dute. Jendea interesatzen zait, eta jendearen mugimendua". Mihise handiez gain, hormaere baliatu du lanetan. "Espazioekin jolastu nahi izan dut, ikusleak mihisetik harago beste espazio batzuetan sartzeko". Muralgintzan aritzen da, eta aitortu du, agian, horregatik erabili duela horma.

Koadroetan elementu nagusi bat atzeman daiteke: oinak. Horri garrantzia eman nahi izan dio, eta eszena bera "bigarren" plano batean utzi: "Horrela, badirudi edozein toki izan daitekeela. Koadro batean San Frantzisko ageri da, bainaedozein leku izan daiteke. Pertsonaian zentratuta dago, ez lekuan".Pertsonaiak ere modu "anonimoan" margotu ditu, aurreko ideiaren bide beretik jo nahi izan duelako: "Edozein izan daiteke". Ikusleak interpretazio libre bat egitea da haren helburua.

2 - Cristina Guerrero: Feminismoa norbere burutik

"Objektuen mundua dut gustuko, eta emakumezkoen irudiekin alderatzen dut". Eta bide horri segika ondu ditu Cristina Guerrerok erakusketako lanak: objektu bat eta emakume baten irudia elkarren ondoan jarri ditu hormetan; oraingo honetan, berezitasun txiki batekin: bera da koadroetako emakumea. "Nortasunbaten atzean ezkutatzen gara, gizarteak inposatutako nortasunetan". Horren inguruan hitz egiten du irudien bitartez. Auto-stop egiten duen andre bat ageri da irudi batzuetan, emakumeen "askatasuna" transmititu nahi izan baitu: "Auto-stoparen gaiaz hitz egiten dut, betidanik arriskutsutzat jo baita, eta egitea debekatu baitigute. Beraz, nik aldarrikatzen dut nahi dudana egiten dudala, eta auto-stop egiten dudala nahi dudan lekura joateko".

Aitortu du gustukoduela euskarri ezberdinen gainean esperimentatzea, eta argi ikus daiteke hori erakusketan. Besteak beste, metala, metakrilatoa eta mihisea erabili ditu orain arte. Edonola ere, azkenaldian hondoa kendu die koadroei, eta figura bakarrik utzi, "objektuari berari garrantzia eta protagonismoa emateko", haren hitzetan: "Ez nion zentzurik bilatzen hondo zuri baten gainean margotzen jarraitzeari; beraz, metalezko pieza moztuak erabiltzen hasi nintzen".Argiak ere gehitu dizkie lan horiei. Horrez gain, beste hainbat koadro egin ditu, tamaina txikiagoan, eta beste formatu batean. Klarionak erabili ditu egurraren gainean margotzeko, baina feminismoa atzean utzi gabe: "Harremanak egin ditut hainbat figuraren artean, dibertsioa baita nire munduaren parte".

3 - Susana Ferreira: Argia leku ilunetan

Arkitekturaren mundutik dator Susana Ferreira, eta nabari da haren obretan. Abandonatuta dagoen Irungo (Gipuzkoa) aduana zaharra da protagonista haietan, eta "argia" eta "edertasuna" eman nahi izan dizkio lekuari. "Argiak eta itzalak sortzen saiatzen naiz, opakuak gardenarekin bat egiteko". Hala ere, ez da obretan presente dagoen kokaleku bakarra.Irungo Txingudi ikastola ageri da lan batzuetan; izan ere, bertan hazi zen "artistikoki". Irunen bertan egon ziren ikusgai, baina Donostiara ekartzeko "gogoa" zuela aitortu du.

Inguruan dituen gauzak margotzen ditu Ferreirak, ikus daitekeen moduan —Irungoa da bera—, eta adierazi du Irungo eraikinak marrazteak aukera eman diola beti gauzak gehituz joateko. Koadro batean baino gehiagotan ikus daiteke geruzak gehitzeko hautu hori: "Hemen dagoen koadroetako bat, esaterako, Bartzelonan egon zen, eta hona ekarri nuenean gauza gehiago gehitu nizkion. Bururatzen zaidan edozer gauza gehitzen diet koadroei". Haren ustez, irudia aitzakia da pintura sortzeko, eta edonon topatzen du aitzakia hori: "Edozein lekutan ikusten dut inspirazioa, baita filmetan ere".

Obrak eta artista bera gertutik ezagutzeko, otsailaren 26an sormen prozesuari buruzko hitzaldi bat emango du Ferreirak, Okendo kultur etxeko areto nagusian.

hiruki

Hiruki

Cristina Guerrero, Susana Ferreira, Udane Juaristi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 15 de Enero 2026
Al 06 de Marzo 2026


ni-naiz-bestea

Ni naiz bestea

Jabier Herrero

ZAS kultur aretoa (Gasteiz, Araba)

Desde el 30 de Abril 2026
Al 04 de Junio 2026

prezioa-eta-balioa

Prezioa eta balioa

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 22 de Mayo 2026

Igandean Museoen Nazioarteko Eguna izan zen eta, ohikoa den bezala, gure inguruko museoek ekintza ugari eskaini zituzten. Horrez gain, lurraldeko museo guztien sarrera doakoa izan zen. Eta urtero bezala, Bilbo aldean bizi eta artea gogoko duten nire lagun eta ezagun gehienak Guggenheim museora joan ziren.

metalezko-basoan-barrena

Metalezko basoan barrena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 22 de Mayo 2026

RUTH ASAWA: ATZERA BEGIRAKOA. | Artista: Ruth Asawa. | Non: Bilboko Guggenheim museoan. | Noiz arte: Irailaren 13ra arte.

gernika-k-mugitzen-duen-guztia

'Gernika'-k mugitzen duen guztia

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 21 de Mayo 2026

Pablo Picassoren lana Bilboko Guggenheim museora eramateko eskaria egin dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari, eta, ezezkoa erantzun dioten arren, kolpean piztu da berriz ere koadroaren kokapenari buruzko debatea. Lur mugikorrak ditu oinarrian.

esther-ferrerrek-jasoko-du-eusko-ikaskuntza-laboral-kutxa-saria

Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 20 de Mayo 2026

Artistak arte garaikidearen berrikuntzan eginiko "ekarpen erabakigarria" nabarmendu du epaimahaiak, bai eta haren obrak nazioartean erdietsitako proiekzioan azpimarra egin ere. Uztailean emanen diote garaikurra.

veneziako-biurtekoa-giro-gatazkatsuan-ireki-da

Veneziako Biurtekoa giro gatazkatsuan ireki da

| 19 de Mayo 2026

Veneziako 61. Biurtekoaren maiatzaren 6ko aurre-irekieraren egunetik hasita, protesta eta ekintza ugari egin dira Arsenalen eta Giardinian, Errusiaren eta Israelen parte-hartzea salatzeko.

arantzazuko-argiztatzailea

Arantzazuko argiztatzailea

Enekoitz Telleria Sarriegi [BERRIA.eus]
| 18 de Mayo 2026

Xavier Alvarez de Eulatek Arantzazuko santutegian jarritako beirateek 70 urte izango dituzte aurten. Urteurrena kari, erakusketa bat jarri dute frantziskotarren komentuan: ‘Lux Vitae'. Argi egin diote fraide artistaren ibilbideari.

erronkariko-borlen-arrastoak

Erronkariko borlen arrastoak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 15 de Mayo 2026

'Muskoko' | Artista: Leyre Arraiza. | Non: Iruñeko Ziudadelan. | Noiz arte: Maiatzaren 24ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).