artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Hiruki: errealismoa oinarri duen erakusketa kolektiboa

Susana Ferreirak, Cristina Guerrerak eta Udane Juaristik egindako lanek osatzen dute bilduma, eta Donostian jarri dute ikusgai. Gorputzak, objektuak eta eszenak dituzte abiapuntu; horien bitartez, artista bakoitzak bere barne mundua islatu du.

hiruki-errealismoa-oinarri-duen-erakusketa-kolektiboa
Susana Ferreira, Cristina Guerrero eta Udane Juaristi erakusketa aretoan, gaur, Donostian. GORKA RUBIO / FOKU

2026ko Urtarrilaren 17a | Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]

"Artea hizkuntza bat besterik ez da, non artistak bere barne mundua azaleratzen duen. Hiru artista erabat ezberdinen lanak ditugu hemen. Bizitza ikusteko hiru forma, eta hiru barne mundu". Hala definitu du Hiruki erakusketa Xabier Obeso komisarioak. Hiru artista gipuzkoarrek beren lanekin jantzi dituzte Donostiako Okendo kultur etxeko erakusketa aretoko hormak: Susana Ferreirak, Cristina Guerrerok eta Udane Juaristik. Azaldu dutenez, intimoaren eta kolektiboaren arteko harremana islatzen du bildumak, eta errealismora jotzen duen artea dute piezek oinarri. Hain justu, horixe bera jarri nahi izan dute erdigunean: errealismoa.

Objektuak, gorputzak eta eszenak abiapuntutzat hartu dituzte artistek, eta, komisarioaren ustez, errealismoaz baliatu dira horretarako: "Lan hauek ez dute eguneroko ikuspegia soilik erakusten. Gizartea pentsatzeko eta zalantzan jartzeko modu bat dira, bai pentsatzen duguna eta bai egiten duguna".

1 - Udane Juaristi: Oinak abiapuntu

Kaleak eta jendearen oinak mihiseetara eraman ditu Udane Juaristik, horiek baititu inspirazio iturri. Haren hamabi koadrok hartzen dute aretoko ezkerreko aldea. Koloretako lan bat eta zuri-beltzeko beste bat tartekatuta zintzilikatu ditu denak, "lehenaldia eta orainaldia ikusarazteko". Jendearen joan-etorria da nagusi haietan; batzuk alde batera doaz, eta beste batzuk, beste aldera. Artistaren hitzetan, "elkarrizketa bat" sortu nahi izan du lan guztien artean, horregatik daude horrela kokatuta: "Eszena urbanoak dira, eta egunerokoa adierazten dute. Jendea interesatzen zait, eta jendearen mugimendua". Mihise handiez gain, hormaere baliatu du lanetan. "Espazioekin jolastu nahi izan dut, ikusleak mihisetik harago beste espazio batzuetan sartzeko". Muralgintzan aritzen da, eta aitortu du, agian, horregatik erabili duela horma.

Koadroetan elementu nagusi bat atzeman daiteke: oinak. Horri garrantzia eman nahi izan dio, eta eszena bera "bigarren" plano batean utzi: "Horrela, badirudi edozein toki izan daitekeela. Koadro batean San Frantzisko ageri da, bainaedozein leku izan daiteke. Pertsonaian zentratuta dago, ez lekuan".Pertsonaiak ere modu "anonimoan" margotu ditu, aurreko ideiaren bide beretik jo nahi izan duelako: "Edozein izan daiteke". Ikusleak interpretazio libre bat egitea da haren helburua.

2 - Cristina Guerrero: Feminismoa norbere burutik

"Objektuen mundua dut gustuko, eta emakumezkoen irudiekin alderatzen dut". Eta bide horri segika ondu ditu Cristina Guerrerok erakusketako lanak: objektu bat eta emakume baten irudia elkarren ondoan jarri ditu hormetan; oraingo honetan, berezitasun txiki batekin: bera da koadroetako emakumea. "Nortasunbaten atzean ezkutatzen gara, gizarteak inposatutako nortasunetan". Horren inguruan hitz egiten du irudien bitartez. Auto-stop egiten duen andre bat ageri da irudi batzuetan, emakumeen "askatasuna" transmititu nahi izan baitu: "Auto-stoparen gaiaz hitz egiten dut, betidanik arriskutsutzat jo baita, eta egitea debekatu baitigute. Beraz, nik aldarrikatzen dut nahi dudana egiten dudala, eta auto-stop egiten dudala nahi dudan lekura joateko".

Aitortu du gustukoduela euskarri ezberdinen gainean esperimentatzea, eta argi ikus daiteke hori erakusketan. Besteak beste, metala, metakrilatoa eta mihisea erabili ditu orain arte. Edonola ere, azkenaldian hondoa kendu die koadroei, eta figura bakarrik utzi, "objektuari berari garrantzia eta protagonismoa emateko", haren hitzetan: "Ez nion zentzurik bilatzen hondo zuri baten gainean margotzen jarraitzeari; beraz, metalezko pieza moztuak erabiltzen hasi nintzen".Argiak ere gehitu dizkie lan horiei. Horrez gain, beste hainbat koadro egin ditu, tamaina txikiagoan, eta beste formatu batean. Klarionak erabili ditu egurraren gainean margotzeko, baina feminismoa atzean utzi gabe: "Harremanak egin ditut hainbat figuraren artean, dibertsioa baita nire munduaren parte".

3 - Susana Ferreira: Argia leku ilunetan

Arkitekturaren mundutik dator Susana Ferreira, eta nabari da haren obretan. Abandonatuta dagoen Irungo (Gipuzkoa) aduana zaharra da protagonista haietan, eta "argia" eta "edertasuna" eman nahi izan dizkio lekuari. "Argiak eta itzalak sortzen saiatzen naiz, opakuak gardenarekin bat egiteko". Hala ere, ez da obretan presente dagoen kokaleku bakarra.Irungo Txingudi ikastola ageri da lan batzuetan; izan ere, bertan hazi zen "artistikoki". Irunen bertan egon ziren ikusgai, baina Donostiara ekartzeko "gogoa" zuela aitortu du.

Inguruan dituen gauzak margotzen ditu Ferreirak, ikus daitekeen moduan —Irungoa da bera—, eta adierazi du Irungo eraikinak marrazteak aukera eman diola beti gauzak gehituz joateko. Koadro batean baino gehiagotan ikus daiteke geruzak gehitzeko hautu hori: "Hemen dagoen koadroetako bat, esaterako, Bartzelonan egon zen, eta hona ekarri nuenean gauza gehiago gehitu nizkion. Bururatzen zaidan edozer gauza gehitzen diet koadroei". Haren ustez, irudia aitzakia da pintura sortzeko, eta edonon topatzen du aitzakia hori: "Edozein lekutan ikusten dut inspirazioa, baita filmetan ere".

Obrak eta artista bera gertutik ezagutzeko, otsailaren 26an sormen prozesuari buruzko hitzaldi bat emango du Ferreirak, Okendo kultur etxeko areto nagusian.

hiruki

Hiruki

Cristina Guerrero, Susana Ferreira, Udane Juaristi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Urtarrilaren 15etik
2026ko Martxoaren 06ra


gai-grisa

Gai Grisa

Erakusketa kolektiboa

Portalea Kultur Etxea (Eibar, Gipuzkoa)

2026ko Otsailaren 20etik
2026ko Martxoaren 22ra

mikel-okinena

Mikel Okiñena

ArteA2 (Zizur Nagusia, Nafarroa)

2026ko Martxoaren 13tik
2026ko Apirilaren 25era

formaren-sintaxia

Formaren sintaxia

Maite Leyún

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2025eko Maiatzaren 14tik
2026ko Martxoaren 22ra

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

Mar. 12 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

Mar. 12 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

Mar. 06 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

Mar. 05 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

Mar. 05 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.