Harrigarriki bezain ezustean berriro agertu eta urtebetera, Jacques Goudstikkerren bildumako Emakume baten erretratua lana bere oinordekoari itzuli ahal izango diote. Irailaren 4an, Argentinako epaile federal batek akordioa balidatu du; akordio hori fiskaltzak, Marei von Saherrek (herbeheretar merkatariaren errain eta oinordeko bakarrak) eta Argentinan margolana zuten Patricia Kadgienek nahiz bere senar Juan Carlos Cortegosok sinatu dute. Azken horiek "espresuki eta atzeraezinez" uko egin diote lanaren gaineko edozein eskubide edo errekurtsori. Erabaki honek margolana AEBetan bizi den Marei von Saherri itzultzeko bideari atea zabaltzen dio.

Kasua ohikoak ez den testuinguru batean argitaratu zen, Le Journal des Arts agerkariak 2025eko abuztuaren 28an azaldu zuen bezala. Algemeen Dagblad Herbehereetako egunkariko kazetari batzuek, Friedrich Kadgien —dibisetaz, metal preziatuez eta konfiskatutako ondasunaz arduratzen zen buruzagi nazi ohia— ikertzen ari zirela, margolana higiezinen iragarki batean identifikatu zuten. Patricia Kadgien bere alaba batek Mar del Platan salgai jarritako etxe batean zegoen zintzilikatuta. Artelana bilatzen zortzi hamarkada zeramaten.

Egun batzuk geroago Argentinako Polizia Federalak etxearen miaketa egin zuenean, margolana desagertuta zegoen eta tapiz bat zegoen haren lekuan. Familiarekin lotutako beste hainbat helbide ere miatu zituzten orduan. Patricia Kadgienek eta Juan Carlos Cortegosok azkenean epaitegiaren esku utzi zuten lana 2025eko irailaren hasieran. Bikotea auzi bidea jarri zuten jabetza ezkutatze larriagotua egotzita, eta Marei von Saherrek obra berreskuratzeko izapideei ekin zien.

Auziaren amaiera judiziala urtebete beranduago iritsi da. Margolanari uko egitearen truke, Patricia Kadgienek eta Juan Carlos Cortegosok epaiketaren suspenditzea lortu dute hogei eta lau hilabeteko proba-aldiarekin. Epe horretan, justiziak ezarritako hainbat betebehar errespetatu beharko dituzte eta bakoitzak 2,4 milioi peso argentinar (1.500 euro) ordaindu beharko dizkio Mar del Platako haur-ospital bati laguntzen dion elkarte bati. Hortaz, ez da absoluzio bat: zigor-prozedura baldintzapean eten egin da.

Ikerketak, gainera, margolanaren beraren historia aldatu du. Berriz aurkitu zutenean, Emakume baten erretratua Giuseppe Vittore Ghislandi (Fra Galgario deitua, 1655-1743) Bergamoko pintoreari egotzi zitzaion. Argentinako Arte Ederren Akademia Nazionalak agindutako eta egindako azterketa batek ondorioztatu du haren garaikide zen Giacomo Antonio Melchiorre Ceruti (Il Pitocchetto deitua, 1698-1767) artistaren lana dela. Espezialistek margolana Goudstikker bildumako artxiboetan agertzen zena dela egiaztatu dute ere bai. Gaur egun 250.000 euro inguruko balioa ematen diote.

Jacques Goudstikker gerra aurretik Amsterdameko koadro zaharren merkatari nagusietako bat zen. 1940ko maiatzean Alemaniak Herbehereak inbaditu ondoren, bere emaztearekin eta semearekin ihes egin zuen, baina istripuz hil zen Ingalaterraranzko bidean. Haren galeria eta mila lan baino gehiagoko bilduma buruzagi nazien artean banatu zuten ondoren, Hermann Göring barne. Friedrich Kadgien, Göringen finantza-aholkularia, artxiboetan agertzen da Emakume baten erretratua bere esku izan zuela erakutsiz. Gerra ostean Europa utzi eta azkenean Argentinan finkatu zen. Goudstikker familiak hamarkadak daramatza itzultze prozeduretan; 2006an, adibidez, Herbehereek 202 koadro itzuli zizkioten Marei von Saherri.

Margolanak, hala ere, ez luke berehala Argentina utzi behar. Marei von Saherren ordezkariek justiziari adierazi diotenez, azken honek bertan behin-behinean geratzea nahi du jendaurrean erakutsi ahal izateko, behin betiko entregatu aurretik. Erakusketa honen xehetasunak zehazteke daude oraindik.

—JdA-tik ekarria.