Giorgia Melonik Italiari "superpotentzia turistiko eta kulturala" izateko maila itzultzea agindu du. Ministroen Kontseiluko presidentea baliabideak jartzen ari da horretarako, eta ez erdizka. Izan ere, Estatuak hilabete bakarrean ia 45 milioi euro gastatu ditu bere ondareko bi maisulan erosteko. Antonello da Messinaren Ecce Homo bat bereganatu ondoren —2026ko otsailaren 20an New Yorken enkantean jarri aurretik Txileko bildumagile bati 12,5 milioi euroren truke erosia—, Caravaggioren koadro bat iritsi da Palazzo Barberinira, Erromara.

Monseñor Maffeo Barberiniren erretratua, Caravaggioren benetako izena zen Michelangelo Merisik margotua, 30 milioi euroren truke erosi dute. 1963an Roberto Longhi arte-historialariak autentifikatua, lan hau etorkizuneko Urbain VIII aita santuaren familiakoa izan zen mende luzez. 1930eko hamarkadan, ondarea zatitu zutenean, Firenzeko bilduma pribatu batera pasa zen. Urte eta erdiko negoziazioan zehar, jabeek obra lehen aldiz publikoari erakusteko aukera eman zuten, Palazzo Barberinin egindako "Caravaggio 2025" erakusketan. Orduan, Italiako zein nazioarteko kritikak aho batez baieztatu zuen erretratuaren egiletza, haren garrantzi aparta azpimarratuz.

30 milioi euroko prezioa merkatuarekin lerrokatuta dago. Caravaggioren Ecce Homo bat, 2021ean Madrilen aurkitua, gutxi gorabehera 36 milioi eurotan erosi zuten. Erosketa hau Italiako Estatuak inoiz egin dituen handienetako bat da arte-lan baten truke. "Gure ondare kultural nazionala sendotzeko proiektu zabalago baten parte da, eta datozen hilabeteetan jarraituko dugu, artearen historiako maisulan batzuk —bestela merkatu pribatura bideratuak— ikertzaile eta zaleentzat eskuragarri jartzeko helburuarekin", adierazi du Kultura ministro Alessandro Giulik. "Garaipen politiko eta kultural historikoa" dela azpimarratu du Diputatuen Ganberako Kultura batzordeko presidente Federico Molliconek, zeinaren ustez Italiak "superpotentzia kultural" izateko duen rola berresten duen.

Hala ere, rol horrek kostu handia du, batez ere Europar Batasuneko zor publiko handienetakoa duen herrialde batentzat —Greziaren atzetik—. Aurreko urteetan ez bezala, non erosketa-politika batzuetan lehentasunezko erosketa-prozedura motel edo hutsalekin oinarritzen zen, Kultura Ministerioak orain "erosketak" izeneko aurrekontu-lerro bat dauka (Fondo per l'acquisizione di beni culturali). Gobernuak 2021ean blindatu zituen funts horiek, urtean 8 milioi eurora igoz. Caravaggioren erosketa erabili gabe zeuden funtsak berriz esleitzeko dekretu berezi bati esker posible izan da.

Erosketa-sukarrak, hala ere, zalantzak pizten ditu. Kritikari batzuek beldur dira baliabideak "izen handietan" (Caravaggio, Antonello da Messina) kontzentratzeak Penintsulan hondatzen ari diren milaka aztarnategi arkeologiko eta elizen eguneroko mantentzea kaltetu dezakeela. Hala ere, publiko zabalaren ikuspegitik, eragin sinbolikoa ukaezina da. Estatuak koadro bat bere lurraldean mantentzeko edo maisulan bat aberriratzeko egiten duen ahalegina harrotasun nazionalaren seinale gisa ikusten da. Giorgia Meloniren gobernuak erakutsi nahi du "Italia ez dagoela jada salgai", baizik eta berriro erosteko gai dela.

—JdA-tik ekarria