artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

British Museum-ak "Palestina" hitza kendu du zenbait kartel edo azalpen-paneletatik.

Israelen aldeko abokatu elkarte britainiar batek, UK Lawyers for Israel (UKLFI), museoari ohartarazi zion termino hori antzinako garaietarako erabilpen anakronikoa zela.

british-museum-ak-palestina-hitza-kendu-du-zenbait-kartel-edo-azalpen-paneletatik
British Museumeko domoa. © Eric Pouhier

| 22 de Febrero 2026

British Museumak isilean aldatu ditu Ekialde Hurbileko antzinako galerietako hainbat panel, "Palestina" terminoa ezabatuz. Erabaki hori UKLFIk museoko zuzendari Nicholas Cullinan-i bidalitako gutun baten ondoren etorri da; bertan, elkarteak ohartarazi zion oso garai zaharretarako termino hori erabiltzea desegokia zela. Elkartearen arabera, milaka urtez eskualde osoa "Palestina" gisa izendatzeak "aldaketa historikoak ezabatzen zituen eta jarraitutasun faltsu baten inpresioa sortzen zuen". UKLFIren ustez, terminologia horrek K.a. lehen milurtekoan existitu ziren Israel eta Juda erreinuak lausotzen ditu.

Antzinako Egiptori eta nabigatzaile feniziarrei buruzko hainbat kartelek, Mediterraneoaren ekialdeko kostaldea "Palestina" gisa izendatzen zutenek eta zenbait herri "jatorri palestinarreko" gisa deskribatzen zituztenek, eguneratzeak jaso dituzte. Museoak "Palestina" ordezkatu du "Kanaan" terminoarekin, Levante antzinakoari dagokionez. Orain arte, hiksosen garaiko (K.a. 1650-1550 inguru) kartel batek Nilo ibaiaren deltatik etorritako inbaditzaile horiek "jatorri palestinarrekoak" zirela zioen; aipamena "jatorri kanaandarrekoak" dela adieraztera pasa da.

British Museumak azaldu du eguneratze-prozesu hori pixkanaka egingo duela, berrantolaketa-proiektu zabal baten barruan. Era berean, zehaztu du gaur egungo mapetan United Nations-ek darabilen terminologia erabiltzen jarraituko duela (Gaza, Zisjordania, Israel, Jordania). "Palestinar" terminoa aurrerantzean kultur edo etnografiazko izendapen gisa soilik erabiliko da, testuinguruak hala eskatzen duenean.

Museoak adierazi du berrikuspena bisitarien iruzkin eta inkestetan oinarritu dela, eta ez presio politikoan. UKLFIri emandako erantzunean, "berrikuspen selektiboak" egin dituela zehaztu du, ikuspegi historikotik zehatzagoa izateko. UKLFIk, bere aldetik, ongietorria eman dio aldaketari, museoen eginkizun pedagogikoa azpimarratuz eta haien deskribapenek egoera historikoaren ezagutza fideltasunez islatu behar dutela nabarmenduz.

"Palestina" hitzaren kentzeak berehala piztu ditu kritikak prentsa arabiarrean eta palestinar auziaren aldekoen artean; haien ustez, ezabaketa sinbolikoa da. Izan ere, terminoa ez da neutroa eta emozio handiak eragiten ditu. Haren erabilera baztertzean, batzuek Israelen narratiba politikoarekin lerrokatzea ikusten dute.

2025eko ekainean, museoko 250 langilek barne-petizio bat sinatu zuten British Museumak Israeleko kultur erakundeekin zituen harremanak eteteko eskatuz, Gazako gerraren harira. "Palestinar narratibaren bazterketa" salatu zuten. Ekintza hori Israelgo Estatuaren sorrera ospatzen zuen erakusketa baten ondoren etorri zen; zenbaiten arabera, 1948ko Nakba aipatu gabe utzi zuen eta Ekialde Hurbileko gatazkan "Israelgoen aldeko propaganda" moduko bat elikatu zuen.

JdA-tik itzulia.


erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Desde el 05 de Junio 2025
Al 26 de Diciembre 2026

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 15 de Mayo 2026
Al 04 de Abril 2027

barreiatutako-paisaiak

Barreiatutako paisaiak

Gerardo D'Abraira

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 10 de Marzo 2026
Al 06 de Septiembre 2026

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 15 de Julio 2026

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 13 de Julio 2026

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 de Julio 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 de Julio 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 de Julio 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 de Julio 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).