artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

British Museum-ak "Palestina" hitza kendu du zenbait kartel edo azalpen-paneletatik.

Israelen aldeko abokatu elkarte britainiar batek, UK Lawyers for Israel (UKLFI), museoari ohartarazi zion termino hori antzinako garaietarako erabilpen anakronikoa zela.

british-museum-ak-palestina-hitza-kendu-du-zenbait-kartel-edo-azalpen-paneletatik
British Museumeko domoa. © Eric Pouhier

| 22 Février 2026

British Museumak isilean aldatu ditu Ekialde Hurbileko antzinako galerietako hainbat panel, "Palestina" terminoa ezabatuz. Erabaki hori UKLFIk museoko zuzendari Nicholas Cullinan-i bidalitako gutun baten ondoren etorri da; bertan, elkarteak ohartarazi zion oso garai zaharretarako termino hori erabiltzea desegokia zela. Elkartearen arabera, milaka urtez eskualde osoa "Palestina" gisa izendatzeak "aldaketa historikoak ezabatzen zituen eta jarraitutasun faltsu baten inpresioa sortzen zuen". UKLFIren ustez, terminologia horrek K.a. lehen milurtekoan existitu ziren Israel eta Juda erreinuak lausotzen ditu.

Antzinako Egiptori eta nabigatzaile feniziarrei buruzko hainbat kartelek, Mediterraneoaren ekialdeko kostaldea "Palestina" gisa izendatzen zutenek eta zenbait herri "jatorri palestinarreko" gisa deskribatzen zituztenek, eguneratzeak jaso dituzte. Museoak "Palestina" ordezkatu du "Kanaan" terminoarekin, Levante antzinakoari dagokionez. Orain arte, hiksosen garaiko (K.a. 1650-1550 inguru) kartel batek Nilo ibaiaren deltatik etorritako inbaditzaile horiek "jatorri palestinarrekoak" zirela zioen; aipamena "jatorri kanaandarrekoak" dela adieraztera pasa da.

British Museumak azaldu du eguneratze-prozesu hori pixkanaka egingo duela, berrantolaketa-proiektu zabal baten barruan. Era berean, zehaztu du gaur egungo mapetan United Nations-ek darabilen terminologia erabiltzen jarraituko duela (Gaza, Zisjordania, Israel, Jordania). "Palestinar" terminoa aurrerantzean kultur edo etnografiazko izendapen gisa soilik erabiliko da, testuinguruak hala eskatzen duenean.

Museoak adierazi du berrikuspena bisitarien iruzkin eta inkestetan oinarritu dela, eta ez presio politikoan. UKLFIri emandako erantzunean, "berrikuspen selektiboak" egin dituela zehaztu du, ikuspegi historikotik zehatzagoa izateko. UKLFIk, bere aldetik, ongietorria eman dio aldaketari, museoen eginkizun pedagogikoa azpimarratuz eta haien deskribapenek egoera historikoaren ezagutza fideltasunez islatu behar dutela nabarmenduz.

"Palestina" hitzaren kentzeak berehala piztu ditu kritikak prentsa arabiarrean eta palestinar auziaren aldekoen artean; haien ustez, ezabaketa sinbolikoa da. Izan ere, terminoa ez da neutroa eta emozio handiak eragiten ditu. Haren erabilera baztertzean, batzuek Israelen narratiba politikoarekin lerrokatzea ikusten dute.

2025eko ekainean, museoko 250 langilek barne-petizio bat sinatu zuten British Museumak Israeleko kultur erakundeekin zituen harremanak eteteko eskatuz, Gazako gerraren harira. "Palestinar narratibaren bazterketa" salatu zuten. Ekintza hori Israelgo Estatuaren sorrera ospatzen zuen erakusketa baten ondoren etorri zen; zenbaiten arabera, 1948ko Nakba aipatu gabe utzi zuen eta Ekialde Hurbileko gatazkan "Israelgoen aldeko propaganda" moduko bat elikatu zuen.

JdA-tik itzulia.


ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Du 14 Février 2026
Au 31 Décembre 2026

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 26 Juin 2026

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

artea-eta-erlijioa

Artea eta erlijioa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 25 Juin 2026

Aita santuak Espainiara eta Kataluniara egin berri duen bisitaldia dela-eta Arantza Santestebanek idatzitako Begirada altxa izenburuko artikuluan irakurri nuen erlijioaren zeregina ez dela ikusezina denaren gaineko informazioa ematea, pertzepzioa eraldatzea baizik.

lorategi-bertikalak

Lorategi bertikalak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 25 Juin 2026

HIRUGARREN PAISAIA | Artista: Maria Azkarate. | Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. | Noiz arte: 2027ko apirilaren 4ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoak-bihotz-berria-du

Bilboko Arte Ederren Museoak bihotz berria du

Mikel Garcia Martikorena [BERRIA.eus]
| 23 Juin 2026

Museoaren handitze planaren barruan egindako ataria aurkeztu dute: Arriaga ataria. Egungo bi eraikinak lotzen ditu, eta haren gainean egongo da hirugarrena. Etzi egingo dituzte ate irekiak.

zeharkako-estetikak-2026-egonaldia-abian-da-dagoeneko

Zeharkako Estetikak 2026 egonaldia abian da dagoeneko

| 22 Juin 2026

Idensitat-en hilabetez lanean aritu ondoren, hautatutako proiektuak, AzkonaTolazaren 'Ibaiko irakurketa kluba' eta Raquel Meyers-en 'Munstroen garaia', Uharte Zentrora iritsi dira bertako testuingurutik ekainean zehar euren garapenarekin jarraitzeko.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).