artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

British Museum-ak "Palestina" hitza kendu du zenbait kartel edo azalpen-paneletatik.

Israelen aldeko abokatu elkarte britainiar batek, UK Lawyers for Israel (UKLFI), museoari ohartarazi zion termino hori antzinako garaietarako erabilpen anakronikoa zela.

british-museum-ak-palestina-hitza-kendu-du-zenbait-kartel-edo-azalpen-paneletatik
British Museumeko domoa. © Eric Pouhier

| 2026ko Otsailaren 22a

British Museumak isilean aldatu ditu Ekialde Hurbileko antzinako galerietako hainbat panel, "Palestina" terminoa ezabatuz. Erabaki hori UKLFIk museoko zuzendari Nicholas Cullinan-i bidalitako gutun baten ondoren etorri da; bertan, elkarteak ohartarazi zion oso garai zaharretarako termino hori erabiltzea desegokia zela. Elkartearen arabera, milaka urtez eskualde osoa "Palestina" gisa izendatzeak "aldaketa historikoak ezabatzen zituen eta jarraitutasun faltsu baten inpresioa sortzen zuen". UKLFIren ustez, terminologia horrek K.a. lehen milurtekoan existitu ziren Israel eta Juda erreinuak lausotzen ditu.

Antzinako Egiptori eta nabigatzaile feniziarrei buruzko hainbat kartelek, Mediterraneoaren ekialdeko kostaldea "Palestina" gisa izendatzen zutenek eta zenbait herri "jatorri palestinarreko" gisa deskribatzen zituztenek, eguneratzeak jaso dituzte. Museoak "Palestina" ordezkatu du "Kanaan" terminoarekin, Levante antzinakoari dagokionez. Orain arte, hiksosen garaiko (K.a. 1650-1550 inguru) kartel batek Nilo ibaiaren deltatik etorritako inbaditzaile horiek "jatorri palestinarrekoak" zirela zioen; aipamena "jatorri kanaandarrekoak" dela adieraztera pasa da.

British Museumak azaldu du eguneratze-prozesu hori pixkanaka egingo duela, berrantolaketa-proiektu zabal baten barruan. Era berean, zehaztu du gaur egungo mapetan United Nations-ek darabilen terminologia erabiltzen jarraituko duela (Gaza, Zisjordania, Israel, Jordania). "Palestinar" terminoa aurrerantzean kultur edo etnografiazko izendapen gisa soilik erabiliko da, testuinguruak hala eskatzen duenean.

Museoak adierazi du berrikuspena bisitarien iruzkin eta inkestetan oinarritu dela, eta ez presio politikoan. UKLFIri emandako erantzunean, "berrikuspen selektiboak" egin dituela zehaztu du, ikuspegi historikotik zehatzagoa izateko. UKLFIk, bere aldetik, ongietorria eman dio aldaketari, museoen eginkizun pedagogikoa azpimarratuz eta haien deskribapenek egoera historikoaren ezagutza fideltasunez islatu behar dutela nabarmenduz.

"Palestina" hitzaren kentzeak berehala piztu ditu kritikak prentsa arabiarrean eta palestinar auziaren aldekoen artean; haien ustez, ezabaketa sinbolikoa da. Izan ere, terminoa ez da neutroa eta emozio handiak eragiten ditu. Haren erabilera baztertzean, batzuek Israelen narratiba politikoarekin lerrokatzea ikusten dute.

2025eko ekainean, museoko 250 langilek barne-petizio bat sinatu zuten British Museumak Israeleko kultur erakundeekin zituen harremanak eteteko eskatuz, Gazako gerraren harira. "Palestinar narratibaren bazterketa" salatu zuten. Ekintza hori Israelgo Estatuaren sorrera ospatzen zuen erakusketa baten ondoren etorri zen; zenbaiten arabera, 1948ko Nakba aipatu gabe utzi zuen eta Ekialde Hurbileko gatazkan "Israelgoen aldeko propaganda" moduko bat elikatu zuen.

JdA-tik itzulia.


erretratu-ii

Erretratu II

Erakusketa kolektiboa

SC Gallery (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Ekainaren 01etik
2026ko Ekainaren 30era

ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Otsailaren 14tik
2026ko Abenduaren 31era

kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 02tik
2027ko Urtarrilaren 10era

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

artea-eta-erlijioa

Artea eta erlijioa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 25a

Aita santuak Espainiara eta Kataluniara egin berri duen bisitaldia dela-eta Arantza Santestebanek idatzitako Begirada altxa izenburuko artikuluan irakurri nuen erlijioaren zeregina ez dela ikusezina denaren gaineko informazioa ematea, pertzepzioa eraldatzea baizik.

lorategi-bertikalak

Lorategi bertikalak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 25a

HIRUGARREN PAISAIA | Artista: Maria Azkarate. | Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. | Noiz arte: 2027ko apirilaren 4ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoak-bihotz-berria-du

Bilboko Arte Ederren Museoak bihotz berria du

Mikel Garcia Martikorena [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 23a

Museoaren handitze planaren barruan egindako ataria aurkeztu dute: Arriaga ataria. Egungo bi eraikinak lotzen ditu, eta haren gainean egongo da hirugarrena. Etzi egingo dituzte ate irekiak.

zeharkako-estetikak-2026-egonaldia-abian-da-dagoeneko

Zeharkako Estetikak 2026 egonaldia abian da dagoeneko

| 2026ko Ekainaren 22a

Idensitat-en hilabetez lanean aritu ondoren, hautatutako proiektuak, AzkonaTolazaren 'Ibaiko irakurketa kluba' eta Raquel Meyers-en 'Munstroen garaia', Uharte Zentrora iritsi dira bertako testuingurutik ekainean zehar euren garapenarekin jarraitzeko.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.