artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Henrike Naumann, 2026ko Veneziako Bienaleko Alemaniako pabiloiko artista hil da.

Ekialdeko Alemaniaren historiari buruzko lana egiten zuen Henrike Naumann artista Berlinen hil da, joan den oitsailaren 14ean, 41 urte zituela, minbizi baten ondorioz.

henrike-naumann-2026ko-veneziako-bienaleko-alemaniako-pabiloiko-artista-hil-da
Henrike Naumann, 2019an ©Henrike Naumann, Wikipedia

| 2026ko Otsailaren 22a

2026ko Venice Biennale-n Alemania ordezkatu behar zuena 1984an jaio zen Zwickaun, Alemaniako Errepublika Demokratiko ohian (RDA), eta bertako giro artistikoan hazi zen; bere aitona, Karl Heinz Jakob, margolaria zen. Naumannek eszenografia ikasi zuen lehenik, eta 2006-2008 artean dekoratu eta jantzien diseinuko ikasketak egin zituen Hochschule für Bildende Künste Dresden-en. Ondoren, zinema eta telebistarako dekoratu-diseinuan trebatu zen Filmuniversität Babelsberg Konrad Wolf-en, 2012ra arte.

Pixkanaka eszenografia alde batera utzi eta museo-instalazioetara bideratu zuen bere jarduna. Henrike Naumannek 1989 ondorengo Ekialdeko Alemaniako altzari merkeak eta eguneroko objektuak berrerabili zituen, hala nola formikazko "Schrankwände" (armairu-horma handiak): "Armairu postmodernoen erreplikek Ekialdeko etxeak gainezka betetzen zituzten… aldaketa politiko-estetiko hark txikitan hunkitu ninduen", azaldu izan zuen.

2011n, Beate Zschäpe atxilotu zutenean —eskuin muturreko Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) taldeko kidea, besteak beste 2000. urtean Nurembergen hil zuten turkiar jatorrizko Enver Şimşek lore-saltzailearen hilketarekin lotua—, aktibisten gordeleku bat identifikatu zuten Naumannen jaioterriko auzoan, Weißenbornen. Gertaera hori inflexio-puntu bat izan zen artistarentzat.

Bere instalazioek altzariak, objektu ezagunak, bideoa eta soinua uztartzen zituzten, eguneroko elementuak berrantolatuz kontakizun historiko edo ideologikoak agerian uzteko. Bere lan adierazgarrienetako bat, Triangular Stories (2012), horren adibide da. Instalazioak 1990eko hamarkadako Ekialdeko Alemaniako nerabe baten logela fikziozkoa berreraikitzen du. Bi pantailatan neonazi gazte baten kasete faltsuak agertzen dira: bata "Amnesia"ri buruzkoa (Ibizan ihes bila dabiltzan drogazaleak), eta bestea "Terror" izenekoa (bandalismora eta indarkeriara jotzen duten nerabeak). Gelan, xehetasun kontraesankorrak ikus daitezke: Alemaniako bandera inperiala, Mickeyren figurina, Nintendo agintea… Irudi horrek eskuin muturreko terrorismoaren inhumanitatea erakusten du, etxeko giro ezagun baten erdian agertuta.

Artistak gai berak sakondu zituen beste erakusketa garrantzitsu batzuetan ere: "2000" (2016, Mönchengladbach) eta "Ostalgie" (2019, Berlin) erakusketek 1989 ondorengo estetika postsozialistaren eta globalizatutako barne-diseinu berrien arteko kontrastea aztertu zuten. "Einstürzende Reichsbauten" (2021, Berlin) erakusketak eta The Museum of Trance (2022, Bastian Hagedornekin elkarlanean) proiektuetan ere altzariak baliatu zituen iragan erradikalizatua irudikatzeko. Naumannek esan ohi zuen "politikaz gustuez hitz egiten den bezala hitz egin" nahi zuela, erreakzio emozionala eragiten duten diseinu-objektu muturrekoak bilatuz.

2022an, bere lehen erakusketa handia aurkeztu zuen Estatu Batuetan, Re-Education, New Yorkeko SculptureCenter-en. Lan-multzo horretan, estilo amerikarreko altzariak monolito moduan pilatu zituen, 2021eko urtarrilaren 6ko AEBetako Kapitolioaren aurkako erasoan ikusitako zutabe klasikoen oihartzun gisa. Naumannek Alemania batuan AEBetako eragin kulturala aztertu zuen, telesailak edo marrazki bizidunak —hala nola The Flintstones— bezalako irudiek jendarte-arauak berridazten nola laguntzen duten erakutsiz.

Henrike Naumannek hainbat sari jaso zituen: 2018an Karl Schmidt-Rottluff Stipendium beka, eta 2019an Max Pechstein Prize saria. Bere lanak erakutsi dira, besteak beste, SculptureCenter-en, Harvardeko Busch-Reisinger Museum-en, Municheko Haus der Kunst-en, Documenta 15-en eta Kyiv Biennial-en.

Hil baino hilabete batzuk lehenago, 61. Venice Biennale-n Alemania ordezkatzeko hautatua izan zen Sung Tieu-rekin batera, Kathleen Reinhardt komisarioaren zuzendaritzapean. Pabilioiko proiektua bere ibilbidearen jarraipenean kokatzen zen: jendarte- eta burokrazia-sistemen eta erantzukizun historikoaren esplorazioa, belaunaldi gazte baten ikuspegitik. Bere heriotzaren ondoren, Institut für Auslandsbeziehungen-ek baieztatu du proiektua aurrera eramango duela artistak aurreikusi bezala, haren taldearekin elkarlanean, bere ikuspegi artistikoa gauzatu dadin.

JdA-tik itzulia.


woburn-walk

Woburn Walk

Sylvano Bussotti

Champ Lacombe galeria (Biarritz, Lapurdi)

2026ko Urtarrilaren 16tik
2026ko Martxoaren 07ra

rabelais-kanta

Rabelais Kanta

Eugenio Ortiz Miguel

Maddalen arte gunea (Hondarribia, Gipuzkoa)

2026ko Otsailaren 21etik
2026ko Martxoaren 29ra

gipuzkoa-begiragarria

Gipuzkoa begiragarria

Erakusketa kolektiboa

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

2025eko Azaroaren 21etik
2026ko Martxoaren 01era

bazterraren-bazterretik-erdigunera-noiz

Bazterraren bazterretik erdigunera noiz?

Ots. 19 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

'Emakumeen Genealogiak Pilar Citolerren bilduma berrian' | Non: Ziudadelako Arma aretoan, Iruñean. | Noiz arte: Maiatzaren 17ra arte.

galerien-ibilbidea

Galerien ibilbidea

Ots. 19 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Aurreko artikulua arte galerien grebari eskaini genion. Astebetez itxita egon arren, ez dakit grebak arrakasta handirik izan zuen edo ez, baina komunikabideetan oihartzuna izan zuela uste dut. Harrituta entzun eta ikusi nituen gaiari eskainitako berriak, uste baino tarte handiagoa eskaini baitzioten gizartean toki txiki samarra duen sektore horri.

bitartekaritza-partekatuak-erakusketa-zabaldu-dute-txillida-lekun

'Bitartekaritza partekatuak' erakusketa zabaldu dute Txillida Lekun

Ots. 19 | Garbiñe Ubeda [BERRIA.eus]

Arte garaikideek krisi klimatikoaren eta despopulazioaren aurrean izan dezaketen rol eraldatzailea nabarmentzen du erakusketak. Europako Landscape Together proiektuaren parte da, eta jakintza kultur ekimenen bidez transferitzeko diseinatuta dago.

lapurturiko-bakoren-burua-laster-izango-da-jendaurrean-ikusgai

Lapurturiko Bakoren burua laster izango da jendaurrean ikusgai

Ots. 13 | Peru Amorrortu Barrenetxea [BERRIA.eus]

Jon Buesak, EAJko goi karguak, 46 urtez atxiki zuen bere etxean estatua erromatarra. 2023an berreskuratu zuen Arabako Foru Aldundiak, eta aste honetan jaso du Bibat museoak kutxatik ateratzeko baimena. Abian dira jada pieza jendaurrean erakusteko lanak.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.