artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Henrike Naumann, 2026ko Veneziako Bienaleko Alemaniako pabiloiko artista hil da.

Ekialdeko Alemaniaren historiari buruzko lana egiten zuen Henrike Naumann artista Berlinen hil da, joan den oitsailaren 14ean, 41 urte zituela, minbizi baten ondorioz.

henrike-naumann-2026ko-veneziako-bienaleko-alemaniako-pabiloiko-artista-hil-da
Henrike Naumann, 2019an ©Henrike Naumann, Wikipedia

| 22 Février 2026

2026ko Venice Biennale-n Alemania ordezkatu behar zuena 1984an jaio zen Zwickaun, Alemaniako Errepublika Demokratiko ohian (RDA), eta bertako giro artistikoan hazi zen; bere aitona, Karl Heinz Jakob, margolaria zen. Naumannek eszenografia ikasi zuen lehenik, eta 2006-2008 artean dekoratu eta jantzien diseinuko ikasketak egin zituen Hochschule für Bildende Künste Dresden-en. Ondoren, zinema eta telebistarako dekoratu-diseinuan trebatu zen Filmuniversität Babelsberg Konrad Wolf-en, 2012ra arte.

Pixkanaka eszenografia alde batera utzi eta museo-instalazioetara bideratu zuen bere jarduna. Henrike Naumannek 1989 ondorengo Ekialdeko Alemaniako altzari merkeak eta eguneroko objektuak berrerabili zituen, hala nola formikazko "Schrankwände" (armairu-horma handiak): "Armairu postmodernoen erreplikek Ekialdeko etxeak gainezka betetzen zituzten… aldaketa politiko-estetiko hark txikitan hunkitu ninduen", azaldu izan zuen.

2011n, Beate Zschäpe atxilotu zutenean —eskuin muturreko Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) taldeko kidea, besteak beste 2000. urtean Nurembergen hil zuten turkiar jatorrizko Enver Şimşek lore-saltzailearen hilketarekin lotua—, aktibisten gordeleku bat identifikatu zuten Naumannen jaioterriko auzoan, Weißenbornen. Gertaera hori inflexio-puntu bat izan zen artistarentzat.

Bere instalazioek altzariak, objektu ezagunak, bideoa eta soinua uztartzen zituzten, eguneroko elementuak berrantolatuz kontakizun historiko edo ideologikoak agerian uzteko. Bere lan adierazgarrienetako bat, Triangular Stories (2012), horren adibide da. Instalazioak 1990eko hamarkadako Ekialdeko Alemaniako nerabe baten logela fikziozkoa berreraikitzen du. Bi pantailatan neonazi gazte baten kasete faltsuak agertzen dira: bata "Amnesia"ri buruzkoa (Ibizan ihes bila dabiltzan drogazaleak), eta bestea "Terror" izenekoa (bandalismora eta indarkeriara jotzen duten nerabeak). Gelan, xehetasun kontraesankorrak ikus daitezke: Alemaniako bandera inperiala, Mickeyren figurina, Nintendo agintea… Irudi horrek eskuin muturreko terrorismoaren inhumanitatea erakusten du, etxeko giro ezagun baten erdian agertuta.

Artistak gai berak sakondu zituen beste erakusketa garrantzitsu batzuetan ere: "2000" (2016, Mönchengladbach) eta "Ostalgie" (2019, Berlin) erakusketek 1989 ondorengo estetika postsozialistaren eta globalizatutako barne-diseinu berrien arteko kontrastea aztertu zuten. "Einstürzende Reichsbauten" (2021, Berlin) erakusketak eta The Museum of Trance (2022, Bastian Hagedornekin elkarlanean) proiektuetan ere altzariak baliatu zituen iragan erradikalizatua irudikatzeko. Naumannek esan ohi zuen "politikaz gustuez hitz egiten den bezala hitz egin" nahi zuela, erreakzio emozionala eragiten duten diseinu-objektu muturrekoak bilatuz.

2022an, bere lehen erakusketa handia aurkeztu zuen Estatu Batuetan, Re-Education, New Yorkeko SculptureCenter-en. Lan-multzo horretan, estilo amerikarreko altzariak monolito moduan pilatu zituen, 2021eko urtarrilaren 6ko AEBetako Kapitolioaren aurkako erasoan ikusitako zutabe klasikoen oihartzun gisa. Naumannek Alemania batuan AEBetako eragin kulturala aztertu zuen, telesailak edo marrazki bizidunak —hala nola The Flintstones— bezalako irudiek jendarte-arauak berridazten nola laguntzen duten erakutsiz.

Henrike Naumannek hainbat sari jaso zituen: 2018an Karl Schmidt-Rottluff Stipendium beka, eta 2019an Max Pechstein Prize saria. Bere lanak erakutsi dira, besteak beste, SculptureCenter-en, Harvardeko Busch-Reisinger Museum-en, Municheko Haus der Kunst-en, Documenta 15-en eta Kyiv Biennial-en.

Hil baino hilabete batzuk lehenago, 61. Venice Biennale-n Alemania ordezkatzeko hautatua izan zen Sung Tieu-rekin batera, Kathleen Reinhardt komisarioaren zuzendaritzapean. Pabilioiko proiektua bere ibilbidearen jarraipenean kokatzen zen: jendarte- eta burokrazia-sistemen eta erantzukizun historikoaren esplorazioa, belaunaldi gazte baten ikuspegitik. Bere heriotzaren ondoren, Institut für Auslandsbeziehungen-ek baieztatu du proiektua aurrera eramango duela artistak aurreikusi bezala, haren taldearekin elkarlanean, bere ikuspegi artistikoa gauzatu dadin.

— JdA-tik itzulia.


walker

Walker

Tsai Ming-Liang

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Du 18 Septembre 2026
Au 06 Décembre 2026

au-sablier-de-l-air

Au sablier de l'air

Philippe Herbet

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

Du 01 Octobre 2026
Au 08 Novembre 2026

mitologiak

Mitologiak

Bonnat Museoa (Baiona, Lapurdi)

Du 08 Juillet 2026
Au 09 Novembre 2026

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 10 Octobre 2026

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 Octobre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 Octobre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 Octobre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 Octobre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).