artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Henrike Naumann, 2026ko Veneziako Bienaleko Alemaniako pabiloiko artista hil da.

Ekialdeko Alemaniaren historiari buruzko lana egiten zuen Henrike Naumann artista Berlinen hil da, joan den oitsailaren 14ean, 41 urte zituela, minbizi baten ondorioz.

henrike-naumann-2026ko-veneziako-bienaleko-alemaniako-pabiloiko-artista-hil-da
Henrike Naumann, 2019an ©Henrike Naumann, Wikipedia

| 22 Février 2026

2026ko Venice Biennale-n Alemania ordezkatu behar zuena 1984an jaio zen Zwickaun, Alemaniako Errepublika Demokratiko ohian (RDA), eta bertako giro artistikoan hazi zen; bere aitona, Karl Heinz Jakob, margolaria zen. Naumannek eszenografia ikasi zuen lehenik, eta 2006-2008 artean dekoratu eta jantzien diseinuko ikasketak egin zituen Hochschule für Bildende Künste Dresden-en. Ondoren, zinema eta telebistarako dekoratu-diseinuan trebatu zen Filmuniversität Babelsberg Konrad Wolf-en, 2012ra arte.

Pixkanaka eszenografia alde batera utzi eta museo-instalazioetara bideratu zuen bere jarduna. Henrike Naumannek 1989 ondorengo Ekialdeko Alemaniako altzari merkeak eta eguneroko objektuak berrerabili zituen, hala nola formikazko "Schrankwände" (armairu-horma handiak): "Armairu postmodernoen erreplikek Ekialdeko etxeak gainezka betetzen zituzten… aldaketa politiko-estetiko hark txikitan hunkitu ninduen", azaldu izan zuen.

2011n, Beate Zschäpe atxilotu zutenean —eskuin muturreko Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) taldeko kidea, besteak beste 2000. urtean Nurembergen hil zuten turkiar jatorrizko Enver Şimşek lore-saltzailearen hilketarekin lotua—, aktibisten gordeleku bat identifikatu zuten Naumannen jaioterriko auzoan, Weißenbornen. Gertaera hori inflexio-puntu bat izan zen artistarentzat.

Bere instalazioek altzariak, objektu ezagunak, bideoa eta soinua uztartzen zituzten, eguneroko elementuak berrantolatuz kontakizun historiko edo ideologikoak agerian uzteko. Bere lan adierazgarrienetako bat, Triangular Stories (2012), horren adibide da. Instalazioak 1990eko hamarkadako Ekialdeko Alemaniako nerabe baten logela fikziozkoa berreraikitzen du. Bi pantailatan neonazi gazte baten kasete faltsuak agertzen dira: bata "Amnesia"ri buruzkoa (Ibizan ihes bila dabiltzan drogazaleak), eta bestea "Terror" izenekoa (bandalismora eta indarkeriara jotzen duten nerabeak). Gelan, xehetasun kontraesankorrak ikus daitezke: Alemaniako bandera inperiala, Mickeyren figurina, Nintendo agintea… Irudi horrek eskuin muturreko terrorismoaren inhumanitatea erakusten du, etxeko giro ezagun baten erdian agertuta.

Artistak gai berak sakondu zituen beste erakusketa garrantzitsu batzuetan ere: "2000" (2016, Mönchengladbach) eta "Ostalgie" (2019, Berlin) erakusketek 1989 ondorengo estetika postsozialistaren eta globalizatutako barne-diseinu berrien arteko kontrastea aztertu zuten. "Einstürzende Reichsbauten" (2021, Berlin) erakusketak eta The Museum of Trance (2022, Bastian Hagedornekin elkarlanean) proiektuetan ere altzariak baliatu zituen iragan erradikalizatua irudikatzeko. Naumannek esan ohi zuen "politikaz gustuez hitz egiten den bezala hitz egin" nahi zuela, erreakzio emozionala eragiten duten diseinu-objektu muturrekoak bilatuz.

2022an, bere lehen erakusketa handia aurkeztu zuen Estatu Batuetan, Re-Education, New Yorkeko SculptureCenter-en. Lan-multzo horretan, estilo amerikarreko altzariak monolito moduan pilatu zituen, 2021eko urtarrilaren 6ko AEBetako Kapitolioaren aurkako erasoan ikusitako zutabe klasikoen oihartzun gisa. Naumannek Alemania batuan AEBetako eragin kulturala aztertu zuen, telesailak edo marrazki bizidunak —hala nola The Flintstones— bezalako irudiek jendarte-arauak berridazten nola laguntzen duten erakutsiz.

Henrike Naumannek hainbat sari jaso zituen: 2018an Karl Schmidt-Rottluff Stipendium beka, eta 2019an Max Pechstein Prize saria. Bere lanak erakutsi dira, besteak beste, SculptureCenter-en, Harvardeko Busch-Reisinger Museum-en, Municheko Haus der Kunst-en, Documenta 15-en eta Kyiv Biennial-en.

Hil baino hilabete batzuk lehenago, 61. Venice Biennale-n Alemania ordezkatzeko hautatua izan zen Sung Tieu-rekin batera, Kathleen Reinhardt komisarioaren zuzendaritzapean. Pabilioiko proiektua bere ibilbidearen jarraipenean kokatzen zen: jendarte- eta burokrazia-sistemen eta erantzukizun historikoaren esplorazioa, belaunaldi gazte baten ikuspegitik. Bere heriotzaren ondoren, Institut für Auslandsbeziehungen-ek baieztatu du proiektua aurrera eramango duela artistak aurreikusi bezala, haren taldearekin elkarlanean, bere ikuspegi artistikoa gauzatu dadin.

JdA-tik itzulia.


pello-azketa

Pello Azketa

La Fabrica De Gomas (Iruñea, Nafarroa)

Du 23 Janvier 2026
Au 27 Mars 2026

harien-isla

Harien Isla

Irati Bazeta

tTok (Uztaritze, Lapurdi)

Du 27 Février 2026
Au 02 Avril 2026

tenpoan

Tenpoan

Arantxa Gereño

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

Du 12 Février 2026
Au 21 Mars 2026

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

06 Mars | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

05 Mars | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

05 Mars | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

artium-museoak-juana-cima-begirada-disidente-bat-erakusketa-aurkeztu-du

Artium Museoak 'Juana Cima. Begirada disidente bat' erakusketa aurkeztu du

| 3 Mars 2026

Artistaren ekoizpenaren esplorazio bat da erakusketa, hirurogeiko hamarkadan hasitako hainbat lan-sailetan oinarrituta. Juana Cima. Begirada disidente bat haren biografiako bost aldi handitan zehar proposatutako ibilbide baten bidez egituratzen da. Artium Museoak #Hitzak argitalpen saileko beste ale bat argitaratu du erakusketaren harira.

elena-asins-en-egitura-espazioa-denbora-jarri-dute-kubo-kutxa-fundazioan

Elena Asins-en Egitura, Espazioa, Denbora jarri dute Kubo Kutxa Fundazioan.

| 27 Février 2026

Proiektuak ibilaldi bat proposatzen du Elena Asins (Madril, 1940 - Azpirotz, 2015) artistaren obran zehar, haren pentsamendu plastikoa bideratzen eta definitzen duten hiru ideia gidariri jarraituz. Bektore horiek, bai eta artistak teoria eta praktika artistikoaren artean ezartzen duen etengabeko elkarrizketak, egituratzen dute Asinsen proiektu artistikoa.

aniztasunaren-artea

Aniztasunaren artea

26 Fév. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Antzinako arte klasikoa ikasterakoan, ohituraz bi bloke handitan banatu izan da: Grezia eta Erroma. Azken urteotan, aitzitik, asko dira bien artean bloke berri bat sartzearen aldekoak, garai helenistikoa greziar arte klasikotik banatuta.

amazoniaren-alde

Amazoniaren alde

26 Fév. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Amazoniak. Antzinako etorkizuna | Non. San Telmo museoan, Donostian. | Noiz arte. Apirilaren 12ra arte.

zineb-sedira-artea-eta-erresistentzia-tabakaleran

Zineb Sedira, artea eta erresistentzia, Tabakaleran.

| 25 Février 2026

Tate edo Centre Pompidou bezalako bildumen parte den artista franko-aljeriarrak ezbaian jartzen du memoria historikoa, eta identitatea, migrazioa eta erresistentzia kulturala esploratzen ditu.

miren-arzalluz-nire-asmoa-ez-da-iraultza-bat-egitea

Miren Arzalluz: "Nire asmoa ez da iraultza bat egitea"

25 Fév. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Urdaibaiko Guggenheim bertan behera geratu ostean, Arzalluzek erabat zabalik deskribatu du Bilboko museoaren hazkundeak har dezakeen itxura. Museoaren nortasun artistikoa sendotzea eta euskal arteari arreta handiagoa jartzea darabil buruan.

errege-erretratu-ohargarri-bat-iritsi-da-bonnat-helleu-museora

Errege erretratu ohargarri bat iritsi da Bonnat-Helleu museora

| 25 Février 2026

Garrantzi historiko eta artistiko handiko obra bat iritsi da Baionara: Marie Leszczynska-ren (1703–1768), Frantziako erregina eta Louis XV-ren emaztearen erretratua. Laborde Noguez de Iturbe senar-emazteek egindako gordailu hau museoko bilduma aberastera dator.

san-telmo-museoak-garcia-ramos-familiaren-10-artelan-jaso-ditu-dohaintzan

San Telmo Museoak García Ramos familiaren 10 artelan jaso ditu dohaintzan

| 24 Février 2026

Donostiako García Ramos familiak San Telmo Museoari bederatzi autoreren 10 artelan eman dizkio dohaintzan. Zortzi olio, akuafuerte bat eta zeramikazko eskultura bat dira, Julián Tellaeche, Aurelio Arteta, Ricardo Baroja, Alejandro Tapia, Eduardo Chillida, Ascensio Martiarena, Carlos Marcote, Gaspar Montes eta Arturo Acebalenak.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).