artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Henrike Naumann, 2026ko Veneziako Bienaleko Alemaniako pabiloiko artista hil da.

Ekialdeko Alemaniaren historiari buruzko lana egiten zuen Henrike Naumann artista Berlinen hil da, joan den oitsailaren 14ean, 41 urte zituela, minbizi baten ondorioz.

henrike-naumann-2026ko-veneziako-bienaleko-alemaniako-pabiloiko-artista-hil-da
Henrike Naumann, 2019an ©Henrike Naumann, Wikipedia

| 22 de Febrero 2026

2026ko Venice Biennale-n Alemania ordezkatu behar zuena 1984an jaio zen Zwickaun, Alemaniako Errepublika Demokratiko ohian (RDA), eta bertako giro artistikoan hazi zen; bere aitona, Karl Heinz Jakob, margolaria zen. Naumannek eszenografia ikasi zuen lehenik, eta 2006-2008 artean dekoratu eta jantzien diseinuko ikasketak egin zituen Hochschule für Bildende Künste Dresden-en. Ondoren, zinema eta telebistarako dekoratu-diseinuan trebatu zen Filmuniversität Babelsberg Konrad Wolf-en, 2012ra arte.

Pixkanaka eszenografia alde batera utzi eta museo-instalazioetara bideratu zuen bere jarduna. Henrike Naumannek 1989 ondorengo Ekialdeko Alemaniako altzari merkeak eta eguneroko objektuak berrerabili zituen, hala nola formikazko "Schrankwände" (armairu-horma handiak): "Armairu postmodernoen erreplikek Ekialdeko etxeak gainezka betetzen zituzten… aldaketa politiko-estetiko hark txikitan hunkitu ninduen", azaldu izan zuen.

2011n, Beate Zschäpe atxilotu zutenean —eskuin muturreko Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) taldeko kidea, besteak beste 2000. urtean Nurembergen hil zuten turkiar jatorrizko Enver Şimşek lore-saltzailearen hilketarekin lotua—, aktibisten gordeleku bat identifikatu zuten Naumannen jaioterriko auzoan, Weißenbornen. Gertaera hori inflexio-puntu bat izan zen artistarentzat.

Bere instalazioek altzariak, objektu ezagunak, bideoa eta soinua uztartzen zituzten, eguneroko elementuak berrantolatuz kontakizun historiko edo ideologikoak agerian uzteko. Bere lan adierazgarrienetako bat, Triangular Stories (2012), horren adibide da. Instalazioak 1990eko hamarkadako Ekialdeko Alemaniako nerabe baten logela fikziozkoa berreraikitzen du. Bi pantailatan neonazi gazte baten kasete faltsuak agertzen dira: bata "Amnesia"ri buruzkoa (Ibizan ihes bila dabiltzan drogazaleak), eta bestea "Terror" izenekoa (bandalismora eta indarkeriara jotzen duten nerabeak). Gelan, xehetasun kontraesankorrak ikus daitezke: Alemaniako bandera inperiala, Mickeyren figurina, Nintendo agintea… Irudi horrek eskuin muturreko terrorismoaren inhumanitatea erakusten du, etxeko giro ezagun baten erdian agertuta.

Artistak gai berak sakondu zituen beste erakusketa garrantzitsu batzuetan ere: "2000" (2016, Mönchengladbach) eta "Ostalgie" (2019, Berlin) erakusketek 1989 ondorengo estetika postsozialistaren eta globalizatutako barne-diseinu berrien arteko kontrastea aztertu zuten. "Einstürzende Reichsbauten" (2021, Berlin) erakusketak eta The Museum of Trance (2022, Bastian Hagedornekin elkarlanean) proiektuetan ere altzariak baliatu zituen iragan erradikalizatua irudikatzeko. Naumannek esan ohi zuen "politikaz gustuez hitz egiten den bezala hitz egin" nahi zuela, erreakzio emozionala eragiten duten diseinu-objektu muturrekoak bilatuz.

2022an, bere lehen erakusketa handia aurkeztu zuen Estatu Batuetan, Re-Education, New Yorkeko SculptureCenter-en. Lan-multzo horretan, estilo amerikarreko altzariak monolito moduan pilatu zituen, 2021eko urtarrilaren 6ko AEBetako Kapitolioaren aurkako erasoan ikusitako zutabe klasikoen oihartzun gisa. Naumannek Alemania batuan AEBetako eragin kulturala aztertu zuen, telesailak edo marrazki bizidunak —hala nola The Flintstones— bezalako irudiek jendarte-arauak berridazten nola laguntzen duten erakutsiz.

Henrike Naumannek hainbat sari jaso zituen: 2018an Karl Schmidt-Rottluff Stipendium beka, eta 2019an Max Pechstein Prize saria. Bere lanak erakutsi dira, besteak beste, SculptureCenter-en, Harvardeko Busch-Reisinger Museum-en, Municheko Haus der Kunst-en, Documenta 15-en eta Kyiv Biennial-en.

Hil baino hilabete batzuk lehenago, 61. Venice Biennale-n Alemania ordezkatzeko hautatua izan zen Sung Tieu-rekin batera, Kathleen Reinhardt komisarioaren zuzendaritzapean. Pabilioiko proiektua bere ibilbidearen jarraipenean kokatzen zen: jendarte- eta burokrazia-sistemen eta erantzukizun historikoaren esplorazioa, belaunaldi gazte baten ikuspegitik. Bere heriotzaren ondoren, Institut für Auslandsbeziehungen-ek baieztatu du proiektua aurrera eramango duela artistak aurreikusi bezala, haren taldearekin elkarlanean, bere ikuspegi artistikoa gauzatu dadin.

JdA-tik itzulia.


paraleloak-eta-meridianoak

Paraleloak eta meridianoak

Iberdrola bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 29 de Abril 2026
Al 30 de Agosto 2026

gonzalo-etxebarria

Gonzalo Etxebarria

Barkoxeko Denen Etxea (Barkoxe, Zuberoa)

Desde el 25 de Abril 2026
Al 08 de Mayo 2026

facal-hemeretzi

Facal hemeretzi

Nextor Otaño

104.5° Galeria (Erandio, Bizkaia)

Desde el 12 de Marzo 2026
Al 23 de Mayo 2026

xabier-morras

Xabier Morrás

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 23 de Octubre 2026
Al 07 de Febrero 2027

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

15 de Abr. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

iragan-kolonialak-bistaratuz

Iragan kolonialak bistaratuz

13 de Abr. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Standing here Wondering Which Way to Go | Noiz arte: 2026ko ekainaren 14ra arte. | Non: Tabakaleran, Donostian.

arte-laborategiak

Arte laborategiak

04 de Abr. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

04 de Abr. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).