artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Trump-ek Kristobal Kolonen estatua bat jarri arazi du Etxe Zuriaren atzean.

Pertsonaiaren zein kokalekuaren hautuak presidente estatubatuarraren memoria-politika ongi islatzen du.

trump-ek-kristobal-kolonen-estatua-bat-jarri-arazi-du-etxe-zuriaren-atzean

| 2026ko Apirilaren 6a

Etxe Zuriaren atzealdean, Pennsylvania Avenue-ri begira, Kristobal Kolonen estatua bat jarri dute Eisenhower Executive Office Building-en aurrean, Mendebaldeko Hegalatik 100 metrora. Hesi altuez babestuta, konplexu presidentzialaren iparraldeko sarrera bere goratasunetik zaintzen du. Harry S. Truman-ek segurtasun-horma bat eraikiarazi zuen; Kennedy-k solariuma gehitu zuen. Keinu honekin, Trump-ek "heroien jauregi" baten aldeko bere anbizioa berresten du. Estatua manifestazioen kari lehenik ikusten den puntua bihurtzen da. Aukeratutako kokalekuak baieztapen politiko bat adierazten du.

Martxoaren 22tik 23rako gauean instalatutako lan hau ez da sorkuntza berria. Baltimoreko Little Italy auzoan altxatutako monumentu baten erreplika fidela da, Ronald Reagan-ek 1984an inauguratutakoa, esploratzailea Karibeetara iritsi zeneko 500. urteurrena ospatzeko. Lau metroko altuera duen Kristobal Kolonen estatua, artxiboetan oinarritua, Marylandeko eskultore batek egin zuen, Italian American Organizations United erakundeak eskatuta, John Pica lobbyistak zuzenduta.

2020ko uztailaren 4an eraitsi eta portura bota zuten, George Floyden heriotzaren ondorengo mobilizazioetan; jatorrizkoa (1,2 tonakoa) zatika-zatika salbatu zuten. Hurrengo egunean, italo-amerikar boluntarioek berreskuratu zituzten hondarrak Baltimoreko kostazaingoen laguntzarekin. Hondakin horiek berreraiki zituzten 150.000 dolarreko (138.000 euro inguru) dohaintza komunitarioei esker, baita National Endowment for the Arts erakundearen 2025eko diru-laguntza bati esker ere. Ondoren, Etxe Zuriak erreplika eskatu zuen 2025eko Columbus Day inguruan. Ondoren otsailaren 19ko hitzarmen baten bidez eta Picaren kontseiluaren aho bateko bozketarekin doan utzia izan da, agintaldiak irauten duen bitartean.

Instalazioa Ameriketako Estatu Batuen independentziaren 250. urteurrenaren atarian iristen da. Etxe Zuriak "Amerikar Jatorrizko Heroien Lorategi" baten "lehen zutabea" dela dio. Kristobal Kolon "ausart eta ikuspegi handiko" beste figura batzuekin batera egongo da, komunikatu ofizialaren arabera. David Ingle bozeramaileak dio Kristobal Kolon heroi bat dela, eta hala izaten jarraituko duela Trumpen presidentetzan. Horrek oihartzuna du 2025eko apirileko dekretuan, non presidenteak zin egin zuen "Columbus Day errautsetatik berpiztuko" zuela; oraindik ere jai federal bat da.

2021etik aurrera, Indigenous Peoples' Day-aren kari Joe Bidenek emandako urteko adierazpenek balantze zorrotza eta lehorra eskaini zuten, lehen europarrek —Kristobal Kolon buru zela— herri indigenoei ezarritako mendeetako indarkeria, lekualdatze, asimilazio eta izu kanpaina aipatuz. Trump-ek kontakizuna irauli egiten du. 2025eko urriko bere adierazpenean Kolon "amerikar jatorrizko heroi" gisa goresten du, "fede, ausardia eta iraunkortasuneko gizona" dela esanez, ezabatu nahi omen duten "ezkertiar su-emaileengandik" berreskuratuta. Estatua orain Secret Service-ren babespean dago.

JdA-tik ekarria


espazioaren-hustura

Espazioaren Hustura

Jorge Oteiza

Durangoko Arte eta Historia Museoa (Durango, Bizkaia)

2026ko Maiatzaren 07tik
2026ko Agorrilaren 30era

aretxaga-miribilla

Aretxaga-Miribilla

Andoni Euba

Juan Manuel Lumbreras (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 29tik
2026ko Ekainaren 12ra

mixed-feelings

Mixed feelings

Ruoxi Jin

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Maiatzaren 29tik
2026ko Uztailaren 11era

prezioa-eta-balioa

Prezioa eta balioa

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

Igandean Museoen Nazioarteko Eguna izan zen eta, ohikoa den bezala, gure inguruko museoek ekintza ugari eskaini zituzten. Horrez gain, lurraldeko museo guztien sarrera doakoa izan zen. Eta urtero bezala, Bilbo aldean bizi eta artea gogoko duten nire lagun eta ezagun gehienak Guggenheim museora joan ziren.

metalezko-basoan-barrena

Metalezko basoan barrena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

RUTH ASAWA: ATZERA BEGIRAKOA. | Artista: Ruth Asawa. | Non: Bilboko Guggenheim museoan. | Noiz arte: Irailaren 13ra arte.

gernika-k-mugitzen-duen-guztia

'Gernika'-k mugitzen duen guztia

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 21a

Pablo Picassoren lana Bilboko Guggenheim museora eramateko eskaria egin dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari, eta, ezezkoa erantzun dioten arren, kolpean piztu da berriz ere koadroaren kokapenari buruzko debatea. Lur mugikorrak ditu oinarrian.

esther-ferrerrek-jasoko-du-eusko-ikaskuntza-laboral-kutxa-saria

Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 20a

Artistak arte garaikidearen berrikuntzan eginiko "ekarpen erabakigarria" nabarmendu du epaimahaiak, bai eta haren obrak nazioartean erdietsitako proiekzioan azpimarra egin ere. Uztailean emanen diote garaikurra.

veneziako-biurtekoa-giro-gatazkatsuan-ireki-da

Veneziako Biurtekoa giro gatazkatsuan ireki da

| 2026ko Maiatzaren 19a

Veneziako 61. Biurtekoaren maiatzaren 6ko aurre-irekieraren egunetik hasita, protesta eta ekintza ugari egin dira Arsenalen eta Giardinian, Errusiaren eta Israelen parte-hartzea salatzeko.

arantzazuko-argiztatzailea

Arantzazuko argiztatzailea

Enekoitz Telleria Sarriegi [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 18a

Xavier Alvarez de Eulatek Arantzazuko santutegian jarritako beirateek 70 urte izango dituzte aurten. Urteurrena kari, erakusketa bat jarri dute frantziskotarren komentuan: ‘Lux Vitae'. Argi egin diote fraide artistaren ibilbideari.

erronkariko-borlen-arrastoak

Erronkariko borlen arrastoak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 15a

'Muskoko' | Artista: Leyre Arraiza. | Non: Iruñeko Ziudadelan. | Noiz arte: Maiatzaren 24ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.