artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Trump-ek Kristobal Kolonen estatua bat jarri arazi du Etxe Zuriaren atzean.

Pertsonaiaren zein kokalekuaren hautuak presidente estatubatuarraren memoria-politika ongi islatzen du.

trump-ek-kristobal-kolonen-estatua-bat-jarri-arazi-du-etxe-zuriaren-atzean

| 6 de Abril 2026

Etxe Zuriaren atzealdean, Pennsylvania Avenue-ri begira, Kristobal Kolonen estatua bat jarri dute Eisenhower Executive Office Building-en aurrean, Mendebaldeko Hegalatik 100 metrora. Hesi altuez babestuta, konplexu presidentzialaren iparraldeko sarrera bere goratasunetik zaintzen du. Harry S. Truman-ek segurtasun-horma bat eraikiarazi zuen; Kennedy-k solariuma gehitu zuen. Keinu honekin, Trump-ek "heroien jauregi" baten aldeko bere anbizioa berresten du. Estatua manifestazioen kari lehenik ikusten den puntua bihurtzen da. Aukeratutako kokalekuak baieztapen politiko bat adierazten du.

Martxoaren 22tik 23rako gauean instalatutako lan hau ez da sorkuntza berria. Baltimoreko Little Italy auzoan altxatutako monumentu baten erreplika fidela da, Ronald Reagan-ek 1984an inauguratutakoa, esploratzailea Karibeetara iritsi zeneko 500. urteurrena ospatzeko. Lau metroko altuera duen Kristobal Kolonen estatua, artxiboetan oinarritua, Marylandeko eskultore batek egin zuen, Italian American Organizations United erakundeak eskatuta, John Pica lobbyistak zuzenduta.

2020ko uztailaren 4an eraitsi eta portura bota zuten, George Floyden heriotzaren ondorengo mobilizazioetan; jatorrizkoa (1,2 tonakoa) zatika-zatika salbatu zuten. Hurrengo egunean, italo-amerikar boluntarioek berreskuratu zituzten hondarrak Baltimoreko kostazaingoen laguntzarekin. Hondakin horiek berreraiki zituzten 150.000 dolarreko (138.000 euro inguru) dohaintza komunitarioei esker, baita National Endowment for the Arts erakundearen 2025eko diru-laguntza bati esker ere. Ondoren, Etxe Zuriak erreplika eskatu zuen 2025eko Columbus Day inguruan. Ondoren otsailaren 19ko hitzarmen baten bidez eta Picaren kontseiluaren aho bateko bozketarekin doan utzia izan da, agintaldiak irauten duen bitartean.

Instalazioa Ameriketako Estatu Batuen independentziaren 250. urteurrenaren atarian iristen da. Etxe Zuriak "Amerikar Jatorrizko Heroien Lorategi" baten "lehen zutabea" dela dio. Kristobal Kolon "ausart eta ikuspegi handiko" beste figura batzuekin batera egongo da, komunikatu ofizialaren arabera. David Ingle bozeramaileak dio Kristobal Kolon heroi bat dela, eta hala izaten jarraituko duela Trumpen presidentetzan. Horrek oihartzuna du 2025eko apirileko dekretuan, non presidenteak zin egin zuen "Columbus Day errautsetatik berpiztuko" zuela; oraindik ere jai federal bat da.

2021etik aurrera, Indigenous Peoples' Day-aren kari Joe Bidenek emandako urteko adierazpenek balantze zorrotza eta lehorra eskaini zuten, lehen europarrek —Kristobal Kolon buru zela— herri indigenoei ezarritako mendeetako indarkeria, lekualdatze, asimilazio eta izu kanpaina aipatuz. Trump-ek kontakizuna irauli egiten du. 2025eko urriko bere adierazpenean Kolon "amerikar jatorrizko heroi" gisa goresten du, "fede, ausardia eta iraunkortasuneko gizona" dela esanez, ezabatu nahi omen duten "ezkertiar su-emaileengandik" berreskuratuta. Estatua orain Secret Service-ren babespean dago.

JdA-tik ekarria


xabier-morras

Xabier Morrás

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 23 de Octubre 2026
Al 07 de Febrero 2027

abierto-por-derribo

Abierto por derribo

efrén

Desio Artspace (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 13 de Marzo 2026 | 19:00
Al 30 de Abril 2026

itsasama

Itsasama

Irène Jonas

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

Desde el 20 de Marzo 2026
Al 26 de Abril 2026

muskoko

Muskoko

Leyre Arraiza

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 01 de Abril 2026
Al 28 de Junio 2026

arte-laborategiak

Arte laborategiak

04 de Abr. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

04 de Abr. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

gasteizeko-zas-kulturrek-2026ko-deialdiak-zabaldu-ditu

Gasteizeko Zas Kulturrek 2026ko deialdiak zabaldu ditu

| 1 de Abril 2026

Arabarekin lotutako sorkuntza babesteko lau bide bildu ditu irekiera bakarrean. 5m2, Hospitalarios, Trashumantes eta Anglo deialdiek maiatzaren 1era arte izango dute aurkezteko epea, eta esparru komun bat eratzen dute arte-prozesuak laguntzeko, ikerketak hartzeko, lanak zirkulazioan jartzeko eta auzoari lotutako esku-hartze bat aktibatzeko

elena-asins-kubon

Elena Asins, Kubon

26 de Mzo | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

ELENA ASINS. EGITURA, ESPAZIOA, DENBORA | Noiz arte: 2026ko maiatzaren 24ra arte. | Non: Kubo espazioan, Donostian.

oinarrizko-eta-oinarrizko

Oinarrizko eta oinarrizko

26 de Mzo | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Ez da gertatzen zaidan lehen aldia: lege bat euskaraz irakurtzen hasi eta gaztelaniazko testura salto egin behar izatea, ez nire euskara maila kaskarra delako, baizik eta itzulpena hain delako penagarria, tarteka zentzua ere galtzen baitu.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).