artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Trump-ek Kristobal Kolonen estatua bat jarri arazi du Etxe Zuriaren atzean.

Pertsonaiaren zein kokalekuaren hautuak presidente estatubatuarraren memoria-politika ongi islatzen du.

trump-ek-kristobal-kolonen-estatua-bat-jarri-arazi-du-etxe-zuriaren-atzean

| 6 de Abril 2026

Etxe Zuriaren atzealdean, Pennsylvania Avenue-ri begira, Kristobal Kolonen estatua bat jarri dute Eisenhower Executive Office Building-en aurrean, Mendebaldeko Hegalatik 100 metrora. Hesi altuez babestuta, konplexu presidentzialaren iparraldeko sarrera bere goratasunetik zaintzen du. Harry S. Truman-ek segurtasun-horma bat eraikiarazi zuen; Kennedy-k solariuma gehitu zuen. Keinu honekin, Trump-ek "heroien jauregi" baten aldeko bere anbizioa berresten du. Estatua manifestazioen kari lehenik ikusten den puntua bihurtzen da. Aukeratutako kokalekuak baieztapen politiko bat adierazten du.

Martxoaren 22tik 23rako gauean instalatutako lan hau ez da sorkuntza berria. Baltimoreko Little Italy auzoan altxatutako monumentu baten erreplika fidela da, Ronald Reagan-ek 1984an inauguratutakoa, esploratzailea Karibeetara iritsi zeneko 500. urteurrena ospatzeko. Lau metroko altuera duen Kristobal Kolonen estatua, artxiboetan oinarritua, Marylandeko eskultore batek egin zuen, Italian American Organizations United erakundeak eskatuta, John Pica lobbyistak zuzenduta.

2020ko uztailaren 4an eraitsi eta portura bota zuten, George Floyden heriotzaren ondorengo mobilizazioetan; jatorrizkoa (1,2 tonakoa) zatika-zatika salbatu zuten. Hurrengo egunean, italo-amerikar boluntarioek berreskuratu zituzten hondarrak Baltimoreko kostazaingoen laguntzarekin. Hondakin horiek berreraiki zituzten 150.000 dolarreko (138.000 euro inguru) dohaintza komunitarioei esker, baita National Endowment for the Arts erakundearen 2025eko diru-laguntza bati esker ere. Ondoren, Etxe Zuriak erreplika eskatu zuen 2025eko Columbus Day inguruan. Ondoren otsailaren 19ko hitzarmen baten bidez eta Picaren kontseiluaren aho bateko bozketarekin doan utzia izan da, agintaldiak irauten duen bitartean.

Instalazioa Ameriketako Estatu Batuen independentziaren 250. urteurrenaren atarian iristen da. Etxe Zuriak "Amerikar Jatorrizko Heroien Lorategi" baten "lehen zutabea" dela dio. Kristobal Kolon "ausart eta ikuspegi handiko" beste figura batzuekin batera egongo da, komunikatu ofizialaren arabera. David Ingle bozeramaileak dio Kristobal Kolon heroi bat dela, eta hala izaten jarraituko duela Trumpen presidentetzan. Horrek oihartzuna du 2025eko apirileko dekretuan, non presidenteak zin egin zuen "Columbus Day errautsetatik berpiztuko" zuela; oraindik ere jai federal bat da.

2021etik aurrera, Indigenous Peoples' Day-aren kari Joe Bidenek emandako urteko adierazpenek balantze zorrotza eta lehorra eskaini zuten, lehen europarrek —Kristobal Kolon buru zela— herri indigenoei ezarritako mendeetako indarkeria, lekualdatze, asimilazio eta izu kanpaina aipatuz. Trump-ek kontakizuna irauli egiten du. 2025eko urriko bere adierazpenean Kolon "amerikar jatorrizko heroi" gisa goresten du, "fede, ausardia eta iraunkortasuneko gizona" dela esanez, ezabatu nahi omen duten "ezkertiar su-emaileengandik" berreskuratuta. Estatua orain Secret Service-ren babespean dago.

JdA-tik ekarria


kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 03 de Julio 2026
Al 10 de Enero 2027

ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 14 de Febrero 2026
Al 31 de Diciembre 2026

kliskada-bat

Kliskada bat

Ivan Gomez

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Desde el 10 de Julio 2026
Al 20 de Septiembre 2026

forma-egin-eta-pentsatu

Forma egin eta pentsatu

Izaskun Alonso Saratxaga

ZAS kultur aretoa (Gasteiz, Araba)

Desde el 09 de Julio 2026
Al 03 de Octubre 2026

claudix-vanesix-tabakalerako-artista-egoiliarra-2025ean-prix-ars-electronican-saritua-izan-da

Claudix Vanesix, Tabakalerako artista egoiliarra 2025ean, Prix Ars Electronican saritua izan da

| 10 de Septiembre 2026

XENOCENE: A Manifesto in Motion, Tabakaleran sustatu eta garatutako lanak Ohorezko Aipamena jaso du Prix Ars Electronica 2026 sarietako Interactive Art + kategorian. Bigarren urtez jarraian, Tabakaleran sortutako proiektu batek aitortza jaso du Prix Ars Electronica sarietan. 2025ean, Maria Oterok ere Ohorezko Aipamena jaso zuen Compost Computacional lanarengatik.

jose-pablo-arriaga-itsasoarekiko-harremana-bizi-nahi-nuen-nire-eskulturetan-kontatu-ahal-izateko-gero

Jose Pablo Arriaga: "Itsasoarekiko harremana bizi nahi nuen, nire eskulturetan kontatu ahal izateko gero"

Maria Ortega Zubiate [Argia.eus]
| 10 de Septiembre 2026

2025eko udan abiatu zen Mutrikuko (Gipuzkoa) portutik Jose Pablo Arriagaren belaontzia, emaztea eta bi alabak eta teila batzuk lagun; urtebete beranduago iritsi da, teilarik barik, baina esperientzia mordoa hartuta. Bidaia horretatik sortuko du Lau teila proiektua eskultoreak, Karibeko herrialde postkolonialen bidegabekeriak inspirazio hartuta.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).