artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Ondarearen zaintzaileak

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

ondarearen-zaintzaileak
Guernica Reina Sofia museoan Madrilen © Isabella Del Peschio. CC BY-NC-ND 2.0

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Apirilaren 15a

Argi dago koadro baten zaintzarako gauzarik egokiena ez mugitzea dela, eta seguru asko, ez erakustea. Baina, artelanak etengabe mugitzen ditugu eta erakusten ditugu. Gaur egun txosten tekniko batek Gernika ez erakustea gomendatuko balu, Reina Sofiatik kenduko litzateke, biltegi goxo batean eta baldintza egokietan gordetzeko?

Teknikarien iritzia kontuan izatearen aldekoa naiz, baina zorrotz jarraituko bagenitu ez lirateke behin-behineko erakusketak egingo, edo ez genuke museorik izango. Azken erabaki hau hartu behar badugu, har dezagun txosten teknikoen iritziei jarraituta. Baina ez da hori gaur egun daukagun egoera. Artelanak toki batetik bestera garraiatzen ditugu, eta erakusketa aretoetan zintzilika dauzkagu ikusgai. Gustatuko litzaidake orain azaldu diren ondarearen zaintzaileak hain zorrotzak izatea beti txosten teknikoekin. Politikari askok ondarearekin egin dituzten astakeriak ikusita, harrituta geratu naiz zer-nolako sinesgarritasuna eta erabakitzeko ahalmena ematen dieten orain txosten teknikoei.

Ez dakit Picassok pintatutako Gernika-k non egon behar duen, baina badakit non egon behar ez duen. Egilearen nahiaren kontra lekualdatu zuten New Yorketik Madrilera, Espainia errepublika izan arte ez eramatea eskatu baitzuen, eta gainera Reina Sofia izeneko museo batera sartu zuten; monarkia ustel baten izena daraman museora. Beste edozein tokitan hobeto egongo litzatekeela iruditzen zait. Gernika ez litzateke toki txarra izango; bonbardaketak artelanari gaia eskaini zion, eta bortxakeriaren kontrako sinbolo unibertsalbihurtu zuen. Gainera, Espainiako Gobernuak bere gain hartu nahi ez dituen arduren zorrak kitatzeko balioko luke. Koadroa mugitzeak kalteak eragin diezazkiokeenez, eraman dezagun Gernikara eta betiko bertan utz dezagun, horrela ez ditu bueltako bidaiaren nekeak sufrituko.


fond-de-bain

Fond de bain

Hermann-Paul

Baionako Euskal Museoa (Baiona, Lapurdi)

2026ko Irailaren 18tik
2027ko Urtarrilaren 10era

gorputz-geometrikoak

Gorputz geometrikoak

Eduardo Txillida

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 25etik
2026ko Urriaren 26ra

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.