artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Iranen aurkako gerra: ondareari egindako kalteen lehen balantzea.

Otsailaren 28an Iranen aurkako gerra hasi zenetik, AEBetako eta Israelgo bonbardaketek milaka hildako eragin dituzte bertan.

iranen-aurkako-gerra-ondareari-egindako-kalteen-lehen-balantzea
Isfahango Meskita Handia ©Hamidespanani, CC BY-SA 4.0

| 2026ko Apirilaren 6a

Eraso intentsiboek, neurri batean, ondarea saihestu omen dute, baina hainbat lekuk —tartean UNESCOren Gizateriaren Ondarean inskribatutako batzuek— kalte partzialak jasan dituzte. Herrialdeak 29 elementu ditu zerrendan, horien artean Historiaurreko garaiko aztarnategiak (Khorramabad haraneko harpeak, esaterako).

Irango Ondare Kulturaleko ministroak martxoaren erdialdean adierazi zuenez, Teheranen 19 monumentu eta gune kaltetu dira, eta 50 baino gehiago herrialde osoan. Golestan jauregiaren kasua da, 2013tik Gizateriaren Ondare dena: XIX. mendean berreraiki zuten antzinako gotorleku baten gainean, eta Qajar dinastiaren boterearen egoitza izan zen, artearekiko zaletasunagatik ezaguna. Sare sozialetan zabaldu diren bideoek zorua beira puskaz eta Qajar estiloko ispilu-mosaikoz estalita erakusten dute, monumentua ospetsu egin duen ezaugarrietako bat. Badirudi aireko bonbardaketen leherketa-uhinek jo dutela eraikina. Lekukotasunen arabera, bonbardaketek Teherango merkatu estalia ere jo dute.

Isfahanen, Gizateriaren Ondareko hainbat monumentuk kalteak jasan dituzte, besteak beste Isfahango Meskita Handiak (VIII-XII. mendeak), bere zeramika-dekorazioengatik eta kupula urdinagatik ezaguna. Hiriguneko Chehel Sotoun konplexua ere partzialki kaltetua izan omen da. XVII. mendeko persiar lorategi eta eraikin multzo honek ispilu-mosaikoz apaindutako jauregiak ditu, eta arteetan zein literaturan sarri irudikatua izan da. Agintarien arabera, azken bonbardaketek Naghsh-e Jahan plaza (XVII. mendea), bere ur-putzu eta jauregiengatik ezaguna, jo dute.

UNESCOk gogorarazi du gerraren hasieratik bertatik Gizateriaren Ondareko guneen koordenatu geografikoak eman dizkiela inplikatutako aldeei, eta gaur egun kalteen neurria ebaluatzen ari dela. Martxo hasierako agiri batean, 1954ko Hagako Hitzarmena errespetatzeko deia egin du. Bestalde, Iranek 120 gune eta monumentu baino gehiago markatu ditu Blue Shield (Babes Urdina) ikurrarekin, gatazkan dauden armadei seinalatzeko, hitzarmenak gomendatzen duen bezala; Iran, AEBak eta Israel akordio horren parte dira.

JdA-tik ekarria


pasaia

Pasaia

Leo Burge

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Apirilaren 17tik
2026ko Ekainaren 28ra

hiri-ikuspegiak

Hiri ikuspegiak

San Martin, Sesma, Cassany

La Fabrica De Gomas (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Apirilaren 16tik
2026ko Ekainaren 28ra

amaia-molinet

Amaia Molinet

Barriek zikloa

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Ekainaren 23tik
2026ko Irailaren 06ra

barreiatutako-paisaiak

Barreiatutako paisaiak

Gerardo D'Abraira

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 10etik
2026ko Irailaren 06ra

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 10a

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 2026ko Ekainaren 9a

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 8a

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.