artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Iranen aurkako gerra: ondareari egindako kalteen lehen balantzea.

Otsailaren 28an Iranen aurkako gerra hasi zenetik, AEBetako eta Israelgo bonbardaketek milaka hildako eragin dituzte bertan.

iranen-aurkako-gerra-ondareari-egindako-kalteen-lehen-balantzea
Isfahango Meskita Handia ©Hamidespanani, CC BY-SA 4.0

| 6 de Abril 2026

Eraso intentsiboek, neurri batean, ondarea saihestu omen dute, baina hainbat lekuk —tartean UNESCOren Gizateriaren Ondarean inskribatutako batzuek— kalte partzialak jasan dituzte. Herrialdeak 29 elementu ditu zerrendan, horien artean Historiaurreko garaiko aztarnategiak (Khorramabad haraneko harpeak, esaterako).

Irango Ondare Kulturaleko ministroak martxoaren erdialdean adierazi zuenez, Teheranen 19 monumentu eta gune kaltetu dira, eta 50 baino gehiago herrialde osoan. Golestan jauregiaren kasua da, 2013tik Gizateriaren Ondare dena: XIX. mendean berreraiki zuten antzinako gotorleku baten gainean, eta Qajar dinastiaren boterearen egoitza izan zen, artearekiko zaletasunagatik ezaguna. Sare sozialetan zabaldu diren bideoek zorua beira puskaz eta Qajar estiloko ispilu-mosaikoz estalita erakusten dute, monumentua ospetsu egin duen ezaugarrietako bat. Badirudi aireko bonbardaketen leherketa-uhinek jo dutela eraikina. Lekukotasunen arabera, bonbardaketek Teherango merkatu estalia ere jo dute.

Isfahanen, Gizateriaren Ondareko hainbat monumentuk kalteak jasan dituzte, besteak beste Isfahango Meskita Handiak (VIII-XII. mendeak), bere zeramika-dekorazioengatik eta kupula urdinagatik ezaguna. Hiriguneko Chehel Sotoun konplexua ere partzialki kaltetua izan omen da. XVII. mendeko persiar lorategi eta eraikin multzo honek ispilu-mosaikoz apaindutako jauregiak ditu, eta arteetan zein literaturan sarri irudikatua izan da. Agintarien arabera, azken bonbardaketek Naghsh-e Jahan plaza (XVII. mendea), bere ur-putzu eta jauregiengatik ezaguna, jo dute.

UNESCOk gogorarazi du gerraren hasieratik bertatik Gizateriaren Ondareko guneen koordenatu geografikoak eman dizkiela inplikatutako aldeei, eta gaur egun kalteen neurria ebaluatzen ari dela. Martxo hasierako agiri batean, 1954ko Hagako Hitzarmena errespetatzeko deia egin du. Bestalde, Iranek 120 gune eta monumentu baino gehiago markatu ditu Blue Shield (Babes Urdina) ikurrarekin, gatazkan dauden armadei seinalatzeko, hitzarmenak gomendatzen duen bezala; Iran, AEBak eta Israel akordio horren parte dira.

JdA-tik ekarria


erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Desde el 05 de Junio 2025
Al 26 de Diciembre 2026

elkar-topatzea

Elkar topatzea

Nerea Gundín

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Desde el 28 de Marzo 2026
Al 03 de Mayo 2026

mar-de-dios

Mar de Dios

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 14 de Abril 2026
Al 21 de Junio 2026

arte-laborategiak

Arte laborategiak

04 de Abr. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

04 de Abr. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

gasteizeko-zas-kulturrek-2026ko-deialdiak-zabaldu-ditu

Gasteizeko Zas Kulturrek 2026ko deialdiak zabaldu ditu

| 1 de Abril 2026

Arabarekin lotutako sorkuntza babesteko lau bide bildu ditu irekiera bakarrean. 5m2, Hospitalarios, Trashumantes eta Anglo deialdiek maiatzaren 1era arte izango dute aurkezteko epea, eta esparru komun bat eratzen dute arte-prozesuak laguntzeko, ikerketak hartzeko, lanak zirkulazioan jartzeko eta auzoari lotutako esku-hartze bat aktibatzeko

elena-asins-kubon

Elena Asins, Kubon

26 de Mzo | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

ELENA ASINS. EGITURA, ESPAZIOA, DENBORA | Noiz arte: 2026ko maiatzaren 24ra arte. | Non: Kubo espazioan, Donostian.

oinarrizko-eta-oinarrizko

Oinarrizko eta oinarrizko

26 de Mzo | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Ez da gertatzen zaidan lehen aldia: lege bat euskaraz irakurtzen hasi eta gaztelaniazko testura salto egin behar izatea, ez nire euskara maila kaskarra delako, baizik eta itzulpena hain delako penagarria, tarteka zentzua ere galtzen baitu.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).