artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Iranen aurkako gerra: ondareari egindako kalteen lehen balantzea.

Otsailaren 28an Iranen aurkako gerra hasi zenetik, AEBetako eta Israelgo bonbardaketek milaka hildako eragin dituzte bertan.

iranen-aurkako-gerra-ondareari-egindako-kalteen-lehen-balantzea
Isfahango Meskita Handia ©Hamidespanani, CC BY-SA 4.0

| 6 Avril 2026

Eraso intentsiboek, neurri batean, ondarea saihestu omen dute, baina hainbat lekuk —tartean UNESCOren Gizateriaren Ondarean inskribatutako batzuek— kalte partzialak jasan dituzte. Herrialdeak 29 elementu ditu zerrendan, horien artean Historiaurreko garaiko aztarnategiak (Khorramabad haraneko harpeak, esaterako).

Irango Ondare Kulturaleko ministroak martxoaren erdialdean adierazi zuenez, Teheranen 19 monumentu eta gune kaltetu dira, eta 50 baino gehiago herrialde osoan. Golestan jauregiaren kasua da, 2013tik Gizateriaren Ondare dena: XIX. mendean berreraiki zuten antzinako gotorleku baten gainean, eta Qajar dinastiaren boterearen egoitza izan zen, artearekiko zaletasunagatik ezaguna. Sare sozialetan zabaldu diren bideoek zorua beira puskaz eta Qajar estiloko ispilu-mosaikoz estalita erakusten dute, monumentua ospetsu egin duen ezaugarrietako bat. Badirudi aireko bonbardaketen leherketa-uhinek jo dutela eraikina. Lekukotasunen arabera, bonbardaketek Teherango merkatu estalia ere jo dute.

Isfahanen, Gizateriaren Ondareko hainbat monumentuk kalteak jasan dituzte, besteak beste Isfahango Meskita Handiak (VIII-XII. mendeak), bere zeramika-dekorazioengatik eta kupula urdinagatik ezaguna. Hiriguneko Chehel Sotoun konplexua ere partzialki kaltetua izan omen da. XVII. mendeko persiar lorategi eta eraikin multzo honek ispilu-mosaikoz apaindutako jauregiak ditu, eta arteetan zein literaturan sarri irudikatua izan da. Agintarien arabera, azken bonbardaketek Naghsh-e Jahan plaza (XVII. mendea), bere ur-putzu eta jauregiengatik ezaguna, jo dute.

UNESCOk gogorarazi du gerraren hasieratik bertatik Gizateriaren Ondareko guneen koordenatu geografikoak eman dizkiela inplikatutako aldeei, eta gaur egun kalteen neurria ebaluatzen ari dela. Martxo hasierako agiri batean, 1954ko Hagako Hitzarmena errespetatzeko deia egin du. Bestalde, Iranek 120 gune eta monumentu baino gehiago markatu ditu Blue Shield (Babes Urdina) ikurrarekin, gatazkan dauden armadei seinalatzeko, hitzarmenak gomendatzen duen bezala; Iran, AEBak eta Israel akordio horren parte dira.

JdA-tik ekarria


urban-morphologies

Urban Morphologies

Jon Gorospe

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

Du 27 Mars 2026
Au 28 Juin 2026

xabier-morras

Xabier Morrás

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

Du 23 Octobre 2026
Au 07 Février 2027

gorputz-sostenitua

Gorputz sostenitua

Nieves Gonzalez

SC Gallery (Bilbo, Bizkaia)

Du 13 Février 2026
Au 10 Avril 2026

arte-laborategiak

Arte laborategiak

04 Avr. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

04 Avr. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

gasteizeko-zas-kulturrek-2026ko-deialdiak-zabaldu-ditu

Gasteizeko Zas Kulturrek 2026ko deialdiak zabaldu ditu

| 1 Avril 2026

Arabarekin lotutako sorkuntza babesteko lau bide bildu ditu irekiera bakarrean. 5m2, Hospitalarios, Trashumantes eta Anglo deialdiek maiatzaren 1era arte izango dute aurkezteko epea, eta esparru komun bat eratzen dute arte-prozesuak laguntzeko, ikerketak hartzeko, lanak zirkulazioan jartzeko eta auzoari lotutako esku-hartze bat aktibatzeko

elena-asins-kubon

Elena Asins, Kubon

26 Mars | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

ELENA ASINS. EGITURA, ESPAZIOA, DENBORA | Noiz arte: 2026ko maiatzaren 24ra arte. | Non: Kubo espazioan, Donostian.

oinarrizko-eta-oinarrizko

Oinarrizko eta oinarrizko

26 Mars | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Ez da gertatzen zaidan lehen aldia: lege bat euskaraz irakurtzen hasi eta gaztelaniazko testura salto egin behar izatea, ez nire euskara maila kaskarra delako, baizik eta itzulpena hain delako penagarria, tarteka zentzua ere galtzen baitu.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).