artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Lorategi bertikalak

HIRUGARREN PAISAIA | Artista: Maria Azkarate. | Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. | Noiz arte: 2027ko apirilaren 4ra arte.

lorategi-bertikalak
Maria Azkarateren 'Hirugarren paisaia' erakusketako pieza batzuk, Nafarroako Museoan. IDOIA ZABALETA / FOKU

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 25 de Junio 2026

Nafarroako Museoaren kaperan kokatzen den erakusketa berriak Hirugarren Paisaia du izena, eta Maria Azkarate artistak egindako hainbat lan biltzen ditu. Hirugarren paisaia terminoak ohiko arreta zirkuituetatik kanpo dauden espazioei egiten die erreferentzia, funtzio jakin bat betetzen ez duten horiei, plangintza nabarmenik ez dutenei; nolabait gune natural eta urbanizatuen arteko trantsizioan ahanzten ditugun horiei. Lurraldea antolatzeko logika merkantilisten aurrean, espazio horiek nolabaiteko pitzadura irekitzen dute; zuzenean begiratzen dieguneanare nabarmenago bihurtzen den pitzadura bat. Azkarateren proposamenak haiengana zabaltzen du ikuseremua, bertan azaleratzen diren naturaren zantzuei erreferentzia zuzena eginez.

Mostrak artistaren bi argazki-serie biltzen ditu, Herbarioa eta Tokiak, duela gutxi Nafarroako Museoak bere bildumarako eskuratuak. Guztira hamasei piezak osatzen dute multzo hori. Hala ere, erakusketaren benetako ardatza urtean zehar egindako tailerretan ehundutako instalazio kolaboratiboa da, proposamen osoari batasuna eta gorputza ematen diona. Elkarren artean harremanetan dauden hiru piezak osatzen dute: Lorategi esekia, Lorategi minimoa eta David Serranok eta Borja Alkatek sortutako Herbario soinuduna.

Kaperan izanik, espazioak bere dimentsio espirituala gordetzen du neurri batean. Sarreratik bertatik, albo banatan kokatutako argazki-serieek bisitaria gidatzen dute; haien artean mugituz, erakusketaren erdigunea den instalaziorantz hurbiltzen da. Mugimendu horrek erromesaldi txiki baten antza hartzen du. Baina oraingoan erretaulak eta absidea ez dira begiradaren helmuga: ilunpetan desagertzen dira, eta lorez osatutako instalazioak hartzen du espazioa, bere presentzia organikoarekin kaperaren hierarkiak irauliz.

Erakusketaren lehen zatian aurkezten den Herbarioa sailak behaketa-metodo ia taxonomiko baten aztarna erakusten du. Paisaiaren ikuspegi orokorra bazterrean utzita, Azkaratek hura osatzen duten elementu txikienetara hurbiltzen du begirada. Horrek ikuslearen ohiko ikus-erregimena hausten du: irudiek denbora eskatzen dute, arreta, eta normalean bazterrean geratzen diren xehetasunen aurrean gelditzea. Horrela, ia ikusezina dena ikusgarri bihurtzen da, eta arrunta denak presentzia berria hartzen du.

Aurrera egin ahala, ordea, arreta landare horiek okupatzen dituzten espazioetarantz desplazatzen da Tokiak seriearen bidez. Hasieran landare bakoitzaren ezaugarri fisikoak nagusi baziren ere, pixkanaka garrantzi handiagoa hartzen du horiek hazten diren espazioak. Hala, serie horrek iradokitzen digu bizimodu bakar bat ere ezin dela modu isolatuan ulertu.

Ikuspuntu hura indartu egitenda begiak serie horretatik altxatu eta aurrean dugun instalazioa aztertzeari ekiten diogunean, bizitza-forma bakoitzak besteekin duen harremanean aurkitzen duelako bere zentzua.

Kaperaren erdialdean dagoen lorez eta landarez osatutako egiturak harengana gerturatzeko eskaria egiten digu. Urrunetik begiratuta, organismo bakar baten gisara agertzen da; hurbildu ahala, haren barruan ezkutatzen diren formen, koloreen eta testuren aniztasuna agerian geratzen da. Eta, orduan, haiekaztertzeari ekiten diogu, makurtzen dugu gorputza, inguratzen dugu egitura...Mugimendu horretan guztian, soinuak espazioa zeharkatzen du, gure keinuekin bat eginez. Soinuak gorputza ere inplikatzen du, eta entzuketa hautemate fisikoaren parte bihurtzen da.

Modu horretan, normalean begirada pausatzen ez dugun lekuetan gelditzera gonbidatzen gaitu artistak. Erakusketak ingurunearekin bestelako harreman-moduak pentsatzeko espazio bihurtzen ditu bazterrak, eta, aldi berean, gure begiradaren hierarkiak auzitan jartzen ditu. Arreta merezi duenaren eta bazterrean geratzen denaren arteko muga lausotu egiten da, ikusgarriaren eta ikusezinaren arteko banaketa bera zalantzan jarriz.

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 15 de Mayo 2026
Al 04 de Abril 2027


isiltasun-lurraldeak

Isiltasun lurraldeak

Evelyne Herisson

DIDAM (Baiona, Lapurdi)

Desde el 25 de Septiembre 2026
Al 22 de Noviembre 2026

ground-rules

Ground Rules

Alejandro Cartagena

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 06 de Noviembre 2026
Al 17 de Enero 2027

fantasia-eta-arrazoia

Fantasia eta arrazoia

Goya

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

Desde el 18 de Mayo 2026
Al 28 de Febrero 2027

zoroak-maitariak-eta-poetak

Zoroak, maitariak eta poetak

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 20 de Noviembre 2026

Traen con ellos el olor de la bergamota y el cedro. Hamabost urte eta gero hau | Artistak: Ece Powell, Irune Merino, Izar Okariz, Iker Abaskal, Samuel Martin Schick, Stefano Santa Maria, Izai Rodriguez, Flx. Javier Larreina Morales. | Non: Guata Kultur Fabrikan, Aranguenen (Zalla, Bizkaia). | Noiz arte: Abenduaren 19ra arte.

zipriztin-berdeak-eta-moreak-horma-zurien-gainean

Zipriztin berdeak eta moreak horma zurien gainean

Goiatz Iza Erkiz [BERRIA.eus]
| 20 de Noviembre 2026

Bilboko Guggenheim museoak Dan Flavin artista garaikidearen 24 obra bildu ditu 'Dan Flavin: Argi apur bat' erakusketan. Flavin 1960ko hamarkadako korronte minimalistaren parte izan zen, eta, lanpara fluoreszenteen bitartez, perspektibarekin jolasten zuen.

ibilbide-ezezagunak

Ibilbide ezezagunak

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 20 de Noviembre 2026

Askotan artistak mugimendu eta garai bati lotuta azaltzen zaizkigu. Badirudi epe jakin batean artelanak sortu ondoren hil egiten direla edo mundutik desagertzen direla. Gainera, artistak bilakaera ezberdin bat edo beste bide batzuk aztertzen baditu, ez zaizkio kontuan hartzen.

bixente-ameztoiren-margolan-bat-nabarmendu-du-san-telmo-museoak-artistaren-heriotzaren-25-urteurrenean

Bixente Ameztoiren margolan bat nabarmendu du San Telmo Museoak, artistaren heriotzaren 25. urteurrenean

| 13 de Noviembre 2026

Museoak Bixente Ameztoi Olasagastiren (Donostia 1946 - Villabona 2001) Sin título (Izenbururik gabe) koadroa aurkezten du, Nabarmendutako obra izeneko programaren barruan. Lana 1976ko mihise gaineko olioa da, 130 x 161,7 cm-ko neurrikoa. Aurten erosi du museoak eta artistaren heriotzaren 25. urteurrenarekin bat eginez ikusgai jartzen du Arte Historikoaren aretoan 2026ko azaroaren 6tik 2027ko otsailaren 28ra arte.

kilimak-begietan

Kilimak begietan

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 12 de Noviembre 2026

Circus | Artista: Alejandra Ikaza. | Non: Bilboko Rekalde aretoan. | Noiz arte: 2027ko otsailaren 28ra arte.

idazkera-eta-poesia

Idazkera eta poesia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 12 de Noviembre 2026

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa abian den honetan, aspaldiko artelan bat etorri zait burura. Laurita Siles Malagako artista doktorego tesia Euskal Herrira egitera etorri zenean, lagun batek bertso txapelketa batera eraman zuen.

paisaia-arkitektura-eta-trazua

Paisaia, arkitektura eta trazua

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 4 de Noviembre 2026

Bloke eta malda | Artista: Julen Agirre. | Non: Bilboko La Taller aretoan. | Noiz arte: Abenduaren 4ra arte.

departamento

Departamento

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 4 de Noviembre 2026

Aurreko asteetako artikuluetan berriz ere ateak zabaldu dituzten azpiegitura handiez aritu gara. Gaur arteaz gozatzeko areto ezberdin eta ezezagun bati buruz hitz egin nahiko nuke.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).