artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Lorategi bertikalak

HIRUGARREN PAISAIA | Artista: Maria Azkarate. | Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. | Noiz arte: 2027ko apirilaren 4ra arte.

lorategi-bertikalak
Maria Azkarateren 'Hirugarren paisaia' erakusketako pieza batzuk, Nafarroako Museoan. IDOIA ZABALETA / FOKU

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 25a

Nafarroako Museoaren kaperan kokatzen den erakusketa berriak Hirugarren Paisaia du izena, eta Maria Azkarate artistak egindako hainbat lan biltzen ditu. Hirugarren paisaia terminoak ohiko arreta zirkuituetatik kanpo dauden espazioei egiten die erreferentzia, funtzio jakin bat betetzen ez duten horiei, plangintza nabarmenik ez dutenei; nolabait gune natural eta urbanizatuen arteko trantsizioan ahanzten ditugun horiei. Lurraldea antolatzeko logika merkantilisten aurrean, espazio horiek nolabaiteko pitzadura irekitzen dute; zuzenean begiratzen dieguneanare nabarmenago bihurtzen den pitzadura bat. Azkarateren proposamenak haiengana zabaltzen du ikuseremua, bertan azaleratzen diren naturaren zantzuei erreferentzia zuzena eginez.

Mostrak artistaren bi argazki-serie biltzen ditu, Herbarioa eta Tokiak, duela gutxi Nafarroako Museoak bere bildumarako eskuratuak. Guztira hamasei piezak osatzen dute multzo hori. Hala ere, erakusketaren benetako ardatza urtean zehar egindako tailerretan ehundutako instalazio kolaboratiboa da, proposamen osoari batasuna eta gorputza ematen diona. Elkarren artean harremanetan dauden hiru piezak osatzen dute: Lorategi esekia, Lorategi minimoa eta David Serranok eta Borja Alkatek sortutako Herbario soinuduna.

Kaperan izanik, espazioak bere dimentsio espirituala gordetzen du neurri batean. Sarreratik bertatik, albo banatan kokatutako argazki-serieek bisitaria gidatzen dute; haien artean mugituz, erakusketaren erdigunea den instalaziorantz hurbiltzen da. Mugimendu horrek erromesaldi txiki baten antza hartzen du. Baina oraingoan erretaulak eta absidea ez dira begiradaren helmuga: ilunpetan desagertzen dira, eta lorez osatutako instalazioak hartzen du espazioa, bere presentzia organikoarekin kaperaren hierarkiak irauliz.

Erakusketaren lehen zatian aurkezten den Herbarioa sailak behaketa-metodo ia taxonomiko baten aztarna erakusten du. Paisaiaren ikuspegi orokorra bazterrean utzita, Azkaratek hura osatzen duten elementu txikienetara hurbiltzen du begirada. Horrek ikuslearen ohiko ikus-erregimena hausten du: irudiek denbora eskatzen dute, arreta, eta normalean bazterrean geratzen diren xehetasunen aurrean gelditzea. Horrela, ia ikusezina dena ikusgarri bihurtzen da, eta arrunta denak presentzia berria hartzen du.

Aurrera egin ahala, ordea, arreta landare horiek okupatzen dituzten espazioetarantz desplazatzen da Tokiak seriearen bidez. Hasieran landare bakoitzaren ezaugarri fisikoak nagusi baziren ere, pixkanaka garrantzi handiagoa hartzen du horiek hazten diren espazioak. Hala, serie horrek iradokitzen digu bizimodu bakar bat ere ezin dela modu isolatuan ulertu.

Ikuspuntu hura indartu egitenda begiak serie horretatik altxatu eta aurrean dugun instalazioa aztertzeari ekiten diogunean, bizitza-forma bakoitzak besteekin duen harremanean aurkitzen duelako bere zentzua.

Kaperaren erdialdean dagoen lorez eta landarez osatutako egiturak harengana gerturatzeko eskaria egiten digu. Urrunetik begiratuta, organismo bakar baten gisara agertzen da; hurbildu ahala, haren barruan ezkutatzen diren formen, koloreen eta testuren aniztasuna agerian geratzen da. Eta, orduan, haiekaztertzeari ekiten diogu, makurtzen dugu gorputza, inguratzen dugu egitura...Mugimendu horretan guztian, soinuak espazioa zeharkatzen du, gure keinuekin bat eginez. Soinuak gorputza ere inplikatzen du, eta entzuketa hautemate fisikoaren parte bihurtzen da.

Modu horretan, normalean begirada pausatzen ez dugun lekuetan gelditzera gonbidatzen gaitu artistak. Erakusketak ingurunearekin bestelako harreman-moduak pentsatzeko espazio bihurtzen ditu bazterrak, eta, aldi berean, gure begiradaren hierarkiak auzitan jartzen ditu. Arreta merezi duenaren eta bazterrean geratzen denaren arteko muga lausotu egiten da, ikusgarriaren eta ikusezinaren arteko banaketa bera zalantzan jarriz.

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Maiatzaren 15etik
2027ko Apirilaren 04ra


circus

Circus

Alejandra Ikaza

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Urriaren 30etik
2027ko Otsailaren 28ra

kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 03tik
2027ko Urtarrilaren 10era

bitartean

Bitartean

Alan Sastre, Xavi Ceerre

Juan Manuel Lumbreras (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Urriaren 29tik
2026ko Abenduaren 04ra

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Maiatzaren 15etik
2027ko Apirilaren 04ra

mariano-royo

Mariano Royo

La Fabrica De Gomas (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Azaroaren 06tik
2027ko Urtarrilaren 10era

zoroak-maitariak-eta-poetak

Zoroak, maitariak eta poetak

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 20a

Traen con ellos el olor de la bergamota y el cedro. Hamabost urte eta gero hau | Artistak: Ece Powell, Irune Merino, Izar Okariz, Iker Abaskal, Samuel Martin Schick, Stefano Santa Maria, Izai Rodriguez, Flx. Javier Larreina Morales. | Non: Guata Kultur Fabrikan, Aranguenen (Zalla, Bizkaia). | Noiz arte: Abenduaren 19ra arte.

zipriztin-berdeak-eta-moreak-horma-zurien-gainean

Zipriztin berdeak eta moreak horma zurien gainean

Goiatz Iza Erkiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 20a

Bilboko Guggenheim museoak Dan Flavin artista garaikidearen 24 obra bildu ditu 'Dan Flavin: Argi apur bat' erakusketan. Flavin 1960ko hamarkadako korronte minimalistaren parte izan zen, eta, lanpara fluoreszenteen bitartez, perspektibarekin jolasten zuen.

ibilbide-ezezagunak

Ibilbide ezezagunak

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 20a

Askotan artistak mugimendu eta garai bati lotuta azaltzen zaizkigu. Badirudi epe jakin batean artelanak sortu ondoren hil egiten direla edo mundutik desagertzen direla. Gainera, artistak bilakaera ezberdin bat edo beste bide batzuk aztertzen baditu, ez zaizkio kontuan hartzen.

bixente-ameztoiren-margolan-bat-nabarmendu-du-san-telmo-museoak-artistaren-heriotzaren-25-urteurrenean

Bixente Ameztoiren margolan bat nabarmendu du San Telmo Museoak, artistaren heriotzaren 25. urteurrenean

| 2026ko Azaroaren 13a

Museoak Bixente Ameztoi Olasagastiren (Donostia 1946 - Villabona 2001) Sin título (Izenbururik gabe) koadroa aurkezten du, Nabarmendutako obra izeneko programaren barruan. Lana 1976ko mihise gaineko olioa da, 130 x 161,7 cm-ko neurrikoa. Aurten erosi du museoak eta artistaren heriotzaren 25. urteurrenarekin bat eginez ikusgai jartzen du Arte Historikoaren aretoan 2026ko azaroaren 6tik 2027ko otsailaren 28ra arte.

kilimak-begietan

Kilimak begietan

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 12a

Circus | Artista: Alejandra Ikaza. | Non: Bilboko Rekalde aretoan. | Noiz arte: 2027ko otsailaren 28ra arte.

idazkera-eta-poesia

Idazkera eta poesia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 12a

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa abian den honetan, aspaldiko artelan bat etorri zait burura. Laurita Siles Malagako artista doktorego tesia Euskal Herrira egitera etorri zenean, lagun batek bertso txapelketa batera eraman zuen.

paisaia-arkitektura-eta-trazua

Paisaia, arkitektura eta trazua

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 4a

Bloke eta malda | Artista: Julen Agirre. | Non: Bilboko La Taller aretoan. | Noiz arte: Abenduaren 4ra arte.

departamento

Departamento

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 4a

Aurreko asteetako artikuluetan berriz ere ateak zabaldu dituzten azpiegitura handiez aritu gara. Gaur arteaz gozatzeko areto ezberdin eta ezezagun bati buruz hitz egin nahiko nuke.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.