artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Guerrilla Girls taldeko sortzaile batek maskara kendu du.

Joyce Kozloff artista estatubatuarrak agerian utzi du, berrogei urte geroago, Guerrilla Girls kolektibo feministaren sortzaileetako bat izan zela.

guerrilla-girls-taldeko-sortzaile-batek-maskara-kendu-du
Do Women have to be naked to get into the Met. Museum? Arg/ Eric Huybrechts. CC BY-SA 2.0

| 27 Aout 2026

Liubov Popova ezizenaz baliatzen zen, errusiar abangoardiako margolariaren omenez. Joyce Kozloff artista estatubatuarra eta Pattern and Decoration mugimenduko kidea anonimatutik irten da Guerrilla Girls taldeko lehen kideetako bat izan zela jakinaraziz, Art Journal Open aldizkariari eskainitako elkarrizketa batean.

Jerilea Zempel ("Frida Kahlo") eta Erika Rothenberg-ekin ("Käthe Kollwitz") batera, Joyce Kozloff gorilaren ikurra duen kolektibo feministaren sortzaileetako bat izan zen. Besteak beste, taldearen lan nabarmenetako bat berak bultzatu zuela aitortu du: Emakume artista izatearen abantailak (1988). Kartel estetika zuen obrak, artearen munduan emakumeei ezartzen zaizkien diskriminazioak saltzen ditu ironiaz, 13 puntuko zerrenda baten bidez —"arrakastaren presiorik gabe lan egitea", "bere karrerak 80 urte bete ondoren gora egin dezakeela jakingo du"—.

1985ean New Yorken sortua, MoMA museoan arte garaikidearen ikuspegi orokorra erakutsi nahi zuen erakusketa baten ondorioz —aukeratutako 165 artistetatik 13 emakume baizik ez ziren—. Guerrilla Girls taldea emakumeen ikusezintasuna eta artearen eremuan ezkutatzen diren mekanismo sexistak salatzeko sortu zen. Hasieran, taldea kide anonimoz bakarrik osatua zen; beren lanak eta ekintzak hildako emakume artista edo idazleen (hala nola Ana Mendieta edo Audre Lorde) omenez aukeratutako ezizenekin sinatzen zituzten, eta gorila-maskarak janzten zituzten.

Artistak eta ekintzaileak izanda, Guerrilla Girlsek kartela bihurtu zuten beren bitarteko nagusi, adierazpide kodetuen bitarteko gisa erabiliz. Gehienetan, artearen munduko sexismoa erakusten duten estatistikak eta esaldi zorrotzak, askotan ironikoak, elkartzen zituzten. Beren kartel ezagunenetako batek gorila-burua duen odaliska bat erakusten du, honako irudi-oinarekin: "Emakumeek biluzik egon behar ote dute Met Museumera sartzeko?". Horrela, museoetan ikusgai dauden emakume sortzaileen eta gizonek egindako emakumeen biluzien arteko desproportzio zentzugabea salatzen zuten. Urteetan zehar eta testuinguru desberdinen arabera hainbat hizkuntzatan argitaratua, kartelaren bertsio berri bat Parisko Villette-ko Grande Halle-n ikusgai egon da 2026ko abuztuaren 23ra arte, street art-ari eta kontra-kulturei eskainitako "Beyond the streets" nazioarteko erakusketaren harira.

Joyce Kozloffen agerraldia Robin Tewesenaren ondoren dator, zeinak iaz berretsi baitzuen taldeko kide izan zela "Alice Neel" ezizenaz. Gaur egun ere, Guerrilla Girls gehienen nortasuna sekretupean mantendua da. Anonimatua balizko errepresalia profesionalei aurre egiteko babes gisa interpretatu izan den arren, Joyce Kozloffek azaldu du banakako pertsonetan baino gehiago salatutako arazoetan arreta jartzeko helburu zuela. 1991n, Kozloffek Guerrilla Girls utzi zuen. Gaur egun, bere praktika artistikoa kartografian oinarritzen da batez ere, horren neutraltasuna zalantzan jarriz. Mapamundiak lantzen ditu, horiek zeharkatzen dituzten botere-harremanak aztertuz, geografiaren eta dominazioaren arteko loturak agerian uzteko. Pattern and Decoration mugimenduko kide izana argi geratzen da lan hauetan, mapak apaingarri-motiboekin elkartzen baititu, batez ere arte islamiarretan oinarrituta.

Joyce Kozloff New Yorkeko beste kolektibo feminista baten kide sortzailea ere bada, Heresies izenekoa. Kolektibo hau 1977tik 1993ra bitartean argitaratutako aldizkari baten bidez adierazten zen batik bat, eta bere kideen entseguak zabaltzen zituen, denak emakumeak, hala nola Harmony Hammond, Lucy Lippard edo Miriam Schapiro.

JdA-tik ekarria.


landabarrenako-dama

Landabarrenako Dama

Pilar De Zubiaurre

Durangoko Arte eta Historia Museoa (Durango, Bizkaia)

Du 08 Septembre 2026
Au 29 Novembre 2026

ever-is-over-all

Ever is Over All

Pipilotti Rist

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Du 01 Octobre 2026
Au 17 Janvier 2027

ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Du 14 Février 2026
Au 31 Décembre 2026

claudix-vanesix-tabakalerako-artista-egoiliarra-2025ean-prix-ars-electronican-saritua-izan-da

Claudix Vanesix, Tabakalerako artista egoiliarra 2025ean, Prix Ars Electronican saritua izan da

| 10 Septembre 2026

XENOCENE: A Manifesto in Motion, Tabakaleran sustatu eta garatutako lanak Ohorezko Aipamena jaso du Prix Ars Electronica 2026 sarietako Interactive Art + kategorian. Bigarren urtez jarraian, Tabakaleran sortutako proiektu batek aitortza jaso du Prix Ars Electronica sarietan. 2025ean, Maria Oterok ere Ohorezko Aipamena jaso zuen Compost Computacional lanarengatik.

jose-pablo-arriaga-itsasoarekiko-harremana-bizi-nahi-nuen-nire-eskulturetan-kontatu-ahal-izateko-gero

Jose Pablo Arriaga: "Itsasoarekiko harremana bizi nahi nuen, nire eskulturetan kontatu ahal izateko gero"

Maria Ortega Zubiate [Argia.eus]
| 10 Septembre 2026

2025eko udan abiatu zen Mutrikuko (Gipuzkoa) portutik Jose Pablo Arriagaren belaontzia, emaztea eta bi alabak eta teila batzuk lagun; urtebete beranduago iritsi da, teilarik barik, baina esperientzia mordoa hartuta. Bidaia horretatik sortuko du Lau teila proiektua eskultoreak, Karibeko herrialde postkolonialen bidegabekeriak inspirazio hartuta.

museo-bat-eraikitzea-erakusketetatik-harago

Museo bat eraikitzea erakusketetatik harago

Edurne Begiristain [BERRIA.eus]
| 24 Aout 2026

Zazpi urte eta erdi daramatza Beatriz Herraezek Artium museoaren zuzendari. Bilduma artistikoa erdigunean jarri, dokumentazio eta artxibo lana indartu, eta arte garaikidearen kontakizun kritiko bat osatu du.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).