artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Trump-ek Kristobal Kolonen estatua bat jarri arazi du Etxe Zuriaren atzean.

Pertsonaiaren zein kokalekuaren hautuak presidente estatubatuarraren memoria-politika ongi islatzen du.

trump-ek-kristobal-kolonen-estatua-bat-jarri-arazi-du-etxe-zuriaren-atzean

| 6 Avril 2026

Etxe Zuriaren atzealdean, Pennsylvania Avenue-ri begira, Kristobal Kolonen estatua bat jarri dute Eisenhower Executive Office Building-en aurrean, Mendebaldeko Hegalatik 100 metrora. Hesi altuez babestuta, konplexu presidentzialaren iparraldeko sarrera bere goratasunetik zaintzen du. Harry S. Truman-ek segurtasun-horma bat eraikiarazi zuen; Kennedy-k solariuma gehitu zuen. Keinu honekin, Trump-ek "heroien jauregi" baten aldeko bere anbizioa berresten du. Estatua manifestazioen kari lehenik ikusten den puntua bihurtzen da. Aukeratutako kokalekuak baieztapen politiko bat adierazten du.

Martxoaren 22tik 23rako gauean instalatutako lan hau ez da sorkuntza berria. Baltimoreko Little Italy auzoan altxatutako monumentu baten erreplika fidela da, Ronald Reagan-ek 1984an inauguratutakoa, esploratzailea Karibeetara iritsi zeneko 500. urteurrena ospatzeko. Lau metroko altuera duen Kristobal Kolonen estatua, artxiboetan oinarritua, Marylandeko eskultore batek egin zuen, Italian American Organizations United erakundeak eskatuta, John Pica lobbyistak zuzenduta.

2020ko uztailaren 4an eraitsi eta portura bota zuten, George Floyden heriotzaren ondorengo mobilizazioetan; jatorrizkoa (1,2 tonakoa) zatika-zatika salbatu zuten. Hurrengo egunean, italo-amerikar boluntarioek berreskuratu zituzten hondarrak Baltimoreko kostazaingoen laguntzarekin. Hondakin horiek berreraiki zituzten 150.000 dolarreko (138.000 euro inguru) dohaintza komunitarioei esker, baita National Endowment for the Arts erakundearen 2025eko diru-laguntza bati esker ere. Ondoren, Etxe Zuriak erreplika eskatu zuen 2025eko Columbus Day inguruan. Ondoren otsailaren 19ko hitzarmen baten bidez eta Picaren kontseiluaren aho bateko bozketarekin doan utzia izan da, agintaldiak irauten duen bitartean.

Instalazioa Ameriketako Estatu Batuen independentziaren 250. urteurrenaren atarian iristen da. Etxe Zuriak "Amerikar Jatorrizko Heroien Lorategi" baten "lehen zutabea" dela dio. Kristobal Kolon "ausart eta ikuspegi handiko" beste figura batzuekin batera egongo da, komunikatu ofizialaren arabera. David Ingle bozeramaileak dio Kristobal Kolon heroi bat dela, eta hala izaten jarraituko duela Trumpen presidentetzan. Horrek oihartzuna du 2025eko apirileko dekretuan, non presidenteak zin egin zuen "Columbus Day errautsetatik berpiztuko" zuela; oraindik ere jai federal bat da.

2021etik aurrera, Indigenous Peoples' Day-aren kari Joe Bidenek emandako urteko adierazpenek balantze zorrotza eta lehorra eskaini zuten, lehen europarrek —Kristobal Kolon buru zela— herri indigenoei ezarritako mendeetako indarkeria, lekualdatze, asimilazio eta izu kanpaina aipatuz. Trump-ek kontakizuna irauli egiten du. 2025eko urriko bere adierazpenean Kolon "amerikar jatorrizko heroi" gisa goresten du, "fede, ausardia eta iraunkortasuneko gizona" dela esanez, ezabatu nahi omen duten "ezkertiar su-emaileengandik" berreskuratuta. Estatua orain Secret Service-ren babespean dago.

JdA-tik ekarria


hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Du 15 Mai 2026
Au 04 Avril 2027

juan-mieg-neure-pintura-besterik-ez-dut-egin

Juan Mieg: "Neure pintura, besterik ez dut egin"

Miel Anjel Elustondo [Argia.eus]
| 18 Septembre 2026

Kasik ez gara garaiz heldu Juan Miegekin hitz egitera. 88 urte, eta aurten bertan utzi dio pintatzeari, ezinaren ezinez. Urte askoan, eta oraindik ere, hoska ari zaizkigu artista honen obrak bateko eta besteko eraikinetako hormetatik. Bizi guztiko obra, poesia pintura egina, mihisera finezia handiz eramana, konposizioa, matizeak. Pintura berri bat, hasi zenetik eta oraindaino.

lapurretak

Lapurretak

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 16 Septembre 2026

Moda berri bat zabaltzen ari da Europan: museoetan lapurtzea. Orain dela urtebete eskas Louvretik balio handiko bitxiak eraman zituztenetik, hainbat museotako bildumek eraso azkar eta eraginkorrak jasan dituzte.

claudix-vanesix-tabakalerako-artista-egoiliarra-2025ean-prix-ars-electronican-saritua-izan-da

Claudix Vanesix, Tabakalerako artista egoiliarra 2025ean, Prix Ars Electronican saritua izan da

| 10 Septembre 2026

XENOCENE: A Manifesto in Motion, Tabakaleran sustatu eta garatutako lanak Ohorezko Aipamena jaso du Prix Ars Electronica 2026 sarietako Interactive Art + kategorian. Bigarren urtez jarraian, Tabakaleran sortutako proiektu batek aitortza jaso du Prix Ars Electronica sarietan. 2025ean, Maria Oterok ere Ohorezko Aipamena jaso zuen Compost Computacional lanarengatik.

jose-pablo-arriaga-itsasoarekiko-harremana-bizi-nahi-nuen-nire-eskulturetan-kontatu-ahal-izateko-gero

Jose Pablo Arriaga: "Itsasoarekiko harremana bizi nahi nuen, nire eskulturetan kontatu ahal izateko gero"

Maria Ortega Zubiate [Argia.eus]
| 10 Septembre 2026

2025eko udan abiatu zen Mutrikuko (Gipuzkoa) portutik Jose Pablo Arriagaren belaontzia, emaztea eta bi alabak eta teila batzuk lagun; urtebete beranduago iritsi da, teilarik barik, baina esperientzia mordoa hartuta. Bidaia horretatik sortuko du Lau teila proiektua eskultoreak, Karibeko herrialde postkolonialen bidegabekeriak inspirazio hartuta.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).