artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Steve McQueenek estimuluak amatatu ditu Guggenheimen, Nina Simoneren eta David Bowieren ahotsak batzeko

'66-76-26' instalazioko gela ilunak eguneroko erritmoa etetera animatzen ditu bisitariak, eta arreta instalazioak proposatutako espazioan jartzera. Otsailaren 21era bitarte egongo da ikusgai Bilboko Guggenheim museoan.

steve-mcqueenek-estimuluak-amatatu-ditu-guggenheimen-nina-simoneren-eta-david-bowieren-ahotsak-batzeko
Maria Jose Alvarez, Steve McQueen, Miren Arzalluz eta Lekha Hileman instalazioaren aurkezpenean, Bilbon. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Paula Marques Sanchez [BERRIA.eus]
| 9 de Octubre 2026

Nina Simonek eta David Bowiek gela ilun batean hitz egiten dute, punta batetik bestera. Bilboko Guggenheim museoko 105 gelako argiak amatatu ditu Steve McQueen artista eta zinemagile britaniarrak, bisitariak 66-76-26 instalazioan guztiz murgildu ahal izateko. Soinu, irudi edo estimulurik gabeko testuinguruak bizitzan etenaldi bat egiteko aukera ematen du, bi abeslarien ahotsetan guztiz murgiltzearekin batera. Gaur aurkeztu dute instalazioa, etaurriaren 9tik otsailaren 21era arte egongo da ikusgai Guggenheim museoan.

McQueen zinemagilea, argazkilaria eta eskultorea da, eta bere ibilbidean hainbat sari jaso ditu, besteak beste Turner saria eta Arte Plastikoetako Rolf Schock saria. Miren Arzalluz Guggenheim museoaren zuzendari nagusiaren arabera, "McQueen kultura garaikidean eragin handia duten ahotsetako bat da, eta zinema eta artearen lengoaiak eraldatu ditu". Azaldu du, gainera, McQueen orain dela sei urte hasi zela Lekha Hileman museo komisarioarekin hizketan. "Solasaldi liluragarri horren ondorio izan da instalazio hau".

"McQueen kultura garaikidean eragin handia duten ahotsetako bat da, eta zinema eta artearen lengoaiak eraldatu ditu"

MIREN ARZALLUZ Bilboko Guggenheim museoko zuzendaria

Ez da ohiko artelan bat, belarriak baino ez dira behar obraz gozatzeko. Izan ere, McQueenek Simone eta Bowie abeslarien ahotsak baino ez ditu erabili eskulturarako material gisa. Ia guztiz ilundutako gela batean bi bozgorailu sistema instalatu ditu, bakoitza gela erraldoiaren mutur batean, bata besteari begira. BatetikSimoneren Wild is the Wind kantaren bertsioa entzuten da, eta bestetik, berriz, Bowierena. Ahotsak txandakatu egiten dira, batak besteari erantzungo balio bezala. Aldi berean, bisitariak gela guztian barrena mugitu ahal dira.

Dimitri Tiomkinen Wild is the Wind abestiak bi bertsio ditu: 1966ko Simonena eta 1976ko Bowierena. McQueenek orain dela 30 urte entzun zituen bi kantak lehen aldiz, eta hortik aurrera behin eta berriz itzuli da haiek entzutera. Artistaren arabera, abestiak bere "baitaraino" sartzea lortu zuen, hitzek sentiarazi zioten maitasun eta beldurraren dualtasunari esker. "Maitasunari buruz hitz egiten du, baina hain maitasun indartsua da, ezen beldurgarria baita", azaldu du McQueenek. Hala ere, gelan entzuten direnak ez dira jatorrizko bertsioak.

McQueenek parte instrumentala kendu die abestiei, hain zuzen, ahotsa ez beste estimulurik ez izateko. Horrela lortu du bisitariak soilik ahotsetan zentratzea, eta gelan denbora gelditzen den sentsazioa sortzea. "Instalazioak aukera ematen du gure bizimodu azkarra une batez utzi eta tarte bat hartzeko. Esaten dizu: lasaitu, gelditu ahal zara tarte batez. Arreta jartzeko gaitasuna galtzen ari garen honetan, instalazioak arreta osoa eskatzen du".

"Instalazioak aukera ematen du gure bizimodu azkarra une batez utzi eta tarte bat hartzeko. Arreta jartzeko gaitasuna galtzen ari garen honetan, instalazioak arreta osoa eskatzen du"

STEVE MCQUEEN Artista eta zinemagilea

Bi ahotsak tartekatuz kontakizun bakar bat osatu du McQueenek. Obraren izenak jatorrizko bi bertsioak grabatu zireneko urteak iradokitzen ditu, baita erakusketaren urtea ere. 56 urte geroago bi bertsioak batzean, distantzia historikoa "desegin" duela uste du egileak. Horrenbestez, bi grabazioen testuinguru sozial eta politikoez hausnartzeko aukera ere ematen du instalazioak.

Ahotsak direla eta, zera esan du artistak: "Bi ahotsak goratu egiten dira, eta izarretara heltzen zara, nahiz eta grabitateak beherantz tira egin", deskribatu du McQueenek.

Guggenheimerako, espresuki

Guggenheimerako berariaz sortu du instalazioa artistak. "Museoaren handitasuna ikaragarria da; hemen denak funtzionatzen du", nabarmendu du. Museoak eskaintzen dituen gela intsonorizatu erraldoietakobat da bi ahotsen eszenatokia. Bozgorailuez gain, banku bat dago gelaren erdian. Aukeratutako aretoa gris ilunez margotuta dago guztiz, eta, argiaren intentsitatea apalduz, artistak oraindik argi gutxiago duenleku bihurtu du, ez baita ia ezer ikusten ahal. Espazioaren eraketa entzumenaren esperientzia indartzeko dago pentsatuta,baina distrakzio bisualak kentzea ez da izan baliabide bakarra. Gela intsonorizatuari eta ahotsei esker, isiltasuna eta soinua ere material bihurtzen dira. Bowiek eta Simonek kantatzen ez dutenean, isiltasuna sentitu daiteke.

Erakusketarekin batera, museoak McQueenen filmei eskainitako zinema ziklo bat ere aurkeztu dute; urtarrilean izango da. Artistak zineman eta artean garatu dituen lanen arteko erlazioaz gogoeta egiteko leiho bat zabaltzea izan da zikloaren asmoa.

McQueenek zineman izandako esperientziaren adierazle da, esaterako, 12 Years a Slave pelikula. Oscar sari bat jaso zuen.


nork-nola-barre

Nork-Nola Barre

Oier Iruretagoiena

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 13 de Noviembre 2026
Al 17 de Enero 2027

66-76-26

66-76-26

Steve MᶜQueen

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 09 de Octubre 2026
Al 21 de Febrero 2027

itsasoaz-haraindiko-ikuspegiak

Itsasoaz haraindiko ikuspegiak

Patricia Phelps de Cisneros Bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 06 de Octubre 2026
Al 21 de Enero 2027

foragers

Foragers

Jumana Manna

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 17 de Septiembre 2026
Al 15 de Noviembre 2026

bixente-ameztoiren-margolan-bat-nabarmendu-du-san-telmo-museoak-artistaren-heriotzaren-25-urteurrenean

Bixente Ameztoiren margolan bat nabarmendu du San Telmo Museoak, artistaren heriotzaren 25. urteurrenean

| 13 de Noviembre 2026

Museoak Bixente Ameztoi Olasagastiren (Donostia 1946 - Villabona 2001) Sin título (Izenbururik gabe) koadroa aurkezten du, Nabarmendutako obra izeneko programaren barruan. Lana 1976ko mihise gaineko olioa da, 130 x 161,7 cm-ko neurrikoa. Aurten erosi du museoak eta artistaren heriotzaren 25. urteurrenarekin bat eginez ikusgai jartzen du Arte Historikoaren aretoan 2026ko azaroaren 6tik 2027ko otsailaren 28ra arte.

kilimak-begietan

Kilimak begietan

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 12 de Noviembre 2026

Circus | Artista: Alejandra Ikaza. | Non: Bilboko Rekalde aretoan. | Noiz arte: 2027ko otsailaren 28ra arte.

idazkera-eta-poesia

Idazkera eta poesia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 12 de Noviembre 2026

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa abian den honetan, aspaldiko artelan bat etorri zait burura. Laurita Siles Malagako artista doktorego tesia Euskal Herrira egitera etorri zenean, lagun batek bertso txapelketa batera eraman zuen.

paisaia-arkitektura-eta-trazua

Paisaia, arkitektura eta trazua

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 4 de Noviembre 2026

Bloke eta malda | Artista: Julen Agirre. | Non: Bilboko La Taller aretoan. | Noiz arte: Abenduaren 4ra arte.

departamento

Departamento

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 4 de Noviembre 2026

Aurreko asteetako artikuluetan berriz ere ateak zabaldu dituzten azpiegitura handiez aritu gara. Gaur arteaz gozatzeko areto ezberdin eta ezezagun bati buruz hitz egin nahiko nuke.

meta-morphosis

Meta-morphosis

Jone Alaitz Uriarte [ARGIA.eus]
| 30 de Octubre 2026

Oro har artista baten lana aztertzen denean, sortzaileak behin eta berriz irudikatzen edo margotzen dituen motiboetan jartzen da arreta: zer objektu edo errealitate agertzen diren maizen, zein forma edo irudi agertzen diren behin eta berriro haren obran. Motibo horiek euskarrira —mihisera, buztinera edo paperera— eramateko moduak, berriz, estiloaren auzira garamatza. Interesgarria da, hala ere, kontrako ariketa egitea: artista batek, kasu honetan margolari batek, zer margotzen ez duen aztertzea.

bixente-ameztoi-paradisua-pintatzen

Bixente Ameztoi paradisua pintatzen

Joseba Zulaika [ARGIA.eus]
| 30 de Octubre 2026

Remelluri upategiko kapera pintatzeari ekin zion Bixente Ameztoik 1993an. Frank Gehry bere Bilboko museo erraldoirako lanean hasia zen. Bastidako (Araba) santutegi ezkutua zen Bixenteren kapera.

denbora-desegiteko-konjurua

Denbora desegiteko konjurua

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 28 de Octubre 2026

Finissage | Artista: Amaia Urra. | Non: Atoi gunean, Bilbon. | Noiz arte: abenduaren 12ra arte.

ez-ulertzearen-zoriontasuna

Ez ulertzearen zoriontasuna

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 28 de Octubre 2026

Aurrekoan Kyotoko Jidai Matsuri desfilea ikusteko aukera izan nuen. 2.000 lagun inguruk hartzen dute parte, jantzi historikoak soinean, mila urte atzera egiten duten adibideekin. Aho zabalik begiratzen genien mendebaldar guztiok kimonoei, armadurei, shozokuei, hantenei eta Interneten bilatu behar izan ditudan bestelako jantzi askori.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).