artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zorionak, San Telmo

San Telmo museoak 120 urte bete ditu. Ez da ohikoa horrelako datak ospatzea, batez ere zenbaki borobiletan jartzen direlako mota horretako ospakizunak: 50 urte, 100 edo 150 (Guggenheim museoa 25. urteurrena ospatzen ari da). Baina, geure urtebetetzeekin gertatzen den bezala, beti dago ospatzeko motiborik eta, horregatik, pozteko modukoa da Euskal Herriko museorik zaharrenetakoa ospakizunetan murgilduta ikustea.

zorionak-san-telmo

18 de Octubre 2022 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Interesgarria da ikustea XX. mendearen hasierak izan zuen emankortasuna museoak zabaltzerako orduan. Badirudi gizartearen talde batzuen artean oso zabalduta zegoela museoak behar zituztela kultur ondarea zaintzeko eta erakusteko. Goi mailako heziketa jaso zutenek eta arte edo etnografiazaleek, ondarea arriskuan zegoela konturatu bezain pronto, museoen beharra aldarrikatu zuten. Gizarte zibilak erakundeen erantzuna jaso zuen, eta udalak San Telmoren kasuan, edo aldundiak Nafarroako Museoaren kasuan, edo biak Bilboko Arte Ederren Museoari erreparatuta, museoen proiektu ilustratua babestu zuten.

San Telmo museoa 1900. urtean sortu zen, nahiz eta 1902ra arte ez zabaldu; urtebete lehenago Bonnat museoa zabaldu zen Baionan, XIX. mende bukaerako saiakera antzuak gainditu ondoren. Asko kostatako ahaleginen ondoren, 1908an osatu zen artea oinarritzat izan behar zuen Bilboko Museoa, 1914ra arte zabaldu ez bazen ere.

Hamar urtean, museorik gabeko herri bat izatetik, lau museo izatera pasatu zen Euskal Herria, bi arteari bideratutakoak: Baionakoa eta Bilbokoa, eta beste bi ondare etnografiko, arkeologiko eta historikoa gordetzeko, nahiz eta artelanak ere erakusten zituzten: Donostiakoa eta Iruñekoa.

Euskal Herria kultur burgesaren ereduan sartzen ari zen pixkanaka, batez ere XIX. mende bukaerako industrializazioari esker. Baina kulturaren aldeko ekimen horiek ez ziren elite batentzat pentsatutako erakundeak; behetik gorako bultzada ere sumatzen dugu proiektu horietako askotan, lehen aipatutako zaleek bultzatutakoak baitziren sarritan. Heziketa berezirik gabekoa, baina jakinduria handiko jendea zen, dirudunak batzuk, baina erdi-behe mailakoak asko. Horri gehitu behar diogu garai hartan oso zabalduta zegoen ideia: museoek gizartea hezteko funtzioa izan behar zuten. Horrek paternalismo kutsua bazuen ere, arteak publikoa izan behar zuen ideia ere azaleratu zuen. Gizartearen presioari ondo erantzun zioten euskal erakundeek, sarritan segmentu bereko jendea zegoelako udaletan eta aldundietan agintzen.

Herentzian jaso ditugun museoak asko aldatu dira ehun eta hogei urtean, baina garaietara moldatu dira, eta horregatik daude bizirik. XXI. mendearen hasierako erronka kultur funtzioa mantentzea izango da, denbora-pasa eta ikuskizun hutsal izatearen indar nagusiei ihes egiteko.


paroles-d-arbre

Paroles d'arbre

Christiane Giraud

Amikuzeko mediateka (Donapaleu, Nafarroa)

Desde el 25 de Junio 2024
Al 28 de Agosto 2024

trece-a-centauro

Trece a Centauro

Sergio Prego

Bilboko Arte Ederren Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 06 de Mayo 2022
Al 30 de Noviembre 2024

playground

Playground

Jef Aerosol

Barthelemy Bouscayrol galeria (Biarritz, Lapurdi)

Desde el 06 de Julio 2024
Al 07 de Septiembre 2024

surrealismoaren-papera

Surrealismoaren papera

13 de Jul. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Bere bildumaren parte diren 50 bat artelan surrealista jarri ditu ikusgai BBVAk Bilboko San Nikolas jauregian. Joan Miroren, Salvador Daliren eta Yves Tanguyren lanak daude tartean. Gehienak paperean egindakoak dira.

arte-ederren-bilboko-museoak-azken-hiru-hamarkadetan-osatutako-nazioarteko-arte-garaikideko-berge-bilduma-dohaintzan-jasotzeko-proposamena-onartu-du

Arte Ederren Bilboko Museoak azken hiru hamarkadetan osatutako nazioarteko arte garaikideko Bergé Bilduma dohaintzan jasotzeko proposamena onartu du

| 11 de Julio 2024

Bergé Bildumaren dohaintza 98 artelanek osatzen dute, eta 1980ko hamarkadaren amaieratik XX. mendearen lehenengo hamarkadara bitartean datatuak dira guztiak. Aipatzekoa da emakumeen artelanen ordezkaritza oparoa eta garai horretako jardun artistikoen aniztasun handia: pinturak, paper gaineko lanak, eskulturak, argazkiak, bideoak eta instalazioak.

lumbreras-galeriak-meszenasgo-bere-programarako-artista-gazteak-aukeratu-ditu

Lumbreras galeriak meszenasgo bere programarako artista gazteak aukeratu ditu

| 8 de Julio 2024

Gazteak Gazteei Deika (Joven Llama Joven, gazteleraz) egitasmorako irizpideak betetzen zituzten 70 hautagaitza jaso ditu Bilboko galeriak. Garazi Etxebarria Azurmendi, Aitana Rodriguez Albalejo, Alejandro Gonzales Oses eta Pablo Zabala dira 2024/2025 edizioan parte hartuko duten artista gazteak.

ez-amatasunaz-artisten-begietatik

(Ez)amatasunaz, artisten begietatik

07 de Jul. | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Amatasunak praktika artistiko eta kulturaletan duen eraginari buruz hausnartu dute hamar artistak, Gasteizen. Familia nukleotik harago doazen begiradak izan dituzte hizpide.

erromako-portu-zaharra-bilbo-erdian

Erromako portu zaharra Bilbo erdian

06 de Jul. | Irene Barañano Diaz [BERRIA.eus]

Manu Muniategiandikoetxea artistak duela 2.000 urteko erromatar inperioan inspiratutako obra hirukoitza jarri du ikusgai Bilbon: 'Schola Navicolare di Traiano'. Erakusketa esperimentala da, eta udan ikusgai egongo da Azkuna zentroko terrazan.

tabakalera-errealitate-areagotuko-esperientzia-batean

Tabakalera, errealitate areagotuko esperientzia batean

| 5 de Julio 2024

Publizitate-kanpaina berritzaile batek errealitate areagotuaren bidez irudimenarekin bidaiatzea proposatzen digu. Iaz Zentroak abian jarritako kanpainaren jarraipena da, Espainiar estatu mailan lau sari jaso berri dituena.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).