artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Degasek eginiko eta orain arte ezagutu gabeko margolan bat autentifikatua izan da

Michel Schulman, XIX. eta XX. mendeetako margolanen adituak, Edgar Degas artistaren margolan berri bat autentifikatu duela jakinarazi du. Artistaren garai italiarrekoa litzateke, 1856 eta 1860 artekoa. Margolana, adituak sortutako Edgar Degasen katalogo arrrazoinatu digitalizatuan sartu da. Egiazko bertsioa bilduma partikular batean dago.

degasek-eginiko-eta-orain-arte-ezagutu-gabeko-margolan-bat-autentifikatua-izan-da
Edgar Degas. Italiar Gaztea. ©D.R. bilduma partikularra.

JdAren artikulutik itzulia
| 5 de Diciembre 2025

Obra, 1858-1859 inguruan pintatutako erretratua da, tamaina handikoa (153 x 105 cm), Jeune Italienne (italiar gaztea) izenekoa, litekeena da Castiglioneko kondesa izatea. Emakume gazteak konposizioaren erdian agertzen da, jantzi sinple batean, eserita eta gogoetan. Pertsonaia argiztapen handian badago ere, atzeko planoa halako iluntasunean murgilduta dago. Hala ere, atzealdeko paretan sable batzuk ikusten dira, gela arma-saloi bat izan litekeela adierazten lezakeena. Pintura oso haztatu eta itxura orokorrean zirriborratua dago, Degasen modernitatearen etorreraren seinale, Parisera itzultzen ari zen garaian.

Michel Schulmanek Erromako Emmebi Diagnostica Artistica laborategiarekin eta Boloniako Unibertsitatearekin lankidetzan aritu da margolana autentifikatzeko. Sinaduraren estilistikaren, oihalaren eta egituraren azterketa guztiek susmo berdinera bideratzen dute. Margolana Antonio La Rocca bildumatik dator, 1940 eta 1970 artean Parisen zeuden italiar margolarien lanez osatutako bilduma. Adituarentzat, argudio gehigarri bat da obraren jatorria ziurtatzeko.

Autentifikazioa ziurta daitekeela dirudien arren, pertsonaiaren identitatea aldiz ez daiteke hain ziurtzat jo. Izan ere, oso arrasto gutxi dago, eta ez dago frogarik Castiglioneko kondesa denik. 1837an jaio zen, Virginia Oldoini izenarekin, eta 1855ean Frantziara bidali zuten Italiaren aldeko kexa Napoleon III.ari aurkezteko. Horren ondoren, haren maitalea izan zen eta 1858 eta 1861 bitartean Turinen bizi izan zen. Adituaren arabera, horixe izan daiteke, Degas han izanik, biak elkar ezagutzeko aukera.

Margolanean, emakume gaztea "digitus rigidus"-a edo hatz erakuslea zuzen mantenduta. Hori Virginiaren Oldoini buruzko Pierre-Louis Piersonen hainbat argazkitan ikus daiteke. Bien elkarlanak 500 argazki baino gehiago ekarri zituen, eta horrek Virginiari gehien argazkiratutako Parisko emakumearen titulua balio izan zion. Beraz, oso ongi liteke, bestela ere, Degasek argazki horien batetik inspiratzea. Hala bada, Virginia Oldoiniren gaztaroaren erretratu bakarretakoa izango litzateke, eta ez ofizial bakarrenetakoa ere bai. Adituaren arabera, fisikoagoa baino psikologikoagoa den erretratu bat da, eta horregatik atzeko dekoratuak arma-gela baten itxura hartua luke.

Degasek Napolin, Erroman eta Italian zehar hainbat margolan egin zituen. Gehienak erretratu oso edo italiar erako bustak ziren, baita familia-erretratuak ere, hala nola La Familia Bellelli margolana. Michel Schulmanek, 2024an jada, Degasen pastel bat autentifikatu zuen, Éloge du maquillage izenekoa.


irekitze-grafikoa

Irekitze grafikoa

Virage (Biarritz, Lapurdi)

Desde el 25 de Septiembre 2026
Al 02 de Noviembre 2026

donostiako-paisaiak

Donostiako Paisaiak

Tomás Hernández

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 10 de Septiembre 2026
Al 07 de Noviembre 2026

66-76-26

66-76-26

Steve MᶜQueen

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 09 de Octubre 2026
Al 21 de Febrero 2027

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).