artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Degasek eginiko eta orain arte ezagutu gabeko margolan bat autentifikatua izan da

Michel Schulman, XIX. eta XX. mendeetako margolanen adituak, Edgar Degas artistaren margolan berri bat autentifikatu duela jakinarazi du. Artistaren garai italiarrekoa litzateke, 1856 eta 1860 artekoa. Margolana, adituak sortutako Edgar Degasen katalogo arrrazoinatu digitalizatuan sartu da. Egiazko bertsioa bilduma partikular batean dago.

degasek-eginiko-eta-orain-arte-ezagutu-gabeko-margolan-bat-autentifikatua-izan-da
Edgar Degas. Italiar Gaztea. ©D.R. bilduma partikularra.

5 Décembre 2025 | JdAren artikulutik itzulia

Obra, 1858-1859 inguruan pintatutako erretratua da, tamaina handikoa (153 x 105 cm), Jeune Italienne (italiar gaztea) izenekoa, litekeena da Castiglioneko kondesa izatea. Emakume gazteak konposizioaren erdian agertzen da, jantzi sinple batean, eserita eta gogoetan. Pertsonaia argiztapen handian badago ere, atzeko planoa halako iluntasunean murgilduta dago. Hala ere, atzealdeko paretan sable batzuk ikusten dira, gela arma-saloi bat izan litekeela adierazten lezakeena. Pintura oso haztatu eta itxura orokorrean zirriborratua dago, Degasen modernitatearen etorreraren seinale, Parisera itzultzen ari zen garaian.

Michel Schulmanek Erromako Emmebi Diagnostica Artistica laborategiarekin eta Boloniako Unibertsitatearekin lankidetzan aritu da margolana autentifikatzeko. Sinaduraren estilistikaren, oihalaren eta egituraren azterketa guztiek susmo berdinera bideratzen dute. Margolana Antonio La Rocca bildumatik dator, 1940 eta 1970 artean Parisen zeuden italiar margolarien lanez osatutako bilduma. Adituarentzat, argudio gehigarri bat da obraren jatorria ziurtatzeko.

Autentifikazioa ziurta daitekeela dirudien arren, pertsonaiaren identitatea aldiz ez daiteke hain ziurtzat jo. Izan ere, oso arrasto gutxi dago, eta ez dago frogarik Castiglioneko kondesa denik. 1837an jaio zen, Virginia Oldoini izenarekin, eta 1855ean Frantziara bidali zuten Italiaren aldeko kexa Napoleon III.ari aurkezteko. Horren ondoren, haren maitalea izan zen eta 1858 eta 1861 bitartean Turinen bizi izan zen. Adituaren arabera, horixe izan daiteke, Degas han izanik, biak elkar ezagutzeko aukera.

Margolanean, emakume gaztea "digitus rigidus"-a edo hatz erakuslea zuzen mantenduta. Hori Virginiaren Oldoini buruzko Pierre-Louis Piersonen hainbat argazkitan ikus daiteke. Bien elkarlanak 500 argazki baino gehiago ekarri zituen, eta horrek Virginiari gehien argazkiratutako Parisko emakumearen titulua balio izan zion. Beraz, oso ongi liteke, bestela ere, Degasek argazki horien batetik inspiratzea. Hala bada, Virginia Oldoiniren gaztaroaren erretratu bakarretakoa izango litzateke, eta ez ofizial bakarrenetakoa ere bai. Adituaren arabera, fisikoagoa baino psikologikoagoa den erretratu bat da, eta horregatik atzeko dekoratuak arma-gela baten itxura hartua luke.

Degasek Napolin, Erroman eta Italian zehar hainbat margolan egin zituen. Gehienak erretratu oso edo italiar erako bustak ziren, baita familia-erretratuak ere, hala nola La Familia Bellelli margolana. Michel Schulmanek, 2024an jada, Degasen pastel bat autentifikatu zuen, Éloge du maquillage izenekoa.


ura

Ura

Isabel Muñoz

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Du 18 Mars 2026
Au 24 Mai 2026

ra-asensi

Ra Asensi

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Du 10 Février 2026
Au 12 Avril 2026

pre-outils

Pré-outils

Xabier Salaberria

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

Du 27 Février 2026
Au 09 Mai 2026

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

12 Mars | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

12 Mars | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

06 Mars | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

05 Mars | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

05 Mars | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).