artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Naturaren poetika

'Eskutik' | Artista: Maria Cueto eta Mariano Arsuaga. | Non: Donostiako Ekain galerian. | Noiz arte: Azaroaren 26ra arte.

naturaren-poetika
Maria Cueto eta Mariano Arsuagaren lanak daude ikusgai Donostiako Ekain galerian. JON URBE / FOKU

1 de Noviembre 2022 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Orain dela urte gutxi batzuk izan nuen Maria Cuetoren lanaren berri, 70 urtetik gora dituen artista izan eta urte asko Euskal Herrian finkatuta daramatzan arren. Haren lanek ikusi orduko liluratu ninduten; tamalez, ordea, beste hainbat emakumezko artistak pairatutako destinoa jasan behar izan du Cuetok ere; ikusgarritasun gabezia eta horren ondoriozko aitortzarik eza, artista gisara. Une hartatik aurrera, haren erakusketak bisitatzen saiatzen naiz, eta oraingoan ere hala egin dut, Mariano Arsuagaren lanekin batera, Ekain galerian antolatu dioten Eskutik izeneko erakusketan.

Espazio txikiko galeria da, eta horrek erakusketaren tamaina ez ezik bertan erakusgai ipin daitezkeen lanen tamaina ere baldintzatzen du. Tamainaz, erakusketa txikia da, beraz, eta bertan erakusgai ipintzeko aukeratutako objektuen tamaina ere txikia, era berean. Parte Zaharreko kaleetan paseoan zabiltzala, sartu-irten oso atsegin eta gozagarria egiteko modukoa da.

Atea eta erakusleihoa ere txikiak ditu, baina horiek zabalik sortzen duten zirrikitutik, eskaileren gainean esekitako koadroaren zatitxo bat ikusten da; nahikoa, begiradak harrapatzeko. Erakusketako piezarik handiena da, eta agian indarrik handiena duena ere bai. Pintura lana Arsuagarena da, 1990eko hamarkada hasierakoa, hain zuzen ere, akrilikoa lantzeko pausoa eman zuenekoa. Kolore urdin-morexken eta hori-laranjen arteko kontraste bikainek erakartze indar izugarria dute. Distantziatik erabat poetikoa dirudien lanera, hurbilduta soilik ikusten dira hura egiteko beharrezkoak izan diren pintzelkada nahaspilatu eta bortitzak; aldaketa orok eskatzen dituenak. Eta koloreen erakartze indarrari segika, oharkabean hankak eta gorputza galeria barnean dituzula zaude.

Behin barruan, gorputzak aurrera jarraitzeko besterik ez dizu eskatzen, kaletik ikusteko aukerarik izan ez dituzun bitxiak deskubritu baitituzu: ezkerretara, oraindik ere eskaileretan, Arsuagaren beste lan bat. Txikiagoa da tamainaz, baina oso dotorea, gaueko itsas eszena bat da, abstrakzioaren eta figurazioaren artean zabukatzen dena. Eta aurrez aurre, magia: airean esekitzen diren Cuetoren eskulturetako bat da, Ondas II, aurten burututako lanetako bat. Ederra, liraina, arina, hipnotizatzailea da; hipnotizatzaileak dira haren eskulturak.

Hazi lehortuekin lan egiten du, horiek banan-banan hartuaz, eta aurrez ordenagailu bidez diseinatutako patroiari jarraituaz, hari gardenetan harrapatuaz. Espazioan hegan dabiltzan haziak dirudite, putz egitearen eta haien inguruan ibiltzearen ibiliaz eraturiko aire mugimenduen eraginpean sorturiko irudiak balira bezala, dantzan. Hain delikatuak, hain finak.

Ekain galerian aurkeztu dituen proposamen nagusiak uraren ideiaren inguruan gauzaturikoak dira, haren leku eta egoera ezberdinetara egokitzeko dohainak azaleratuz, hain forma eta izaera ezberdinak hartzeko duen ahalmena agertuz. Uhinak, tantak, olatuak, txorrotadak, eta horien inguruan biltzen diren beste elementuek eta haien itzal-trazu dardartiek inguratzen dute aretoa. Eta mahai gainean, Haikuak. Tamainaz txikiagoak diren lanak dira, orrialde erdikoak-edo, eta, tituluak iradokitzen duen moduan, poesia laburren itxurakoak. Horiek ordea, hitzez osatuak izan beharrean, landare-ehunez eginikoak dira. Cuetoren lehen lanak dakartza gogora; ehungintza lantzen zuen garaiaren oihartzunak nabari direla.

Areto nagusian, Cuetoren lanekin batera Arsuagaren lan gehiago daude, pintura lanak guztiak, eta azken urte hauetan burutuak. Lan-multzoa ikusita, bere ekoizpen eskerga antzeman daiteke, etengabeko jarioduna, eta akrilikoaren erabilera maisutasunez garatzeko aukera eman diona. Pisurik gabeko pinturak dira, pastelaren testuratik hurbilago kokatzen direnak. Cuetoren lanak bezala, naturarekin erlazionatuak, natura pasaiak dira, lehenaren eskultura zintzilikatuei testuingurua emanaz funtzionatuko balute bezala.

Bi artisten ekoizpenek elkarrekin harremanean jarriz ederki funtzionatzen duten erakusketa da, formatu handiago batean gustura ikusi eta disfrutatuko nukeena, zalantzarik gabe; lan delikatu, poetiko eta erakargarriz osaturikoa.

eskutik

Eskutik

Maria Cueto, Mariano Arsuaga

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 29 de Septiembre 2022
Al 26 de Noviembre 2022


trece-a-centauro

Trece a Centauro

Sergio Prego

Bilboko Arte Ederren Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 06 de Mayo 2022
Al 30 de Noviembre 2024

argi-itzalak

Argi Itzalak

Jose Ramon Anda

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 17 de Mayo 2024
Al 23 de Marzo 2025

surrealismoaren-papera

Surrealismoaren papera

13 de Jul. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Bere bildumaren parte diren 50 bat artelan surrealista jarri ditu ikusgai BBVAk Bilboko San Nikolas jauregian. Joan Miroren, Salvador Daliren eta Yves Tanguyren lanak daude tartean. Gehienak paperean egindakoak dira.

arte-ederren-bilboko-museoak-azken-hiru-hamarkadetan-osatutako-nazioarteko-arte-garaikideko-berge-bilduma-dohaintzan-jasotzeko-proposamena-onartu-du

Arte Ederren Bilboko Museoak azken hiru hamarkadetan osatutako nazioarteko arte garaikideko Bergé Bilduma dohaintzan jasotzeko proposamena onartu du

| 11 de Julio 2024

Bergé Bildumaren dohaintza 98 artelanek osatzen dute, eta 1980ko hamarkadaren amaieratik XX. mendearen lehenengo hamarkadara bitartean datatuak dira guztiak. Aipatzekoa da emakumeen artelanen ordezkaritza oparoa eta garai horretako jardun artistikoen aniztasun handia: pinturak, paper gaineko lanak, eskulturak, argazkiak, bideoak eta instalazioak.

lumbreras-galeriak-meszenasgo-bere-programarako-artista-gazteak-aukeratu-ditu

Lumbreras galeriak meszenasgo bere programarako artista gazteak aukeratu ditu

| 8 de Julio 2024

Gazteak Gazteei Deika (Joven Llama Joven, gazteleraz) egitasmorako irizpideak betetzen zituzten 70 hautagaitza jaso ditu Bilboko galeriak. Garazi Etxebarria Azurmendi, Aitana Rodriguez Albalejo, Alejandro Gonzales Oses eta Pablo Zabala dira 2024/2025 edizioan parte hartuko duten artista gazteak.

ez-amatasunaz-artisten-begietatik

(Ez)amatasunaz, artisten begietatik

07 de Jul. | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Amatasunak praktika artistiko eta kulturaletan duen eraginari buruz hausnartu dute hamar artistak, Gasteizen. Familia nukleotik harago doazen begiradak izan dituzte hizpide.

erromako-portu-zaharra-bilbo-erdian

Erromako portu zaharra Bilbo erdian

06 de Jul. | Irene Barañano Diaz [BERRIA.eus]

Manu Muniategiandikoetxea artistak duela 2.000 urteko erromatar inperioan inspiratutako obra hirukoitza jarri du ikusgai Bilbon: 'Schola Navicolare di Traiano'. Erakusketa esperimentala da, eta udan ikusgai egongo da Azkuna zentroko terrazan.

tabakalera-errealitate-areagotuko-esperientzia-batean

Tabakalera, errealitate areagotuko esperientzia batean

| 5 de Julio 2024

Publizitate-kanpaina berritzaile batek errealitate areagotuaren bidez irudimenarekin bidaiatzea proposatzen digu. Iaz Zentroak abian jarritako kanpainaren jarraipena da, Espainiar estatu mailan lau sari jaso berri dituena.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).