artekaria

Euskal Herriko
Arte Ataria

aktualitatea

Tentsio bihurriak

x0x0, zu toles, ni bihur | Artista: Leyre Arraiza | Non: Oihaneder Euskararen Etxean, Gasteizen. | Noiz arte: Martxoaren 10era arte.

tentsio-bihurriak
Leyre Arraizaren lanetako bat. Arg/ ENDIKA PORTILLO / FOKU

22 de Febrero 2024 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Oihanederreko lur azpiko erakusketa espazioetara gerturatzean, eta beheranzko bidea egiten dudan heinean, arkitekturaren berezitasunak harrapatzen nau askotan. Beheranzko bide horretan soinuak desagertzen dira, eta jada erakusketa espaziora gerturatzen naizen heinean, eraikinaren soinua da mostra musikatzen duena: hodiak zeharkatzen dituzten ur jarioak, oinkadek lurren markatzen dituzten erritmoak, hormen atzean entzuten diren krak ezezagunak…

Hala, espaziora bertaratzen naizen momentuan kontrasteak ez dira areagotzen, eta mostra musikatzen duena eraikina bera da. Leyre Arraizaren x0x0, zu toles, ni bihur mostra dugu hau, eta bertan artistak egituratutako pieza eskultorikoak aurkezten dira. Erakusketaren izenak igortzen duen bezala, tentsioak, tolesturak eta egunerokotasuneko iruditerien parte diren materialen arteko elkarrizketak dira espazioan barneratzen garenean ikus-eremuan sartuko zaizkigunak.

Esaterako, gelan sartzean maindire baten formak gogorarazten dizkidan pieza batek egiten dit harrera. Eskegita dago, eta diagonal bat marrazten du espazioan, lurretik, hormarantz zuzentzen dena, alegia. Plastiko beltzez osatutako maindire zulatua da. Zuloetatik argia sartzen da eta horman proiektatzen dira horietatik sartzen diren argi izpiak. Tamaina ezberdineko zirkuluak dira eta erritmoa ematen diote plastikoari, eta, aldi berean, instalazioa tenkatzen duen horma zuriari ere bai.

Espazioaren perimetro handi bat akotatzen duen horretatik begirada altxatu eta sabaitik zintzilik dauden piezak sumatzen ditut. Materialen arteko kontrastean zentratzen naiz, bai eta haien plastizitatean ere. Aluminiozko hari bat da pieza sabaiarekin lotzen duena, eta guztiz uzkurtua dagoen plastikozko eskultura beltz batekin fusionatzen da, nolabait. Bada, bestelako luzapen bat esleitzen zaio piezari, era berean, forma borobildu eta organikoekin harrizko forma geometriko bat gogora ekartzen didan zerbaitekin amaitzen baita pieza. Forma bigun eta hauskorrek haien kontrako ezaugarriak dituztenekin bat egiten dute, eta kontrasteetan oinarritutako osotasun bat sortzen dutela sentitzen dut.

Aurrera egiten dut, eta bestelako forma zintzilikariak agertzen zaizkit erakusketa espazioak sortzen duen ibilbide karratuan. Badirudi artistak material berdinak bideratuz haren gaitasunen azterketari ireki dizkiola ateak. Pieza bakoitzean bestearen oihartzunak proiektatzen dira, baina bata bestearengandik aldentzen da: luzeagoak, kiribilduagoak… eta orain, horiekin batera, deigarria suertatzen zaidana itzala da, formei bestelako bizitza bat ematen baitie.

Jolas berari eutsirik, pareko hormatik zerbait irteten da, eta materialen arteko talka igortzen da: burdina eta goma. Bada, burdina da gomazko piezaren ibilbidea pautatzen duena. Aldi berean, gomazko materialak burdinaren izaera uzkurtzen du, estutzen du, eta haren irmotasunari bizitasun puntu bat eskaintzen dio. Halaber, horman proiektatzen den itzalak estutze horiek bateratzen ditu, eta haien materialtasuna atzean uzten du, materialen arteko tentsioa leunduz.

Oihartzunek lurrera egiten dute salto, eta oraingoan materiala bakarra da, tentsioa desagertzen da ondorioz, eta nolabaiteko errepikapen leuna sartzen zaigu begietatik. Goma beltzek zoruaren gainazala ukitzen dute, besterik gabe, eta batak besteari heltzen dio. Hain zuzen, eskulturek espazioaren arkitekturarekin bat egiten dute, eta bateratasun horretan, uzkurtzeetan eta material ezberdinen arteko tentsioetan, espazioa horren parte bihurtzen da. Heltze horrek ematen die batasuna erakusketa konposatzen duten piezei, aretoko hainbat lekutan kokatzen diren arren elkarren artean ehuntzen baitira.

x0x0-zu-toles-ni-bihur

x0x0, zu toles, ni bihur

Leyre Arraiza

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Desde el 09 de Febrero 2024
Al 10 de Marzo 2024


stmren-galarza-argazki-funtsa

STMren Galarza argazki funtsa

Gregorio González Galarza, Carmelo González Campano

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 26 de Octubre 2024
Al 23 de Enero 2025

kaamos

Kaamos

Raisa Raekallioa, Misha del Val

Marzana aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 01 de Marzo 2024
Al 19 de Abril 2024

mas-alla-del-horizonte

Más allá del horizonte

Giovanni Anselmo

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 09 de Febrero 2024
Al 19 de Mayo 2024

vascular

Vascular

June Crespo

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 01 de Marzo 2024
Al 09 de Junio 2024

saretzeak-emandako-indarra

Saretzeak emandako indarra

15 de Abr. | Edurne Elizondo [BERRIA.eus]

Gero eta sendoagoa da Nafarroako irudigintza. Sektore horretaz mintzatu dira Concha Pasamar, Andrea Ganuza eta Mikel Santos 'Belatz' artistak, Iruñean.

guggenheim-artisten-estatutuak-eta-euskal-kultura

Guggenheim, artisten estatutuak eta "euskal" kultura

13 de Abr. | Itziar Ugarte Irizar [BERRIA.eus]

Zer diote alderdien programek kulturaz? Zer konpromiso hartzeko prest agertu dira? Askotariko ideien artean, bistan dira, besteak beste, sektoreak egindako prekaritate ohartarazpenak eta aspalditik datozen euskal kulturaren gaineko jarrera kontrajarriak.

ingurua-erretratatzeko-hiru-modu

Ingurua erretratatzeko hiru modu

12 de Abr. | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Zarauzko Argazki Bilerak 31. aldia du. Argazkilaritza dokumentalari eta kontzeptualari egin diote lekua. Gaur egungo gizartearen kontsumo ereduaren hausnarketa eta Gernikako bonbardaketa ardatz hartu duten proiektuen erakusketak daude, besteak beste.

txillida-jesus-uriarteren-begietatik

Txillida, Jesus Uriarteren begietatik

11 de Abr. | Urko Iridoy Alzelai [BERRIA.eus]

Tabakalerako Artegunean bildu dituzten 180 argazki inguruetan Txillidaren lan prozesuak irudikatu dituzte. Erakusketa lau zatitan banatu dute, eskultoreak erabiltzen zituen lau material nagusiak aipatuta: papera, lurra, hormigoia eta altzairua.

hiru-hitz-hamaika-eduki-i

Hiru hitz, hamaika eduki (I)

11 de Abr. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Erromako Kapitolioko Museoen sotoan ikusi nuen hunkitu ninduen estela hura. Inguru horretan antzinako erromatar hilarrien bildumako eredu batzuk dituzte ikusgai, estetikoki goiko pisuetako artelanak baino xumeagoak izan arren, horiek bezain interesgarriak direnak.

eskultore-baino-gehiago

Eskultore baino gehiago

11 de Abr. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

'larruak eta izurrak' | Non: Donostiako Tabakaleran. | Noiz arte: Ekainaren 2ra arte.

chillida-izan-beharraz

Chillida izan beharraz

10 de Abr. | Hedoi Etxarte [ARGIA.eus]

Eduardo Chillidaren jaiotzaren mendeurrenaren kontura, ideologia guztietako hedabideetan hagiografiak izan dira nagusi eta ez da inolako aipamenik egin bere "gaztaro falangista ultra eta erradikalaz".

artea-suntsitzeko-arrazoiak

Artea suntsitzeko arrazoiak

10 de Abr. | Nagore Irazustabarrena Uranga [ARGIA.eus]

London, 1914ko martxoaren 10a. Mary Raleigh Rochardson (1889-1961) sufragista eta WSPUko kidea National Galleryra sartu zen, soinekoan laban bat gordeta zuela. Diego Velazquezen Ispiluko venus ezagunaren parera iritsi zenean, mihisea zazpi aldiz sastakatu zuen, guardiek geldiarazi zuten arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).