artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Beldurraren inperioa

Prince McVeigh and the Turner Blasphemies animazioa ikusten ari nintzela pentsatu nuen nola sentituko ote den Kara Walker, lanaren egilea, garai hauetan Estatu Batuetan bizita.

beldurraren-inperioa
Kara Walkerren animazioaren irudi bat. Arg/ Sikkema Jenkins

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 15 de Enero 2026

Bere lan gehienetan bezala, filmean garai viktoriarrean modan egon ziren paperezko siluetak eta itzalen antzerkia erabiltzen ditu edertasun handiko irudiak sortzeko. Baina formalki soilik dira ederrak: pertsona beltzen kontrako biolentzia mota mordoa erakusten dute, bortxaketatik lintxamendura. AEBen narrazio epikoaren irudikapen edertua eta gertakizun historikoen gordintasuna kontrajartzen ditu Walkerrek. Fintasunaren eta bortizkeriaren arteko joko horretan, filmaren une batean Trumpen aurpegia hondo bezala sartzen du Walkerrek, gizon zuriek beltz bati arma eskuan jarri eta gudan hiltzera bidaltzen dutela erakusten duen eszena batean.

2021ekoa da lana, hau da, Trump boteretik kanpo geratu zenekoa, eta sekula itzuliko ez zela pentsatzen genuenekoa. Kapitolioari egindako erasoagatik kartzelatuko ote zuten amesten genuenekoa. Hala ere, ez zen gai berria Walkerrentzat: 30 urtez egin ditu AEBetako arrazismo historiko zein garaikidea kritikatzen duten lanak. Artista politiko eta kontzientziatua da, eta jarrera horrek mundu mailan aitortua izatera eraman du. Jarrera berberak, ordea,wokearriskutsua bilakatzen du bere herrialdeko agintarien begietara.

Orain dela hilabete batzuk, Trumpek Smithsonian museo historikoaren erakusketak aldatzea eskatu zuen. Bere ustetan, Amerikako historiaren "gauza itsusiei" garrantzi handiegia ematen zitzaien, eta esklabotzaz aritzen zen atal guztia kentzea agindu zuen. Dirudienez, istorio politak gustatzen zaizkio soilik,Disney style-koak (bera printzea, erregea edo guda-garailea delarik, noski).

Walkerren animazioa ikusten ari nintzen egun berean, ICE zerbitzuko agente batek Renee Nicole Good tirokatu eta hil zuen bere kotxearen barnean, autoarekin eraso egingo ziola argudiatuta. Lintxamenduak ez daude modan jada AEBetan, baina ez da aitzakia handirik behar beltza, etorkina,chicano-a,queer-a, pobrea edotawoke-a kontsideratzen den norbaiti tiro bat buruan sartzeko. Eta zerbait falta ez badafar westhorretan, armak dira hori.

Zaborra gauez ateratzen ari dela bizilagunMAGAbatek tirokatuko duen beldur biziko ote da Walker? Erraza izango da justifikatzea eskuan zeraman poltsan lehergailu bat egon zitekeela. Yankiak munduarekin egiten ari direna ikusita loak hartzea kostatzen bazait niri zenbait gautan, Bilboko nire logela lasaian eta su-armarik ez duten bizilagunez inguratuta, begiak itxiko ote ditu Walkerrek? AEBetan, artista kritikoa izatea profesio arriskutsua bilakatu dela ematen du.


mundu-baten-aukera

Mundu Baten Aukera

Naturaren ikuspegiak BBVA Bilduman

BBVA San Nikolas (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 09 de Julio 2026
Al 12 de Octubre 2026

get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 12 de Junio 2026
Al 01 de Noviembre 2026

irekitze-grafikoa

Irekitze grafikoa

Virage (Biarritz, Lapurdi)

Desde el 25 de Septiembre 2026
Al 02 de Noviembre 2026

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).