artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Beldurraren inperioa

Prince McVeigh and the Turner Blasphemies animazioa ikusten ari nintzela pentsatu nuen nola sentituko ote den Kara Walker, lanaren egilea, garai hauetan Estatu Batuetan bizita.

beldurraren-inperioa
Kara Walkerren animazioaren irudi bat. Arg/ Sikkema Jenkins

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 15 Janvier 2026

Bere lan gehienetan bezala, filmean garai viktoriarrean modan egon ziren paperezko siluetak eta itzalen antzerkia erabiltzen ditu edertasun handiko irudiak sortzeko. Baina formalki soilik dira ederrak: pertsona beltzen kontrako biolentzia mota mordoa erakusten dute, bortxaketatik lintxamendura. AEBen narrazio epikoaren irudikapen edertua eta gertakizun historikoen gordintasuna kontrajartzen ditu Walkerrek. Fintasunaren eta bortizkeriaren arteko joko horretan, filmaren une batean Trumpen aurpegia hondo bezala sartzen du Walkerrek, gizon zuriek beltz bati arma eskuan jarri eta gudan hiltzera bidaltzen dutela erakusten duen eszena batean.

2021ekoa da lana, hau da, Trump boteretik kanpo geratu zenekoa, eta sekula itzuliko ez zela pentsatzen genuenekoa. Kapitolioari egindako erasoagatik kartzelatuko ote zuten amesten genuenekoa. Hala ere, ez zen gai berria Walkerrentzat: 30 urtez egin ditu AEBetako arrazismo historiko zein garaikidea kritikatzen duten lanak. Artista politiko eta kontzientziatua da, eta jarrera horrek mundu mailan aitortua izatera eraman du. Jarrera berberak, ordea,wokearriskutsua bilakatzen du bere herrialdeko agintarien begietara.

Orain dela hilabete batzuk, Trumpek Smithsonian museo historikoaren erakusketak aldatzea eskatu zuen. Bere ustetan, Amerikako historiaren "gauza itsusiei" garrantzi handiegia ematen zitzaien, eta esklabotzaz aritzen zen atal guztia kentzea agindu zuen. Dirudienez, istorio politak gustatzen zaizkio soilik,Disney style-koak (bera printzea, erregea edo guda-garailea delarik, noski).

Walkerren animazioa ikusten ari nintzen egun berean, ICE zerbitzuko agente batek Renee Nicole Good tirokatu eta hil zuen bere kotxearen barnean, autoarekin eraso egingo ziola argudiatuta. Lintxamenduak ez daude modan jada AEBetan, baina ez da aitzakia handirik behar beltza, etorkina,chicano-a,queer-a, pobrea edotawoke-a kontsideratzen den norbaiti tiro bat buruan sartzeko. Eta zerbait falta ez badafar westhorretan, armak dira hori.

Zaborra gauez ateratzen ari dela bizilagunMAGAbatek tirokatuko duen beldur biziko ote da Walker? Erraza izango da justifikatzea eskuan zeraman poltsan lehergailu bat egon zitekeela. Yankiak munduarekin egiten ari direna ikusita loak hartzea kostatzen bazait niri zenbait gautan, Bilboko nire logela lasaian eta su-armarik ez duten bizilagunez inguratuta, begiak itxiko ote ditu Walkerrek? AEBetan, artista kritikoa izatea profesio arriskutsua bilakatu dela ematen du.


mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 Juillet 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 Juillet 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 Juillet 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 Juillet 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 27 Juin 2026

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 26 Juin 2026

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).