artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gure koloreak

Asteburuan, Sei Nazioen errugbi txapelketa ematen ari ziren taberna batean sartu ginen, menturaz. Eskozia eta Italia jokatzen ari ziren eta pertsona bakar bat zegoen pantailari begira, 50 urte inguruko gizon bat.

gure-koloreak
Gonzalo Etxebarriaren lan bat, tTok arte lekuan.

11 de Febrero 2026 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Esertzera gindoazela, bikotekideari esan nion errugbian beti gustatu izan zaidala maskulinitatearen klixe guztiekin bat egin dezakeen kirol batek(bortitza da, oso fisikoa, minari dagokionez errukigabea) ezusteko koloreak izatea uniformeetan: Stade Français taldea txikle-arrosaz doa beti, eta ematen ari ziren partidan Eskozia lilaz jantzita zegoen. Futbolean nekez ikusten da ekipamendu arrosa edo lilarik, kolore horiek emakumeen xamurtasuna igortzen ei dutelako, eta ezin omen zaio gizon bati halakorik atxiki, are gutxiago kirolaria bada. Hortaz, pozgarria iruditzen zait lilaz janzten diren gizonak ere indartsuak izan daitezkeela erakustea.

Gure aurreko mahaian zegoen ikusleak, aldiz, guztiz kontrakoa pentsatzen zuen. Lagun bat partida nola zihoan galdetzera hurbildu zitzaionean, oihuka esan zuen, denok entzun genezan, Eskoziak uniforme "tamalgarria" zeramala, "zer daputa mierdahori". Nire ilusioak zulora: argi geratu zen Euskal Herrian oraindik femeninotzat hartzen diren koloreak lotsagarri ikusten direla gizon baten soinean. Izan ere, polita izateaz gain, diseinu ona zuen uniformeak eta gorpuzkera ederra egiten zien jokalariei. Baina ez zegoen eztabaidatzerik: lila zen. Akabo.

Joera hau berdin-berdin errepikatzen da artean. Artista emakume batek kolore arrosa erabiltzen badu —Rosa Valverde dut buruan—, edota apainketarekin lotzen diren elementuak —makillajea, adibidez, edo parpailak—, segituan sailkatzen dafemeninokategorian, eta horrek bestelako edozein azterketa sakon baztertzen du. Are gehiago, ikusle askoren begietara, tabernako gizonaren kasuan bezala, zuzenean pasatzen datamalgarriaizatera. Hala ere, bi aldeetara doa eragina: emakume batek elementu horiek erabiltzen baditu, gutxietsiko den arren,emakumeengandik espero daitekeenabeteko da behintzat. Egilea gizona bada, aldiz, zuzenean doaputa mierdakategoriara.

Zorionez, artean joera hau apur bat malgutu da azken urteotan, belaunaldi berriek —aitorpena merezi duten ez hain berri batzuekin batera; Eduardo Sourrouille, kasurako— generoen banaketa zorrotz horrekin apurtzeko egin duten saiakerari esker. Asteburuko pasadizoak, ordea, argi utzi zidanqueertaldetxo baten ahaleginak ez direla gizarte guztiaren isla. Taberna osoari lila izateagatik zerbaitputa mierdabat dela oihukatu behar dionak, maskulinitatearen indarra erakutsi beharrean, horren inguruan sentitzen duen ahultasuna besterik ez du berresten. Eta ahultasunak posizio bortitz eta kontserbadoreetara eramaten du maiz.


guet-apens

Guet-Apens

Thibault Gaudry

Station V (Baiona, Lapurdi)

Desde el 13 de Marzo 2026
Al 28 de Marzo 2026

harien-isla

Harien Isla

Irati Bazeta

tTok (Uztaritze, Lapurdi)

Desde el 27 de Febrero 2026
Al 02 de Abril 2026

ipar-hegora

Ipar-Hegora

Leo Burge

Uribitarte40 (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 20 de Febrero 2026
Al 06 de Abril 2026

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

06 de Mzo | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

05 de Mzo | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

05 de Mzo | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

artium-museoak-juana-cima-begirada-disidente-bat-erakusketa-aurkeztu-du

Artium Museoak 'Juana Cima. Begirada disidente bat' erakusketa aurkeztu du

| 3 de Marzo 2026

Artistaren ekoizpenaren esplorazio bat da erakusketa, hirurogeiko hamarkadan hasitako hainbat lan-sailetan oinarrituta. Juana Cima. Begirada disidente bat haren biografiako bost aldi handitan zehar proposatutako ibilbide baten bidez egituratzen da. Artium Museoak #Hitzak argitalpen saileko beste ale bat argitaratu du erakusketaren harira.

elena-asins-en-egitura-espazioa-denbora-jarri-dute-kubo-kutxa-fundazioan

Elena Asins-en Egitura, Espazioa, Denbora jarri dute Kubo Kutxa Fundazioan.

| 27 de Febrero 2026

Proiektuak ibilaldi bat proposatzen du Elena Asins (Madril, 1940 - Azpirotz, 2015) artistaren obran zehar, haren pentsamendu plastikoa bideratzen eta definitzen duten hiru ideia gidariri jarraituz. Bektore horiek, bai eta artistak teoria eta praktika artistikoaren artean ezartzen duen etengabeko elkarrizketak, egituratzen dute Asinsen proiektu artistikoa.

aniztasunaren-artea

Aniztasunaren artea

26 de Febr. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Antzinako arte klasikoa ikasterakoan, ohituraz bi bloke handitan banatu izan da: Grezia eta Erroma. Azken urteotan, aitzitik, asko dira bien artean bloke berri bat sartzearen aldekoak, garai helenistikoa greziar arte klasikotik banatuta.

amazoniaren-alde

Amazoniaren alde

26 de Febr. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Amazoniak. Antzinako etorkizuna | Non. San Telmo museoan, Donostian. | Noiz arte. Apirilaren 12ra arte.

zineb-sedira-artea-eta-erresistentzia-tabakaleran

Zineb Sedira, artea eta erresistentzia, Tabakaleran.

| 25 de Febrero 2026

Tate edo Centre Pompidou bezalako bildumen parte den artista franko-aljeriarrak ezbaian jartzen du memoria historikoa, eta identitatea, migrazioa eta erresistentzia kulturala esploratzen ditu.

miren-arzalluz-nire-asmoa-ez-da-iraultza-bat-egitea

Miren Arzalluz: "Nire asmoa ez da iraultza bat egitea"

25 de Febr. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Urdaibaiko Guggenheim bertan behera geratu ostean, Arzalluzek erabat zabalik deskribatu du Bilboko museoaren hazkundeak har dezakeen itxura. Museoaren nortasun artistikoa sendotzea eta euskal arteari arreta handiagoa jartzea darabil buruan.

errege-erretratu-ohargarri-bat-iritsi-da-bonnat-helleu-museora

Errege erretratu ohargarri bat iritsi da Bonnat-Helleu museora

| 25 de Febrero 2026

Garrantzi historiko eta artistiko handiko obra bat iritsi da Baionara: Marie Leszczynska-ren (1703–1768), Frantziako erregina eta Louis XV-ren emaztearen erretratua. Laborde Noguez de Iturbe senar-emazteek egindako gordailu hau museoko bilduma aberastera dator.

san-telmo-museoak-garcia-ramos-familiaren-10-artelan-jaso-ditu-dohaintzan

San Telmo Museoak García Ramos familiaren 10 artelan jaso ditu dohaintzan

| 24 de Febrero 2026

Donostiako García Ramos familiak San Telmo Museoari bederatzi autoreren 10 artelan eman dizkio dohaintzan. Zortzi olio, akuafuerte bat eta zeramikazko eskultura bat dira, Julián Tellaeche, Aurelio Arteta, Ricardo Baroja, Alejandro Tapia, Eduardo Chillida, Ascensio Martiarena, Carlos Marcote, Gaspar Montes eta Arturo Acebalenak.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).