artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gure koloreak

Asteburuan, Sei Nazioen errugbi txapelketa ematen ari ziren taberna batean sartu ginen, menturaz. Eskozia eta Italia jokatzen ari ziren eta pertsona bakar bat zegoen pantailari begira, 50 urte inguruko gizon bat.

gure-koloreak
Gonzalo Etxebarriaren lan bat, tTok arte lekuan.

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 11 de Febrero 2026

Esertzera gindoazela, bikotekideari esan nion errugbian beti gustatu izan zaidala maskulinitatearen klixe guztiekin bat egin dezakeen kirol batek(bortitza da, oso fisikoa, minari dagokionez errukigabea) ezusteko koloreak izatea uniformeetan: Stade Français taldea txikle-arrosaz doa beti, eta ematen ari ziren partidan Eskozia lilaz jantzita zegoen. Futbolean nekez ikusten da ekipamendu arrosa edo lilarik, kolore horiek emakumeen xamurtasuna igortzen ei dutelako, eta ezin omen zaio gizon bati halakorik atxiki, are gutxiago kirolaria bada. Hortaz, pozgarria iruditzen zait lilaz janzten diren gizonak ere indartsuak izan daitezkeela erakustea.

Gure aurreko mahaian zegoen ikusleak, aldiz, guztiz kontrakoa pentsatzen zuen. Lagun bat partida nola zihoan galdetzera hurbildu zitzaionean, oihuka esan zuen, denok entzun genezan, Eskoziak uniforme "tamalgarria" zeramala, "zer daputa mierdahori". Nire ilusioak zulora: argi geratu zen Euskal Herrian oraindik femeninotzat hartzen diren koloreak lotsagarri ikusten direla gizon baten soinean. Izan ere, polita izateaz gain, diseinu ona zuen uniformeak eta gorpuzkera ederra egiten zien jokalariei. Baina ez zegoen eztabaidatzerik: lila zen. Akabo.

Joera hau berdin-berdin errepikatzen da artean. Artista emakume batek kolore arrosa erabiltzen badu —Rosa Valverde dut buruan—, edota apainketarekin lotzen diren elementuak —makillajea, adibidez, edo parpailak—, segituan sailkatzen dafemeninokategorian, eta horrek bestelako edozein azterketa sakon baztertzen du. Are gehiago, ikusle askoren begietara, tabernako gizonaren kasuan bezala, zuzenean pasatzen datamalgarriaizatera. Hala ere, bi aldeetara doa eragina: emakume batek elementu horiek erabiltzen baditu, gutxietsiko den arren,emakumeengandik espero daitekeenabeteko da behintzat. Egilea gizona bada, aldiz, zuzenean doaputa mierdakategoriara.

Zorionez, artean joera hau apur bat malgutu da azken urteotan, belaunaldi berriek —aitorpena merezi duten ez hain berri batzuekin batera; Eduardo Sourrouille, kasurako— generoen banaketa zorrotz horrekin apurtzeko egin duten saiakerari esker. Asteburuko pasadizoak, ordea, argi utzi zidanqueertaldetxo baten ahaleginak ez direla gizarte guztiaren isla. Taberna osoari lila izateagatik zerbaitputa mierdabat dela oihukatu behar dionak, maskulinitatearen indarra erakutsi beharrean, horren inguruan sentitzen duen ahultasuna besterik ez du berresten. Eta ahultasunak posizio bortitz eta kontserbadoreetara eramaten du maiz.


fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 26 de Noviembre 2026
Al 29 de Noviembre 2026

amaia-molinet

Amaia Molinet

Barriek zikloa

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 23 de Junio 2026
Al 06 de Septiembre 2026

mixed-feelings

Mixed feelings

Ruoxi Jin

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 29 de Mayo 2026
Al 11 de Julio 2026

ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 14 de Febrero 2026
Al 31 de Diciembre 2026

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 26 de Junio 2026

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

artea-eta-erlijioa

Artea eta erlijioa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 25 de Junio 2026

Aita santuak Espainiara eta Kataluniara egin berri duen bisitaldia dela-eta Arantza Santestebanek idatzitako Begirada altxa izenburuko artikuluan irakurri nuen erlijioaren zeregina ez dela ikusezina denaren gaineko informazioa ematea, pertzepzioa eraldatzea baizik.

lorategi-bertikalak

Lorategi bertikalak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 25 de Junio 2026

HIRUGARREN PAISAIA | Artista: Maria Azkarate. | Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. | Noiz arte: 2027ko apirilaren 4ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoak-bihotz-berria-du

Bilboko Arte Ederren Museoak bihotz berria du

Mikel Garcia Martikorena [BERRIA.eus]
| 23 de Junio 2026

Museoaren handitze planaren barruan egindako ataria aurkeztu dute: Arriaga ataria. Egungo bi eraikinak lotzen ditu, eta haren gainean egongo da hirugarrena. Etzi egingo dituzte ate irekiak.

zeharkako-estetikak-2026-egonaldia-abian-da-dagoeneko

Zeharkako Estetikak 2026 egonaldia abian da dagoeneko

| 22 de Junio 2026

Idensitat-en hilabetez lanean aritu ondoren, hautatutako proiektuak, AzkonaTolazaren 'Ibaiko irakurketa kluba' eta Raquel Meyers-en 'Munstroen garaia', Uharte Zentrora iritsi dira bertako testuingurutik ekainean zehar euren garapenarekin jarraitzeko.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).