artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Nafarroako Museoak eskuratze berriekin osatutako ‘Orainaldia fikzionatzea' erakusketa inauguratu du.

Erakusketaren izenburu osoa: ‘Orainaldia fikzionatzea. Nafarroako Museoaren arte garaikidearen eskuraketak 2021-2024'. Proposamena aurtengo abuztuaren 30era arte bisitatu ahal izango da, eta guztira 53 obra eta bi dohaintza biltzen ditu, Museoak azken urteotan eskuratu dituenak.

nafarroako-museoak-eskuratze-berriekin-osatutako-orainaldia-fikzionatzea-erakusketa-inauguratu-du

| 14 de Marzo 2026

Erakusketa osatzen duten lanen hautaketa adituen batzorde tekniko batek eginda dago. Batzorde hori Museoen Zerbitzuko eta Nafarroako Kulturaren eta Arteen Kontseiluko langile teknikoek osatu dute, baita eragile independenteek eta adituek ere.

Erakusketa komisarioa artista eta erakusketa-diseinatzailea den Javier Balda izan da, eta "belaunaldi eta ikuspegi askotako" Nafarroako hogei bat artistaren lanak biltzen ditu. Artista horiek tokiko esparrutik nazioartekora doaz, eta ibilbide sendoak dituzten sortzaileak nahiz garapen bidean daudenak elkartzen ditu.

Lanak eta artistak

Proiektuak "fikzioaren ideia garatzen du errealitatea berrasmatzeko, eraldatzeko eta zentzu berria emateko estrategia gisa". Horrela, artistek "fikzioak sortzen dituzte beren lanetan orainaldia galdekatzeko, eta hizkuntza formal eta kontzeptualen bidez egoera indibidualak zein kolektiboak adierazten dituzte".

Zehazki, erakusketako lanak hiru ardatz kontzeptualen inguruan antolatuta daude: paisaia, materia eta identitatea. Kontzeptu horiek lanen arteko loturak eta antzekotasunak azpimarratzen dituzte, eta, aldi berean, egungo testuinguru sozial eta kulturaleko artearen zenbait ezaugarri ere islatzen dituzte.

Estreinaldian Museoak 2021-2022 artean eta 2024an (batzorde berri baten bidez) eskuratutako lanetako batzuk zein diren zehaztu dute. Hala, erakusketan badaude margolanak, besteak beste, Jose Castiella, Amaya Suberviola eta Taxio Ardanazenak; eskulturak Ángel Bados, June Crespo, Amaia Gracia Azqueta, Rafa Munárriz eta Maite Vélazenak; eta ilustrazioak César Oroz eta Concha Pasamarenak.

Halaber, badaude argazki-serieak Luis Azanza, Elena Moreno, Mª Ángeles Otamendi eta Carlos Cánovasenak; baita ikus-entzunezko piezak ere Irati Gorostidi, Maddi Barber, Txaro Fontalba eta Giulia Testa kolektiboarenak.

Xabier Morrásen lanen gehikuntza ere azpimarratu nahi izan dute: artistak dohaintzan eman duen ‘Encierro' (1972) lana, eta ‘Cristo amordazado' pieza historikoa (1972), zeina 1972ko Iruñeako Topaketekin lotua den eta orain Nafarroako ondare publikoaren parte bihurtu den.

Hautaketa eta erosketa prozesua

2020an, Nafarroako Gobernuak arte garaikidea eskuratzeko politika berri bat jarri zuen abian, COVID-19k Nafarroako kultur sektorean utzitako krisiaren ondorio batzuk arintzeko asmoz. Horretarako, aholku-batzordea sortu zuten.

2024an, politika horri jarraipena emanez, Museoen Zerbitzuak erosketa-batzorde berri bat deitu zuen, Nafarroako Museoaren bilduma garaikidea pixkanaka eguneratzen jarraitzeko.

Museoaren bildumarako lanak erosteko prozesu hau 2024-2027 aldirako Kulturaren Plan Estrategikoaren ildoetan kokatu zen. 2024ko batzorderako aurrekontu-zuzkidura 110.000 eurokoa izan zen.

Batzordearen oinarrizko irizpideen artean zeuden XX. eta XXI. mendeetako testuinguruan nahikoa ordezkaritza ez zuten Nafarroako artistak hautatzea, lan esanguratsuak proposatuz, bai artistena berena, bai partikularren edo galerien jabetzakoak. Era berean, saiatu ziren 1972ko Iruñeko Topaketekin lotutako artistak eta lanak sustatzen, baita ahaztutako edo ordezkaritza txikiagoa duten artisten lana berreskuratzen ere.

Batzordeak gomendatu zuen, halaber, teknologiarekin eta zinema zein bideo-irudiarekin lotutako artista multidiziplinar berrien lanak sartzea; eta Museoko funtsen barruan oraindik presentzia txikia duten beste diziplina, euskarri eta planteamendu artistiko batzuk gehitzea, hala nola diseinu grafikoa eta industriala, ilustrazioa, komikia edo arkitektura, besteak beste.

Irizpide horiek oinarri hartuta, egileen eta gomendatutako lanen zerrenda bat prestatu zen, Museoak hurrengo urteetan beste erosketa batzuk planifikatzeko erreferentzia gisa baliatzeko, batzorde berri bat deitu arte. Azken aktak guztira 14 artistaren 46 laneko zerrenda jaso zuen, dohaintza bat barne.

2024ko batzordea honako hauek osatu zuten: Ignacio Apezteguía kultur zuzendari nagusiak; Museoen Zerbitzuko zuzendariak, Susana Irigarayk; eta Nafarroako Museoaren Ataleko buruak, Mercedes Joverrek. Kanpoko kide gisa, bost bokal ere izan ziren, kudeaketa publikoarekin, kritikarekin eta sorkuntza artistikoarekin lotutakoak: Juan Pablo Huércanos; Beatriz Herráez; Alejandro Ratia; Francisco Javier Zubiaur; eta Javier Balda artista.


fontana-n-3

Fontana nº 3

Susana Solanoa

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 01 de Octubre 2026
Al 12 de Octubre 2026

kaosaren-diziplina

Kaosaren diziplina

Isabel Coixet

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 11 de Septiembre 2026
Al 01 de Noviembre 2026

bidaiaren-oihartzunak

Bidaiaren Oihartzunak

Maite Pinto

tTok (Uztaritze, Lapurdi)

Desde el 04 de Septiembre 2026
Al 22 de Octubre 2026

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 30 de Septiembre 2026

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).