artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Utopiatik estilora

Irratian esaten ari dira jarri berri duten musika klasikoko piezak avantgarde (sic.) estiloa daukala. Nire barrurako pentsatu dut, noiztik da abangoardia estilo bat? Hala bada, noiz bihurtu zen abangoardia estiloa?

utopiatik-estilora
Breuer aulkia.

13 Juin 2024 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

XX. mendearen hasieran arte mugimendu iraultzaileei deitu genien abangoardia. Modernitatearen beste ahalegin askok bezala, arte akademiekin puskatu nahi zuten, baina era iraultzaile baten bitartez, hau da, guztia irauli, eta hankaz gora jarri nahi zuten jasotako tradizioa. Beraz, mugimendu iraultzaileak zirenez, askatasuna jarri nahi zuten artearen sormenaren oinarrian, nahiz eta horrek ez duen esan nahi mugimendu horietako parte hartzaile guztiek askatasun pertsonala edo askatasun mota guztiak defendatzen zituztenik. Pentsa dezagun futuristengan, adibidez, artearen iraultzaileak ziren museoak erretzea eskatzeraino, baina haietako askok faxismo italiarrean militatzen bukatu zuten. Edo Picasso bera, kubismoaren sortzaileetako bat izan arren, inguruan izan zituen emakumeen dominatzaile, xurgatzaile eta, sarritan, abusatzaile ere izan zen.

Hala ere, abangoardiek askatasun kolektiboaren gaineko kezkak izan zituzten, eta arte ismo askok harremanak izan zituzten XX. mendearen hasierako mugimendu sozial emantzipatzaileekin. Pentsa dezagun Bauhausen, adibidez: gizartearen bizi baldintzak hobetu nahi zituen eraikuntzarako eskolaren bidez. Edo gogoratu suprematismoak edo konstruktibismoak Errusiar iraultzan izan zuten protagonismoa.

Baina, Bigarren Mundu Gerraren ondoren, abangoardista askok Estatu Batuetara ihes egin zuten, eta bertako egoerak behartu zuen abangoardia eduki sozialak alde batera uztera eta forma hutsa bilakatzera. Europatik ihes egindako abangoardista horiek Estatu Batuetako etorkizuneko arkitektoak, artistak eta diseinatzaileak trebatu zituzten. Konpara ditzagun Bauhaus eskolatik 30eko hamarkadan irtendako altzari diseinuak, adibidez Marcel Breuerren aulkiak (ik. irudia), Eames senar-emazteak 50eko hamarkadan diseinatutako bulegorako aulkiarekin. Lehendabizikoak etxeetan jartzeko aulkiak ziren, era industrialean altzairuzko tutuz eta saretaz merke eta azkar egiteko aproposak. Bigarrenak enpresarien bulegoetan behar ziren altzairuz eta larruz osatutako altzari moderno eta funtzionalak ziren. Lehenbizikoek karga sinboliko gutxi zuten; bigarrenak, aldiz, nazioarteko enpresa handiek behar zituzten tronuen antzekoak ziren.

Material berberekin gauza ezberdinak egin daitezke. Altzairuz, beiraz eta plastikoz egindako formalismo funtzional hotzak garbitasuna, argitasuna eta modu industrialean produzitzeko aukera eman eta gizartearen egoera hobetu dezake, baina forma hutsa bihurtuta kapitalismo irabazle berriaren sinbolo ere bihur daiteke. Horrela pasatu zen abangoardia estilo hutsa izatera. Ez ote da gauza bera gertatzen ari ideologiekin?


topalekuak

Topalekuak

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

Du 21 Juin 2024
Au 06 Octobre 2024

surrealismoak

Surrealismoak.

BBVA bildumako obra grafikoa

BBVA San Nikolas (Bilbo, Bizkaia)

Du 10 Juillet 2024
Au 22 Septembre 2024

surrealismoaren-papera

Surrealismoaren papera

13 Juil. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Bere bildumaren parte diren 50 bat artelan surrealista jarri ditu ikusgai BBVAk Bilboko San Nikolas jauregian. Joan Miroren, Salvador Daliren eta Yves Tanguyren lanak daude tartean. Gehienak paperean egindakoak dira.

arte-ederren-bilboko-museoak-azken-hiru-hamarkadetan-osatutako-nazioarteko-arte-garaikideko-berge-bilduma-dohaintzan-jasotzeko-proposamena-onartu-du

Arte Ederren Bilboko Museoak azken hiru hamarkadetan osatutako nazioarteko arte garaikideko Bergé Bilduma dohaintzan jasotzeko proposamena onartu du

| 11 Juillet 2024

Bergé Bildumaren dohaintza 98 artelanek osatzen dute, eta 1980ko hamarkadaren amaieratik XX. mendearen lehenengo hamarkadara bitartean datatuak dira guztiak. Aipatzekoa da emakumeen artelanen ordezkaritza oparoa eta garai horretako jardun artistikoen aniztasun handia: pinturak, paper gaineko lanak, eskulturak, argazkiak, bideoak eta instalazioak.

lumbreras-galeriak-meszenasgo-bere-programarako-artista-gazteak-aukeratu-ditu

Lumbreras galeriak meszenasgo bere programarako artista gazteak aukeratu ditu

| 8 Juillet 2024

Gazteak Gazteei Deika (Joven Llama Joven, gazteleraz) egitasmorako irizpideak betetzen zituzten 70 hautagaitza jaso ditu Bilboko galeriak. Garazi Etxebarria Azurmendi, Aitana Rodriguez Albalejo, Alejandro Gonzales Oses eta Pablo Zabala dira 2024/2025 edizioan parte hartuko duten artista gazteak.

ez-amatasunaz-artisten-begietatik

(Ez)amatasunaz, artisten begietatik

07 Juil. | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Amatasunak praktika artistiko eta kulturaletan duen eraginari buruz hausnartu dute hamar artistak, Gasteizen. Familia nukleotik harago doazen begiradak izan dituzte hizpide.

erromako-portu-zaharra-bilbo-erdian

Erromako portu zaharra Bilbo erdian

06 Juil. | Irene Barañano Diaz [BERRIA.eus]

Manu Muniategiandikoetxea artistak duela 2.000 urteko erromatar inperioan inspiratutako obra hirukoitza jarri du ikusgai Bilbon: 'Schola Navicolare di Traiano'. Erakusketa esperimentala da, eta udan ikusgai egongo da Azkuna zentroko terrazan.

tabakalera-errealitate-areagotuko-esperientzia-batean

Tabakalera, errealitate areagotuko esperientzia batean

| 5 Juillet 2024

Publizitate-kanpaina berritzaile batek errealitate areagotuaren bidez irudimenarekin bidaiatzea proposatzen digu. Iaz Zentroak abian jarritako kanpainaren jarraipena da, Espainiar estatu mailan lau sari jaso berri dituena.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'Åöuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).