artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Agustina Oteroren "akupuntura espaziala" bistaratzen duen erakusketa zabaldu du Oteiza museoak

Artistak materiaren eta espazioaren arteko loturari buruz hausnartu du urteetan, bustoak baliatuz batik bat, eta 'Zirkuluaren zerumuga' proiektua aurkeztu du ideiok plazaratzeko. 42 eskultura daude bilduta Altzuzako museoan.

agustina-oteroren-akupuntura-espaziala-bistaratzen-duen-erakusketa-zabaldu-du-oteiza-museoak
Agustina Otero artista, Oteiza museoan. Arg/ IDOIA ZABALETA - FOKU

22 Juin 2024 | Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]

Zerumuga beti da urrun. Berdin da zer abiadatan egiten den lasterka harengana, beti ematen du iritsi ezinezkoa, eta hori ederki daki Agustina Oterok (Leon, Espainia, 1960). "Izan dezakezu harengana hurbiltzen ari zarelako sentipena, baina, ohartzerako, zuk aurrera egin ahala, urrundu eginen da bera", esplikatu du artistak, zeruertzari buruz. Ordea, nahita ere bertara ailegatu ezinak ez dio eragiten frustraziorik batere; kontrara, hain justu metafora hori dauka, sarri, motibazio iturri arte sorkuntzan. "Ideia bat hartu, hasten naiz lanean, eta sentitzen dut, antzera, niri ere eskapo egiten didala zerbaitek, urrunera. Eta justuki horrek itzularazten nau nire eguneroko lanera aldiro; gehienetan, eskulturara". Aitortu du bueltatzen den aldi horietan guztietan ez duela berdin jarduten, baina bada gai bat hogei urtetik gora duena begiz joa: burua. Horren isla da Altzuzako Oteiza museoan (Nafarroa) aurkeztutako proiektua: Zirkuluaren zerumuga.

Bi erakusketak osatzen dute proiektua, zehazki. Bata Oteiza museoan ireki dute, eta azaroaren 24ra arte izanen da zabalik. Horretan, askotariko materialez eginiko 42 eskultura eta lau marrazki daude bilduta. Bigarren erakusketa ireki gabeda oraindik: Iruñeko Ziudadelako Bolborategia aretoan izanen da abuztuaren 2tik aitzinera. Horretan, marrazkiak jasoko dituztenagusiki.

Oterok esplikatu duenez, buruaren eta espazioaren arteko lotura gai "agorrezina" da haren irudiko, besteak beste buruak aukera ematen diolako, hain zuzen, materiaren eta espazioaren arteko harremana plazaratzeko. Eskulturaren bitartez egiten du hori batez ere, eta horregatik dio Oteiza museoan paratutako erakusketak —eskulturaz josia izanik— balio duela haren obraren bilakaera eta sintesia jasotzeko. "Dena dela, proiektu hau ez da helmuga bat, ezpada jaurtikitze plataforma bat, beste bide batzuetara eramanen nauena".

"Espazioaren aktibazioa" bilatzea du helburu Oterok, funtsean. "Hori da benetan interesatzen zaidana; izan ere, hain da sentibera espazioa, ezen zernahi keinuk edo esku hartzek guztiz aldatzen baitu, batera edo bestera". Aipatu keinu horiek "formak" dira erakusketan: hala nola burdinazkoak, hormigoizkoak, berunezkoak, buztinezkoak, igeltsuzkoak, marmolezkoak edo harrizkoak. Dioenez, horrela, jostatu da huts eta beteen artean, ertz ahur eta ganbilekin, material astun eta arinekin, eta argi eta itzalekin, adibidez.

Busto antza suma daitekepieza gehienetan —zenbait kasutan, begiak, ahoak edo sudurrak ere identifika daitezke—. Dena dela, aire hori antzematea batzuetan ez da besteetan bezain erraza. Eta, nahiz eta pieza bakoitzaren ondoan ez den paratu ez obra bakoitzaren izenik ez eta datarik ere, figurazio mailan ikus daiteke artistaren estiloaren bilakaera bat, nolabait. Izan ere, 1988tik 2024a bitarte sortutakoak dira lanak, eta, horiekordena kronologikoan aztertuz gero, agerian gelditzen da Otero gero eta hurbilago dagoela abstrakziotik, gehiago maite duela sintetikotasuna, eta urrunago dela, orobat, estilo figuratibotik.

Intuizioa eta emozioa

Artista pozik da erakusketa Altzuzan paratu dutelako, "Oteizarenean", eta, hain justu, Jorge Oteizaren eta bere arteko diferentziak eta loturak aipatuz ere esplikatu ditu bere arte sorkuntzaren gakoetako batzuk. "Ez nuke esanen Jorge Oteizaren jarraitzaile naizenik, baina garbi dut perfume oteizar bat baduela nire obrak; bai izan dela nire erreferente, dudarik gabe", kontatu du aurrena, eta, segidan, kasik zerumugara iritsi ezinarekin ere harremana izan lezakeen ideia bat bota du, Oteiza deskribatzeko: "Ezin naiz hurbildu ere egin berak eginikoetara. Berak autopista handi bat eraiki zuen artearen munduan, eta ni, besterik gabe, bidexka batean nabil oinez".

Lan egiteko maneran Oteizarekin dituen diferentziak ere aipatu ditu Oterok, erakusketari buruzko azalpenean: "Hark ez bezala, nik intuizioak eta emozioak gidatuta egiten dut lan, lan enpirikoa eta eguneroko jarduna izanez beti oinarri". Dena dela, iradoki duenez, nahiago dio erreparatu bien obrek komun duten ezaugarriari. "Argiki kointziditzen dugu gauza batean:puntu beraren bila gabiltza. Bai espazioarekin, bai bere barnean, gertaera artistiko berriak sortzeko aukeraren bila".

Are, Oterok honela deitu dio espazioaren izaerari eragiteko erakusketan baliatu duen tekniketako bati: "Akupuntura espaziala". Begirada batera eta bestera bideratzearekin du zerikusia, besteak beste. Zehatzago: erakustokian barna pieza bat edo beste toki batean edo bestean jartzearekin, batera edo bestera zuzentzearekin, balizko lerro ikusezin batzuek bideratu ditzaten ikusleen soak.

Erakusketa museoaren beheko solairuan dago ikusgai, zehazki. Bertara ailegatutakoan ikusten den lehenbiziko artelana hormigoiz eta suharriz eginiko pieza bat da —1998koa—; "akupunturarako" lehenbiziko orratza. Piezak apenas duen giza burua imitatzeko detaile figuratiborik, baina baditu bi hutsune-edo, alde banatan, aurpegiera baten bi matelak irudikatzen dituztenak. Eta horien bidez, hain justu, badagoenez imajinatzea aurpegi hori nora ari den begira, "aktibatzen" da zerbait, eta ikusleak badaki norantz egin aurrera.

Ikusleak, aretoan aurrera egindakoan, ikusiko ditu bi instalazio nagusi, gela ireki banatan eta plataforma handi batzuen gainean paraturik, eta ikusiko ditu, aldi berean, hainbat pieza hormetan zintzilik. Pieza horien guztien arteko elkarrizketetan ere oinarritzen da, Oteroren iritziz, "akupuntura espaziala", eta aberasten bisitariaren esperientzia.

Erakusketaren bitartez, batik bat bi helburu nahi lituzke erdietsi Oterok. Batetik, galderak sortzea. "Galderak nahi ditut egin, baina ez dut erantzunik, ezta nahi ere". Bestetik, isiltasuna eragitea. "Isiltasuna sortu nahi nuke ondutako buru bakoitzean. Eta isiltasun hori izan badaiteke isiltasun kontenplatiboa, are eta hobeki. Sinetsia nago arteak isiltasuna behar duela benetako komunikazio bat gerta dadin", esplikatu du. "Azken finean, ni egile bat baizik ez naiz".


zirkuluaren-zerumuga

Zirkuluaren zerumuga

Agustina Otero

Oteiza Museoa (Uharte, Nafarroa)

Du 20 Juin 2024
Au 24 Novembre 2024


yggdrasil

Yggdrasil

Dana Cojbuc

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

Du 14 Juin 2024
Au 28 Juillet 2024

surrealismoaren-papera

Surrealismoaren papera

13 Juil. | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Bere bildumaren parte diren 50 bat artelan surrealista jarri ditu ikusgai BBVAk Bilboko San Nikolas jauregian. Joan Miroren, Salvador Daliren eta Yves Tanguyren lanak daude tartean. Gehienak paperean egindakoak dira.

arte-ederren-bilboko-museoak-azken-hiru-hamarkadetan-osatutako-nazioarteko-arte-garaikideko-berge-bilduma-dohaintzan-jasotzeko-proposamena-onartu-du

Arte Ederren Bilboko Museoak azken hiru hamarkadetan osatutako nazioarteko arte garaikideko Bergé Bilduma dohaintzan jasotzeko proposamena onartu du

| 11 Juillet 2024

Bergé Bildumaren dohaintza 98 artelanek osatzen dute, eta 1980ko hamarkadaren amaieratik XX. mendearen lehenengo hamarkadara bitartean datatuak dira guztiak. Aipatzekoa da emakumeen artelanen ordezkaritza oparoa eta garai horretako jardun artistikoen aniztasun handia: pinturak, paper gaineko lanak, eskulturak, argazkiak, bideoak eta instalazioak.

lumbreras-galeriak-meszenasgo-bere-programarako-artista-gazteak-aukeratu-ditu

Lumbreras galeriak meszenasgo bere programarako artista gazteak aukeratu ditu

| 8 Juillet 2024

Gazteak Gazteei Deika (Joven Llama Joven, gazteleraz) egitasmorako irizpideak betetzen zituzten 70 hautagaitza jaso ditu Bilboko galeriak. Garazi Etxebarria Azurmendi, Aitana Rodriguez Albalejo, Alejandro Gonzales Oses eta Pablo Zabala dira 2024/2025 edizioan parte hartuko duten artista gazteak.

ez-amatasunaz-artisten-begietatik

(Ez)amatasunaz, artisten begietatik

07 Juil. | Edurne Begiristain [BERRIA.eus]

Amatasunak praktika artistiko eta kulturaletan duen eraginari buruz hausnartu dute hamar artistak, Gasteizen. Familia nukleotik harago doazen begiradak izan dituzte hizpide.

erromako-portu-zaharra-bilbo-erdian

Erromako portu zaharra Bilbo erdian

06 Juil. | Irene Barañano Diaz [BERRIA.eus]

Manu Muniategiandikoetxea artistak duela 2.000 urteko erromatar inperioan inspiratutako obra hirukoitza jarri du ikusgai Bilbon: 'Schola Navicolare di Traiano'. Erakusketa esperimentala da, eta udan ikusgai egongo da Azkuna zentroko terrazan.

tabakalera-errealitate-areagotuko-esperientzia-batean

Tabakalera, errealitate areagotuko esperientzia batean

| 5 Juillet 2024

Publizitate-kanpaina berritzaile batek errealitate areagotuaren bidez irudimenarekin bidaiatzea proposatzen digu. Iaz Zentroak abian jarritako kanpainaren jarraipena da, Espainiar estatu mailan lau sari jaso berri dituena.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'Åöuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).