artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Arnulf Rainer gainmargolari austriarra 96 urterekin hil da

Esperimentazioaren artista izan zen Rainer; margolaritza eta argazkigintza muturreraino eraman zituen, narrazio oro keinuaren mende jartzen zuten "gainmargoketen" bidez.

arnulf-rainer-gainmargolari-austriarra-96-urterekin-hil-da
Arnulf Reiner, 1994ko biopikoan. Arg/ Oberau

| 16 Janvier 2026

Artearen munduak Bigarren Mundu Gerraren osteko azken erraldoietako bat galdu berri du, giza psikearen sakonunetako esploratzaile erradikala. Arnulf Rainer lasai zendu zen abenduaren 18an, 96 urte zituela. 1929ko abenduaren 8an jaioa Badenen, Vienatik gertu, Bigarren Mundu Gerrak markatutako Austria batean hazi zen, eta testuinguru horrek bere obra luzaroan baldintzatu zuen.

1940 eta 1944 artean, Traiskirchengo Hezkuntza Politikorako Institutu Nazionalean (Austria) ikasi zuen. Ondoren, bigarren hezkuntza utzi zuen, artearen ikuspegi naturalistak atzera botata. 1947an, arte moderno britainiarra ezagutu zuen British Councilek Klagenfurten (Austria) antolatutako erakusketa batean. 1949an Villachen (Austria) arkitekturan titulua lortu zuen arren, berehala aldendu zen esparru akademikotik, eta Vienako Arte Ederren Akademia utzi zuen hiru egun besterik ez bertan igaro ondoren.

1950ean, Hundsgruppe ("Txakurren Taldea") sortu zuen hainbat artista austriarrekin batera, tartean Markus Prachensky (1932-2011) eta Arik Brauer (1929-2021). 1951n egin zuten erakusketa bakarrak nagusi zen errealismo sozialistaren aurkako jarrera argia adierazi zuen. Bere lehen erakusketa pertsonala Frankfurten (Alemania) izan zen, 1952an.

1952tik aurrera, Arnulf Rainerrek Übermalungen edo gainmargoketak garatu zituen. Argazkiak, irudiak eta autoerretratuak geruza ilun eta urratuz estaltzen zituen. Formek lekua uzten zioten intentsitate psikikoari. 1960ko hamarkadan, bere Face-Farces lanek giza aurpegia desitxuratzen zuten. Bere lana Vienako Akzionismoarekin elkarrizketan aritu zen, baina inoiz ez zen harekin nahastu.

Mistizismoak erakarrita, 1950eko hamarkadan gai erlijiosoa jorratu zuen Gurutziltzaketen bidez. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan berriro heldu zion gaiari Gurutzeak, Martiriak eta Aingeruak sailetan, eta 1996tik aurrera Bibliaren gaineko esku-hartze piktorikoen bidez. 1994an, iktus batek mugarri pertsonala ekarri zion: "izar-argiaren eta aingeruen hegaldia" ikusi zuela aipatu zuen, eta hortik sortu ziren Mikrokosmos eta Makrokosmos sailak, 1996an amaituak. 1975ean, Kunst auf Kunst ("artea artearen gainean") praktika garatu zuen, Leonardo da Vincitik Goyara edota Van Goghetik Klimtera bitarteko artelanen erreprodukzioen gainean gainmargoketak eginez.

1978an Austriako Estatu Sari Nagusia jaso zuen, eta Austria ordezkatu zuen Veneziako Bienalean 1978an eta 1980an. 1981etik 1995era Vienako Arte Ederren Akademian irakatsi zuen. Bere lanak MoMAren, Guggenheimen, Tate Modernen, Pompidou Zentroan eta Chicagoko Art Institute-ren bildumetan daude. 2009an, hari eskainitako museo bat ireki zen Badenen. Sari ugarirekin saritua izan zen, besteak beste Max Beckmann saria eta zientzia eta artearen ohorezko gurutzea jaso zituen.

Bere heriotzaren berri eman zenean, hura ordezkatzen duen Thaddaeus Ropac galeriak, "gerraosteko artista eraginkorrenetako bat" izan zela azpimarratu zuen. Alexander Van der Bellen Austriako presidenteak, berriz, "Europako margolaritzaren historian sakon sustraitutako figura" gisa deskribatu zuen.

— JdAtik itzulia.


lizarrara-bidaia

Lizarrara Bidaia

Pedro Salaberri

Gustavo de Maeztu (Lizarra, Nafarroa)

Du 10 Mars 2026
Au 07 Juin 2026

l-effet-farocki

L'effet Farocki

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

Du 19 Juin 2026
Au 27 Septembre 2026

pre-outils

Pré-outils

Xabier Salaberria

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

Du 27 Février 2026
Au 09 Mai 2026

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

12 Mars | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

12 Mars | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

06 Mars | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

05 Mars | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

05 Mars | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).