artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Arnulf Rainer gainmargolari austriarra 96 urterekin hil da

Esperimentazioaren artista izan zen Rainer; margolaritza eta argazkigintza muturreraino eraman zituen, narrazio oro keinuaren mende jartzen zuten "gainmargoketen" bidez.

arnulf-rainer-gainmargolari-austriarra-96-urterekin-hil-da
Arnulf Reiner, 1994ko biopikoan. Arg/ Oberau

| 16 de Enero 2026

Artearen munduak Bigarren Mundu Gerraren osteko azken erraldoietako bat galdu berri du, giza psikearen sakonunetako esploratzaile erradikala. Arnulf Rainer lasai zendu zen abenduaren 18an, 96 urte zituela. 1929ko abenduaren 8an jaioa Badenen, Vienatik gertu, Bigarren Mundu Gerrak markatutako Austria batean hazi zen, eta testuinguru horrek bere obra luzaroan baldintzatu zuen.

1940 eta 1944 artean, Traiskirchengo Hezkuntza Politikorako Institutu Nazionalean (Austria) ikasi zuen. Ondoren, bigarren hezkuntza utzi zuen, artearen ikuspegi naturalistak atzera botata. 1947an, arte moderno britainiarra ezagutu zuen British Councilek Klagenfurten (Austria) antolatutako erakusketa batean. 1949an Villachen (Austria) arkitekturan titulua lortu zuen arren, berehala aldendu zen esparru akademikotik, eta Vienako Arte Ederren Akademia utzi zuen hiru egun besterik ez bertan igaro ondoren.

1950ean, Hundsgruppe ("Txakurren Taldea") sortu zuen hainbat artista austriarrekin batera, tartean Markus Prachensky (1932-2011) eta Arik Brauer (1929-2021). 1951n egin zuten erakusketa bakarrak nagusi zen errealismo sozialistaren aurkako jarrera argia adierazi zuen. Bere lehen erakusketa pertsonala Frankfurten (Alemania) izan zen, 1952an.

1952tik aurrera, Arnulf Rainerrek Übermalungen edo gainmargoketak garatu zituen. Argazkiak, irudiak eta autoerretratuak geruza ilun eta urratuz estaltzen zituen. Formek lekua uzten zioten intentsitate psikikoari. 1960ko hamarkadan, bere Face-Farces lanek giza aurpegia desitxuratzen zuten. Bere lana Vienako Akzionismoarekin elkarrizketan aritu zen, baina inoiz ez zen harekin nahastu.

Mistizismoak erakarrita, 1950eko hamarkadan gai erlijiosoa jorratu zuen Gurutziltzaketen bidez. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan berriro heldu zion gaiari Gurutzeak, Martiriak eta Aingeruak sailetan, eta 1996tik aurrera Bibliaren gaineko esku-hartze piktorikoen bidez. 1994an, iktus batek mugarri pertsonala ekarri zion: "izar-argiaren eta aingeruen hegaldia" ikusi zuela aipatu zuen, eta hortik sortu ziren Mikrokosmos eta Makrokosmos sailak, 1996an amaituak. 1975ean, Kunst auf Kunst ("artea artearen gainean") praktika garatu zuen, Leonardo da Vincitik Goyara edota Van Goghetik Klimtera bitarteko artelanen erreprodukzioen gainean gainmargoketak eginez.

1978an Austriako Estatu Sari Nagusia jaso zuen, eta Austria ordezkatu zuen Veneziako Bienalean 1978an eta 1980an. 1981etik 1995era Vienako Arte Ederren Akademian irakatsi zuen. Bere lanak MoMAren, Guggenheimen, Tate Modernen, Pompidou Zentroan eta Chicagoko Art Institute-ren bildumetan daude. 2009an, hari eskainitako museo bat ireki zen Badenen. Sari ugarirekin saritua izan zen, besteak beste Max Beckmann saria eta zientzia eta artearen ohorezko gurutzea jaso zituen.

Bere heriotzaren berri eman zenean, hura ordezkatzen duen Thaddaeus Ropac galeriak, "gerraosteko artista eraginkorrenetako bat" izan zela azpimarratu zuen. Alexander Van der Bellen Austriako presidenteak, berriz, "Europako margolaritzaren historian sakon sustraitutako figura" gisa deskribatu zuen.

— JdAtik itzulia.


ur-handiak

Ur Handiak

Pablo Ugartetxea

Cristina Enea fundazioa (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 19 de Diciembre 2025
Al 15 de Marzo 2026

after-hopper

After Hopper

Jose Antonio Azpilikueta

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 04 de Febrero 2026
Al 31 de Mayo 2026

espazioaren-anatomia

Espazioaren anatomia

Maria Helena Vieira da Silva

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 16 de Octubre 2025
Al 22 de Febrero 2026

ipar-hegora

Ipar-Hegora

Leo Burge

Uribitarte40 (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 20 de Febrero 2026
Al 06 de Abril 2026

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

02 de Febr. | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

29 de En. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

29 de En. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

22 de En. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

22 de En. | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).