artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Arnulf Rainer gainmargolari austriarra 96 urterekin hil da

Esperimentazioaren artista izan zen Rainer; margolaritza eta argazkigintza muturreraino eraman zituen, narrazio oro keinuaren mende jartzen zuten "gainmargoketen" bidez.

arnulf-rainer-gainmargolari-austriarra-96-urterekin-hil-da
Arnulf Reiner, 1994ko biopikoan. Arg/ Oberau

| 2026ko Urtarrilaren 16a

Artearen munduak Bigarren Mundu Gerraren osteko azken erraldoietako bat galdu berri du, giza psikearen sakonunetako esploratzaile erradikala. Arnulf Rainer lasai zendu zen abenduaren 18an, 96 urte zituela. 1929ko abenduaren 8an jaioa Badenen, Vienatik gertu, Bigarren Mundu Gerrak markatutako Austria batean hazi zen, eta testuinguru horrek bere obra luzaroan baldintzatu zuen.

1940 eta 1944 artean, Traiskirchengo Hezkuntza Politikorako Institutu Nazionalean (Austria) ikasi zuen. Ondoren, bigarren hezkuntza utzi zuen, artearen ikuspegi naturalistak atzera botata. 1947an, arte moderno britainiarra ezagutu zuen British Councilek Klagenfurten (Austria) antolatutako erakusketa batean. 1949an Villachen (Austria) arkitekturan titulua lortu zuen arren, berehala aldendu zen esparru akademikotik, eta Vienako Arte Ederren Akademia utzi zuen hiru egun besterik ez bertan igaro ondoren.

1950ean, Hundsgruppe ("Txakurren Taldea") sortu zuen hainbat artista austriarrekin batera, tartean Markus Prachensky (1932-2011) eta Arik Brauer (1929-2021). 1951n egin zuten erakusketa bakarrak nagusi zen errealismo sozialistaren aurkako jarrera argia adierazi zuen. Bere lehen erakusketa pertsonala Frankfurten (Alemania) izan zen, 1952an.

1952tik aurrera, Arnulf Rainerrek Übermalungen edo gainmargoketak garatu zituen. Argazkiak, irudiak eta autoerretratuak geruza ilun eta urratuz estaltzen zituen. Formek lekua uzten zioten intentsitate psikikoari. 1960ko hamarkadan, bere Face-Farces lanek giza aurpegia desitxuratzen zuten. Bere lana Vienako Akzionismoarekin elkarrizketan aritu zen, baina inoiz ez zen harekin nahastu.

Mistizismoak erakarrita, 1950eko hamarkadan gai erlijiosoa jorratu zuen Gurutziltzaketen bidez. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan berriro heldu zion gaiari Gurutzeak, Martiriak eta Aingeruak sailetan, eta 1996tik aurrera Bibliaren gaineko esku-hartze piktorikoen bidez. 1994an, iktus batek mugarri pertsonala ekarri zion: "izar-argiaren eta aingeruen hegaldia" ikusi zuela aipatu zuen, eta hortik sortu ziren Mikrokosmos eta Makrokosmos sailak, 1996an amaituak. 1975ean, Kunst auf Kunst ("artea artearen gainean") praktika garatu zuen, Leonardo da Vincitik Goyara edota Van Goghetik Klimtera bitarteko artelanen erreprodukzioen gainean gainmargoketak eginez.

1978an Austriako Estatu Sari Nagusia jaso zuen, eta Austria ordezkatu zuen Veneziako Bienalean 1978an eta 1980an. 1981etik 1995era Vienako Arte Ederren Akademian irakatsi zuen. Bere lanak MoMAren, Guggenheimen, Tate Modernen, Pompidou Zentroan eta Chicagoko Art Institute-ren bildumetan daude. 2009an, hari eskainitako museo bat ireki zen Badenen. Sari ugarirekin saritua izan zen, besteak beste Max Beckmann saria eta zientzia eta artearen ohorezko gurutzea jaso zituen.

Bere heriotzaren berri eman zenean, hura ordezkatzen duen Thaddaeus Ropac galeriak, "gerraosteko artista eraginkorrenetako bat" izan zela azpimarratu zuen. Alexander Van der Bellen Austriako presidenteak, berriz, "Europako margolaritzaren historian sakon sustraitutako figura" gisa deskribatu zuen.

— JdAtik itzulia.


osatu-gabea

Osatu Gabea

Baroja Collet

Oreka (Soraluze, Gipuzkoa)

2026ko Irailaren 04tik
2026ko Irailaren 30era

esentzia

Esentzia

Erakusketa kolektiboa

Virginie Bario Galeria (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Irailaren 12tik
2026ko Azaroaren 04ra

claudix-vanesix-tabakalerako-artista-egoiliarra-2025ean-prix-ars-electronican-saritua-izan-da

Claudix Vanesix, Tabakalerako artista egoiliarra 2025ean, Prix Ars Electronican saritua izan da

| 2026ko Irailaren 10a

XENOCENE: A Manifesto in Motion, Tabakaleran sustatu eta garatutako lanak Ohorezko Aipamena jaso du Prix Ars Electronica 2026 sarietako Interactive Art + kategorian. Bigarren urtez jarraian, Tabakaleran sortutako proiektu batek aitortza jaso du Prix Ars Electronica sarietan. 2025ean, Maria Oterok ere Ohorezko Aipamena jaso zuen Compost Computacional lanarengatik.

jose-pablo-arriaga-itsasoarekiko-harremana-bizi-nahi-nuen-nire-eskulturetan-kontatu-ahal-izateko-gero

Jose Pablo Arriaga: "Itsasoarekiko harremana bizi nahi nuen, nire eskulturetan kontatu ahal izateko gero"

Maria Ortega Zubiate [Argia.eus]
| 2026ko Irailaren 10a

2025eko udan abiatu zen Mutrikuko (Gipuzkoa) portutik Jose Pablo Arriagaren belaontzia, emaztea eta bi alabak eta teila batzuk lagun; urtebete beranduago iritsi da, teilarik barik, baina esperientzia mordoa hartuta. Bidaia horretatik sortuko du Lau teila proiektua eskultoreak, Karibeko herrialde postkolonialen bidegabekeriak inspirazio hartuta.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.