artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat
Nagore Txibite artistak 'Mirari bat egunean' erakusketa jarri du Iruñean. IÑIGO URIZ / FOKU

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 10 Juin 2026

Desplazamenduaren nozioak erakartzen nauen zerbait dauka. Leku batetik bestera mugitzeaedota espazio-aldaketa bat erregistratzea baino gehiago, norbera ezagutzeko ariketa ere bilakatzen delako igaroaldia. Prozesu horretan, inguratzen gaituen irudi, hitz edota forma baten inperfekzioarekin identifikatzeak barne-mugimendu txiki bat ekartzeko aukera baitu. Alegia, behatzen dugun horrek baldintzatutako eraldaketa kontzientea gerta daiteke, eta haren eraginpean sortzen den bulkadak zerbait berria ekar dezake.

Hain zuzen, Nagore TxibiterenMirari bat eguneanerakusketak, Nafarroako Unibertsitate Publikoko Sario eraikinean, desplazamenduan behatzen dugun horretatik eratorritako tentsioek eraikitzen duten eszenatoki batean kokatzen gaitu. Zehazki, artistak lanerako bidean esperimentatu zuen behaketa prozesuaren emaitza baita bertan ikusiko duguna. Honek erantzun itxiei uko egiten dieten obrak eskaintzen dizkigu, eta hausnarketarako espazio ireki bat proposatzen du.

Ohiko erakusketa espazio zurien neutralitate aseptikotik urrun, Txibiterenpiezak bizirik dagoen espazio batean txertatzen dira, norbanakoen joan-etorriek egunero zeharkatzen duten igarobide batean, alegia. Beraz, irudiek dimentsio berezi bat hartzen dute bertan, eguneroko erritmoan agertzen diren heinean ingurua hautemateko modua eraldatzeko aukera ematen dutelako.

Horrenbestez, mostraren muina ez da soilik piezek erakusten dutena, haien aurrean gelditzen direnek zer eraikitzen duten ere garrantzitsua da. Nolabait, hurrengoa planteatzen zaigu: zer sortzen da eguneroko joan-etorrien inertzia hausten denean?

Ezaguna denaren eta ezagutzen ez denaren arteko atalase hori artikulatzeko, artistaren piezek espazio liminalak sortzen dituzte, non memoria, irudimena eta bizipen pertsonalak ehuntzen diren. Hala, espazio eta denbora zehaztugabe batzuetan kokatuta, irudimenaren eta oroitzapenaren arteko eremu anbiguoan kokatzen diren konposizioak sortzen ditu artistak.

Esaterako, Txibitek egituratutako pinturetan, geruza plastiko eta sinbolikoan islatzen da horren bilaketa. Horietako batean, espazio zirkular baten barruan mugitzen diren zaldizko gorrixkak ditugu. Eta, bertan, silueten mugimenduak sumatzen ditugu, inguruko langak euren desplazamenduak mugatzen dituelarik. Irudi horrekin kontrastean, bestepintura batek zeru gris batean aurkezten den hegazti bat bistaratzen digu, zeinak bere hegoen astintzearekin beste pinturaren askatasunik eza iraultzen duen.

Hots, espektralitate hori konplexuago bihurtzen da argazki-konposizioetan, irudiak testuekin uztartzean, obrek zuzenean interpelatzen baitute ikuslea. Izan ere, hitzek ez dute azalpen-izenburu baten funtzioa; aitzitik, kontsigna ironiko gisa jarduten dute. Orduan, testuaren eta irudiaren artean amiltzen den hutsunea osatzera behartzen dute ikuslea.

Tentsio hori bereziki argi agertzen da TO LIVE TO LIVE TO LIVEleloaren bizi-indarra eta EAT SLEEP REPEATesaldia kontrajartzen dituen piezan. Hitzen artean paisaia bat antzematen da, zaldizko gorri batek zeharkatzen duena. Antzeko zerbait gertatzen da ELIMINA AMBIGÜEDADES / CONVIÉRTETE EN LO ESPECÍFICOesaldia daraman piezan ere. Bi esaldiek kontraesan poetiko baten moduan operatzen dute, eta arestian aipatu dudan barne-mugimendu txiki hori eragiten digute erraietan.

Puntu horretan bertan, argi fluoreszenteen, baldosa simetrikoen eta erakunde akademikoaren produktibitate-logikoaren aurrean, Txibitekirekitzen dituen arrakala poetikoak denboraren aurkako erresistentzia-gune bihurtzen dira. Halatan, intuiziorako, zalantzarako eta interesik gabeko kontenplaziorako premia aldarrikatzen dute. Non oroitzapenez, errepikapenez, desirez eta proiekzioz osatutako beste denbora mota bat eraikitzeko proposamena egiten zaigun.

mirari-bat-egunean

Mirari bat egunean

Nagore Txibite

Sario (UPNa) (Iruñea, Nafarroa)

Du 30 Avril 2026
Au 13 Juin 2026


sinbiotika

Sinbiotika

Txaro Marañon

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

Du 25 Septembre 2026
Au 08 Novembre 2026

gorputz-geometrikoak

Gorputz geometrikoak

Eduardo Txillida

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Du 25 Juin 2026
Au 26 Octobre 2026

rivage

Rivage

Alex Bloc

Sakana (Donostia, Gipuzkoa)

Du 02 Octobre 2026
Au 28 Décembre 2026

the-new-ink

The New Ink.

Matias Ofizialdegi (SMOF)

La Fabrica De Gomas (Iruñea, Nafarroa)

Du 11 Septembre 2026
Au 25 Octobre 2026

ever-is-over-all

Ever is Over All

Pipilotti Rist

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Du 01 Octobre 2026
Au 17 Janvier 2027

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 Octobre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 Octobre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 Octobre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 Octobre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 30 Septembre 2026

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 30 Septembre 2026

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).