artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat
Nagore Txibite artistak 'Mirari bat egunean' erakusketa jarri du Iruñean. IÑIGO URIZ / FOKU

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 10 Juin 2026

Desplazamenduaren nozioak erakartzen nauen zerbait dauka. Leku batetik bestera mugitzeaedota espazio-aldaketa bat erregistratzea baino gehiago, norbera ezagutzeko ariketa ere bilakatzen delako igaroaldia. Prozesu horretan, inguratzen gaituen irudi, hitz edota forma baten inperfekzioarekin identifikatzeak barne-mugimendu txiki bat ekartzeko aukera baitu. Alegia, behatzen dugun horrek baldintzatutako eraldaketa kontzientea gerta daiteke, eta haren eraginpean sortzen den bulkadak zerbait berria ekar dezake.

Hain zuzen, Nagore TxibiterenMirari bat eguneanerakusketak, Nafarroako Unibertsitate Publikoko Sario eraikinean, desplazamenduan behatzen dugun horretatik eratorritako tentsioek eraikitzen duten eszenatoki batean kokatzen gaitu. Zehazki, artistak lanerako bidean esperimentatu zuen behaketa prozesuaren emaitza baita bertan ikusiko duguna. Honek erantzun itxiei uko egiten dieten obrak eskaintzen dizkigu, eta hausnarketarako espazio ireki bat proposatzen du.

Ohiko erakusketa espazio zurien neutralitate aseptikotik urrun, Txibiterenpiezak bizirik dagoen espazio batean txertatzen dira, norbanakoen joan-etorriek egunero zeharkatzen duten igarobide batean, alegia. Beraz, irudiek dimentsio berezi bat hartzen dute bertan, eguneroko erritmoan agertzen diren heinean ingurua hautemateko modua eraldatzeko aukera ematen dutelako.

Horrenbestez, mostraren muina ez da soilik piezek erakusten dutena, haien aurrean gelditzen direnek zer eraikitzen duten ere garrantzitsua da. Nolabait, hurrengoa planteatzen zaigu: zer sortzen da eguneroko joan-etorrien inertzia hausten denean?

Ezaguna denaren eta ezagutzen ez denaren arteko atalase hori artikulatzeko, artistaren piezek espazio liminalak sortzen dituzte, non memoria, irudimena eta bizipen pertsonalak ehuntzen diren. Hala, espazio eta denbora zehaztugabe batzuetan kokatuta, irudimenaren eta oroitzapenaren arteko eremu anbiguoan kokatzen diren konposizioak sortzen ditu artistak.

Esaterako, Txibitek egituratutako pinturetan, geruza plastiko eta sinbolikoan islatzen da horren bilaketa. Horietako batean, espazio zirkular baten barruan mugitzen diren zaldizko gorrixkak ditugu. Eta, bertan, silueten mugimenduak sumatzen ditugu, inguruko langak euren desplazamenduak mugatzen dituelarik. Irudi horrekin kontrastean, bestepintura batek zeru gris batean aurkezten den hegazti bat bistaratzen digu, zeinak bere hegoen astintzearekin beste pinturaren askatasunik eza iraultzen duen.

Hots, espektralitate hori konplexuago bihurtzen da argazki-konposizioetan, irudiak testuekin uztartzean, obrek zuzenean interpelatzen baitute ikuslea. Izan ere, hitzek ez dute azalpen-izenburu baten funtzioa; aitzitik, kontsigna ironiko gisa jarduten dute. Orduan, testuaren eta irudiaren artean amiltzen den hutsunea osatzera behartzen dute ikuslea.

Tentsio hori bereziki argi agertzen da TO LIVE TO LIVE TO LIVEleloaren bizi-indarra eta EAT SLEEP REPEATesaldia kontrajartzen dituen piezan. Hitzen artean paisaia bat antzematen da, zaldizko gorri batek zeharkatzen duena. Antzeko zerbait gertatzen da ELIMINA AMBIGÜEDADES / CONVIÉRTETE EN LO ESPECÍFICOesaldia daraman piezan ere. Bi esaldiek kontraesan poetiko baten moduan operatzen dute, eta arestian aipatu dudan barne-mugimendu txiki hori eragiten digute erraietan.

Puntu horretan bertan, argi fluoreszenteen, baldosa simetrikoen eta erakunde akademikoaren produktibitate-logikoaren aurrean, Txibitekirekitzen dituen arrakala poetikoak denboraren aurkako erresistentzia-gune bihurtzen dira. Halatan, intuiziorako, zalantzarako eta interesik gabeko kontenplaziorako premia aldarrikatzen dute. Non oroitzapenez, errepikapenez, desirez eta proiekzioz osatutako beste denbora mota bat eraikitzeko proposamena egiten zaigun.

mirari-bat-egunean

Mirari bat egunean

Nagore Txibite

Sario (UPNa) (Iruñea, Nafarroa)

Du 30 Avril 2026
Au 13 Juin 2026


bizi-min-bizi

Bizi-min-bizi

Miren Gonzalez Goikoetxea

Arteztu (Donostia, Gipuzkoa)

Du 29 Mai 2026
Au 18 Juillet 2026

fig-bilbao

FIG Bilbao

Festival international de l'estampe et de l'art sur papier

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

Du 26 Novembre 2026
Au 29 Novembre 2026

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 9 Juin 2026

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 8 Juin 2026

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 4 Juin 2026

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 4 Juin 2026

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).