artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Geruzak

'COLOUR, LIKE A HORMONE' | Artista: Laida Lertxundi. | Non: Cibrian galerian, Donostian. | Noiz arte: apirilaren 27ra arte.

geruzak
Laida Lertxundiren 'Colour, like a hormone' erakusketa, Cibrian galerian, Donostian. Arg/ GORKA RUBIO - FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 28 de Marzo 2024

Cibrian galerian sartu bezain pronto altxa da bere aulkitik aretozaina eta aretorantz jo du. Berehala audio bat martxan jarri da eta zuzen-zuzenean gugana zuzendu da oso modu adeitsuan eta aurrez barkamena eskatuz. Laida Lertxundiren Colour, like a hormone banako erakusketako instalazioan arazo teknikoren bat suertatu omen da aste honetan. Eskultura bakoitzak botoi bat omen dauka, hura sakatu eta audio zehatz bat martxan ipintzen dena eta mekanismoek ez omen dute funtzionatzen. Horren ordez, audio guztiak bata bestearen atzetik buklean jarri dituzte, etengabean entzuten direla —pentsatzen dut, artistarekin batera adostutako behin-behineko soluzioa izan dela—. Pena eta kasualitatea; baina horrelakoak ohikoak dira erakusketetan, bereziki teknologiak tarteko direnean —bideoak eta audioak izaten dira beti instalazioetan buruko min handienak sortzen dituztenak—. Beraz, ulermenez baina erakusketan izango dugun esperientzia bete-betekoa izango ez denaren jakitun ekin diogu bisitari.

Pasillo bat gurutzatzen da areto nagusira iritsi aurretik, eta ia oharkabean ikusi dugu lehen pieza; txiki-txikia eta korridore estuaren hasiera-hasieran kokatua dagoena, alde bateko izkina batean. Koloreak bereganatu du nire arreta, arrosa bizi koloreko A5 tamainako orrialde baten itxurakoa da; gerturatu eta orrialde baten kopia dirudi, jatetxe bateko faktura-orri huts batena, eta bertan gainjarrita egunsenti bat nabari da. Erakusketaren izenburuak keinu egiten dion kolorearen lehen dosia sartzen du gorputzean piezak, eta pixkanaka barnetik barreiatzen eta zabaltzen hasten da hormonen gisara.

Behin areto nagusira iritsita, lau zonalde bereizten dira: espazioaren erdian erdizka funtzionatzen duten multimedia-eskulturak daude; eskuinetara bideo baten proiekzioa dago sabaitik zintzilikatzen den pantaila batean; ezkerretara, horman esekita berriz, zenbait fotogramen inpresioak eta hauekiko diagonalean gelditzen den beste horman beste bideo bat, formatu txikiagokoa, tablet batean. Zalantzarik gabe, begirada multimedia-eskulturek biltzen dute pasilloarekiko lerrokaturik daudelako. Zurezko idulkien gainean dauden beira gaineko inpresioak dira. Bakoitzean (lau dira denera), paisaia berdina dirudienaren enkoadraketa ezberdinak ikus daitezke —zerua, zerua eta itsasoa, zerua itsasoa eta media, eta beste zeru zati bat—, haiek estaltzen dituzten kolore bizietako gainazalen ebakiduretatik antzematen direla. Geruza ezberdinen gainjartzeak dira; elkar estaltzen dutenak; igarotzeko eta ikusteko artistak ebaki egin behar izan dituenak, ia jolas bat bailitzan; zer erakutsi, zer ez.

Hain zuzen ere, geruzen arteko jolasa da erakusketako pieza guztien arteko lokarri eta lokailu nagusia. Agian ageriena, sabaitik zintzilikatutako Películas bideoan antzematen da. Bi gorputz agertzen dira, emakumezkoenak. Hasieran, areto erdiko eskulturetako antzeko paisaia bati begira daude, ondoren, haien gogoetak biltzen dituzte. Hasieran metaforikoagoak diren geruzak begi-bistakoak bilakatzen dira segidan. Gorputzak proiektatutako irudien gainean gainjartzen dira eta irudi-geruzak sortzen dira; gorputz-geruzak. Errealitate-geruzak. Materiadunak eta materiagabeak. Kolore-geruzak kolore-gorputz bilakatzen dira, estaltzen dena eta estali ezin denaren arteko jolasean berriz ere. Sortzeak eta osatzeak.

Bideo honetako fotogramak dira ezkerreko horman esekita daudenak; erakusketari ekarpen gehiegirik egiten ez dietenak. Aldiz, diagonalean kokatutako beste bideoa (Sunrise Slips) eta haren ondoan kokatutako instalazio ederra (Sunraise Slips Pink) osagarri interesgarriak dira, eta irakurketa geruza anitzak gehitzen dizkie erakustokiko proposamen nagusiei, ikusgarritasunaren jolasarekin jarraituz.

Eskuorria irakurrita, artistak pelikula baten xehatze gisakoa planteatu nahi izan duela ematen da aditzera, koloreari, argiari, soinuari eta irudiari modu indibidual batean haien protagonismoa aitortuz. Aitzitik, intentzio hori halako murmurioan gelditzen da, bisitaria bereziki bi ikus-entzunezkoak gogoan dituela irteten baita, beste lanek haien oihartzun gisara funtzionaturik. Izan ere, Lertxundiren adierazpen esparrurik nagusiena zinemagintza da, eta erakusketa honetan ere argi antzematen da hori.

colour-like-a-hormone

Colour, like a hormone

Laida Lertxundi

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 23 de Febrero 2024
Al 11 de Mayo 2024


museoa-urtu

Museoa Urtu

Nader Koochaki

Ondarearen etxea (Maule-Lextarre, Zuberoa)

Desde el 26 de Enero 2026
Al 06 de Septiembre 2026

behin-eta-berriz-hasi

Behin eta Berriz hasi

Oaia Peruarena

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 09 de Julio 2026
Al 05 de Septiembre 2026

tutti-frutti

Tutti Frutti

Exposición colectiva

Georges Pompidou galeria (Angelu, Lapurdi)

Desde el 13 de Junio 2026
Al 19 de Septiembre 2026

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 de Julio 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 de Julio 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 de Julio 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 de Julio 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 27 de Junio 2026

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 26 de Junio 2026

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).