artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium Museoaren bildumaren zenbait obra nazioartean ikusgai

2025ean museoaren funtsetako hogeita hamar lan baino gehiago utzi zaizkio maileguan hainbat arte-erakunderi, hala nola Arte Ederren Bilboko Museoari, Valladolideko Eskultura Museo Nazionalari, Kataluniako Arte Museo Nazionalari, baita Bruselan ere, Europalia jaialdia kari.

artium-museoaren-bildumaren-zenbait-obra-nazioartean-ikusgai

| 24 de Octubre 2025

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoaren bilduma izaera publikoko ondare-funts garaikide aparta da, 3.000 bat artelanez osatua. Funts horien corpusak XX. mendeko lanak eta egileak biltzen ditu; berrogeita hamarreko hamarkadatik gaur egunera arte egindako ekoizpenak batez ere. Bilduma honen berezitasunak definitzen du museoaren eginkizuna, funtsezko ekipamendua baita azken hamarkadetan Euskal Herrian garatutako praktika artistikoetara hurbiltzeko. Erakundearen eginkizun programatikoa da ikusgarritasun egokia ematea eta haren ondare-balioa gizarteratzea. Museoaren erosketei, dohaintzei eta gordailuei esker etengabe eraikitzen ari den bilduma honek gaur egungo arte-adierazpen anitzetan barneratzeko ibilbide bat proposatzen digu, askotariko narrazioak eskainiz eta nork bere ibilbideak egiteko aukera emanez, arte garaikidea eta hura zer testuingurutan sortzen den hobeto ulertzen laguntzeko. Horiek horrela, asko dira bertako piezak maileguan eskatzen dituzten erakundeak, beren erakusketa-praktikaren barruan.

Joan den urtarrilaren amaieran, Donostiako Kubo Aretoan ikusgai jarri zuten María Paz Jiménezen Bodegón (1950-1952) mihise gaineko olio-pintura, María Paz Jiménez. Misterioa argitzea erakusketaren baitan. Haizea Barcenilla (Lezo, 1981) eta Ane Lekuona (Hondarribia, 1994) komisario izan zituen erakusketa hura margolariari inoiz eskainitako erakusketarik osoenetako bat izan zen, eta nabarmen azpimarratu zituen artistaren ibilbidea eta artistak artearen historiari egindako ekarpena, bai Jiménez bera abstrakzioaren aitzindari gisa aldarrikatuz, bai ijitoen identitatea eta genero-esperientzia testuinguru frankistan eta espiritu surrealista argiko figurazio batetik landu zituen margolari gisa goraipatuz.

Martxoan, Bartzelonako Palau de la Virreinara abiatu ziren Álvaro Perdicesen (Madril, 1971) Jakintza serieko bederatzi argazkietatik sei, egileak Donostiako Jakintza Ikastolan ikasleen parte-hartzearekin ateratakoak. Museoaren bildumako piezekin osatutako Bilduma Hau Colección. Oinarrizko mugimenduak (1950-2000) erakusketan ikusgai ziren serieko argazki guztiak ordura arte. Bartzelonako erakusketa joan den irailaren 28an amaitu zen, eta argazkiak museora itzuli dira dagoeneko.

Ekainean, Antoni Tápiesen (Bartzelona, 1923-2012) Grande toile grise pour Kassel (1964) izeneko tamaina handiko mihisea atera zen museotik, bildumako funtsen berrantolaketa erakusgai dagoen aretotik, hain zuzen. Kataluniako Arte Museo Nazionalak antolatutako Zurbarán (sobre)natural erakusketarako utzi zen mihisea maileguan.

Maiatzean, Eduardo Chillidaren (Donostia, 1924 - 2002) bi eskultura atera ziren museotik, erakusketa banatan parte hartzeko. Batetik, Valladolideko Eskultura Museo Nazionalari laga zitzaion Besarkada I (1991) –bildumako funtsen erakusketa iraunkorrera itzulia jada–, Chillida. Mística y materia erakusketan parte hartzeko. Mikel Onandia (Durango, 1983) komisario izan zuen erakusketa horretan, euskal artistaren lan hautatu batzuk elkarrizketan jarri ziren Eskultura Museoko hainbat piezarekin (Juan de Juni, Gregorio Fernandez, Pedro de Mena, Luis Melendez artisten lanekin), materia, denbora eta espazioa bezalako alderdi metafisikoen inguruko hausnarketa partekatu batean. Bestetik, Chillidaren Elogio de la Arquitectura XIV (1994) eskultura (2009tik da museoaren bildumakoa), Zabalaga baserrira eraman zen, Chillida Lekuren kanpoaldera, eta han dago oraindik, mailegua luzatu baita. Chillidaren eskultura hiru elementu arkitektonikoz osatutako pieza bat da eta haren forma sendoak elkarrizketan dihardu Zabalaga baserriaren arkitekturarekin eta inguruko paisaiarekin, obraren, espazioaren eta naturaren artean lotura paregabea eratuz.

Irailaren amaieran, Mostolesko Centro de Arte Dos de Mayok Guerra, comercio y filantropía erakusketa inauguratu zuen, Juan Perez Agirregoikoa (Donostia, 1963) artistaren praktika artistikoari egindako begirada bat, Chus Martínez (A Coruña, 1972) komisarioaren gidaritzapean. Artium Museoak artista donostiarraren American Imperialism is... A Belleville Tiger (2022) lana utzi zuen erakusketa horretarako. Pieza hori, egileak desberdintasun ekonomiko azkarraren oinarri den sistema baten sinboloak eta prozesuak aztertzen dituen serie batekoa, Eusko Jaurlaritzak bultzatutako Bilduma Partekatua programari esker sartu zen Artium Museoaren bilduman; programa honen hautaketa-batzordean Tabakalera Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroko eta Arte Ederren Bilboko Museoko profesionalek parte hartzen dute.

Duela gutxi, Arte Ederren Bilboko Museora bidaiatu dira programa partekatu horren barruan eskuratutako hiru pieza: Maider Lópezen (Donostia, 1975) Arnasa bideo-instalazioa (2020), Ainara LeGardónen (Bilbo, 1976) Pausa pulsar soinu-instalazioa (2023), eta June Cresporen (Iruñea, 1982) CORE instalazioaren eskulturetako bat (2022). Gogoratu behar da bildumaren parte diren Juan Luis Goenagaren (Donostia, 1950 - Madril, 2020) bi mihise bidali zirela ere museo horretara 2024ko urrian, Juan Luis Goenaga. Alkiza, 1971-1976 erakusketarako. Goenaga hil eta handik aste gutxira inauguratu zuten erakusketa, artista donostiarrak Alkizako (Gipuzkoa) bere lantegi-etxetik hurbileko naturan eta paisaian inspiratuta egindako ehun bat lanek osatua.

Bestalde, joan den urriaren 7an, Bruselako Bozar Arte Ederren Jauregian, Luz y sombra. Goya y el realismo español erakusketa inauguratu zen, aurten Espainia herrialde gonbidatua duen Europalia jaialdiaren barruan. Erakusketak, Aragoiko artistaren obrari ez ezik, haren garaikideen eta ondorengo belaunaldien lanari ere erreparatzen dio, margolari handiak utzitako ondarearekin elkarrizketan sartzen diren narratiba berriak sortuz. Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak Jorge Oteizaren (Orio, 1908 - Donostia, 2003) Apostolario de Aranzazu lanarekin parte hartu du erakusketa horretan. Obra hori, 1953ko jatorrizko piezaren arabera urtutako brontzea (1994), artistak Arantzazuko Santutegiko Basilikaren fatxadarako egindako lanekin du zerikusia.

Azkenik, datorren azaroaren 18an, Juan Muñoz. Historias de Arte erakusketa inauguratuko da Madrilgo Prado Museoan. Vicente Todolí (Palmera, 1958) komisarioaren gidaritzapean, Muñozen (Madril, 1953 - Santa Eulàlia des Riu, Eivissa, 2001) lanen sorta hautatu bat bilduko du erakusketak, 2026ko martxora arte. Lan horien artean, Artium Museoaren bildumako Broken Noses Carrying a Bottle # 2 eskultura (1999) izango da ikusgai. Bestetik, eta Madrilen bertan, Reina Sofía Arte Zentroaren Museo Nazionalean Juan Uslé. Ese barco en la montaña erakusketa inauguratuko da azaroaren 25ean, Kantabriako artistaren (Hazas de Cesto, 1954) lanen antologia bat, Ángel Calvo Ulloa (Lalín, 1984) izango duena komisario. Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak bere bildumako Voces hiladas (1996) mihisea laga du erakusketarako.

Maileguen zerrenda luzeagoa da, ordea. Hona hemen noren lanak eta non egongo diren ikusgai: Kepa Garraza (Berango, 1979), Salamancako Unibertsitateko Fonseca Ikastetxeko Erakusketa Aretoan; Jacobo Castellano (Jaén, 1976), Eibarko Armagintza Museoan; Ángela de la Cruz (A Coruña, 1965), Palmako Casal Solleric zentroan; Kenneth Noland (Ashville, 1924 - Maine, 2010), Juan March Fundazioan; María Moreno (Madril, 1933 - 2020), Mostolesko CA2M gunean; eta Juan Hidalgo (Las Palmas Kanaria Handikoa, 1927 - Kanaria Handia, 2018) eta Ramón de Vargas (Getxo, 1934), Malagako Carmen Thyssen Museoan.


pintamonas

Pintamonas

Zaragüeta

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 10 de Octubre 2025
Al 22 de Febrero 2026

suaren-partea

Suaren partea

Claire Forgeot

Georges Pompidou galeria (Angelu, Lapurdi)

Desde el 13 de Diciembre 2025
Al 07 de Marzo 2026

after-hopper

After Hopper

Jose Antonio Azpilikueta

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 04 de Febrero 2026
Al 31 de Mayo 2026

maria-muriedas

Maria Muriedas

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 16 de Diciembre 2025
Al 08 de Febrero 2026

el-arte-destino-infinito

El arte, destino infinito

Exposición colectiva

Arteko Gallery (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 21 de Noviembre 2025
Al 27 de Febrero 2026

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

02 de Febr. | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

29 de En. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

29 de En. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

22 de En. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

22 de En. | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).