artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan
E3 Euskal Emakumezko Eskultoreen elkarteko hainbat artista, Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoan. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 6 de Marzo 2026

"Gizartearen iruditeria kolektiboan, euskal eskulturak ezin du gizonen izena bakarrik eduki, emakumezko eskultore pilo bat ere ari garelako lanean, orain, hemen". E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkarteko presidentea da Amaia Conde Chiralt artista, eta Eskultoreak hemen orainerakusketaren irekieran egin ditu adierazpenok. Elkartea osatzen duten hemeretzi emakumezko artisten lanak bildu dituzte bertan, eta, erakusteaz gainera, ikusaraztea da haren helburua. Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoan jarri dute erakusketa, eta bertan dira, besteak beste, Eider Baile, Barbara Camhi, Idoia Grijalbo, Idoia Elosegi, Arantza Munita eta Conderen beraren lanak. Apirilaren 24ra arte egongo da erakusketa zabalik.

Duela lau urte sortu zuten elkartea, eta erakusketan parte hartu duten hemeretzi artistek osatzen dute egun. Euskal Herrian jaiotakoak edo Euskal Herrian bizi diren artistak dira denak, eta guztiak emakumezkoak. 30 urteren bueltan dabil kiderik gazteena, eta 70 betetzekoa da zaharrena. Aurrez ere, Bilbon egon aurretik, beste hainbat herritan ere jarri dituzte euren lanak ikusgai: besteak beste, Barakaldon (Bizkaian), Tolosan (Gipuzkoa), Zumaian (Gipuzkoa) eta Donostiako San Telmo museoan ere egon dira aurrez, eta, zehaztu dutenez, Burgosen (Espainia) egingo dute hurrengo erakusketa, Medina de Pomar herrian.

"Oso ikusgarriak izan dira gizonak, artean orokorrean, eta euskal eskulturan ere bai, baina gu ere hemen gaude". Olatz Pereda da elkarteko kiderik gazteena. Alonsotegin (Bizkaia) jaio zen, 1993an, eta hasieratik izan da elkarteko kidea. Elkarri lotutako moduluz osatutako pieza bat jarri du erakusketan, eta, azaldu duenez, elkarteko kideen arteko harremana da bereziki inspiragarri egiten zaiona; elkarrekin duten hartu-emana.

Elena Scarati Brescia herrian jaio zen, Italian, 1972an, baina urteak daramatza Euskal Herrian bizitzen, eta Donostiako La Inversa elkartearen eta galeriaren sortzailea da. E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkarteko kidea ere bada, eta hari gorriz sortutako eskultura bat jarri du Bilboko erakusketan. Aretoaren ertz bat hartzen du piezak, eta, artistak zehaztu duenez, kilometro bete hari baliatu du hura sortzeko. Egitura organiko baten itxura du lanak, eta, hain zuzen ere, haren hitzetan, "bizitzaren prozesuak imitatuz" osatzen du bere lana. "Natura ez da minimalista", azaldu du, "maximalista da, eta, horregatik, nik neuk ere, mugarik izan ez banu, fra, fra, fra, eraikin osora zabalduko nukeen eskultura hau ere".

Eguzki lorea, babes eske

Helena Elbustok (Paris, 1966) Euskal Herriko Unibertsitatean egin zituen Arte Ederren Ikasketak, eta dantza garaikidea eta pintura landuz hasi zuen ibilbidea. Eskultura ere lantzen du egun, eta, hain zuzen, lan horietan ere igar daiteke mugimenduarekiko duen kezka. Paperez egindako eskultura bat jarri du Bilbon ikusgai, esaterako, eta, azaldu duenez, material horren moldakortasuna da gehien interesatzen zaizkion ezaugarrietako bat.

Ate bati itsatsitako eguzki lore bat eraman du erakusketara Susana Bart artistak (Bilbo, 1977). Azaldu duenez, ekologia da bere jardun artistikoaren kezka nagusietako bat, eta hori dago Bilbon erakutsi duen piezaren muinean ere. Material birziklatuak erabiltzen ditu maiz, eta, kasu honetan, plastikoa baliatu du eskultura sortzeko. Eguzki loreak babesa irudikatzen duela gogoratu du sortzaileak, baina, kasu horretan, eguzki lorea da babes eskean dabilena. Natura.

Eta erakusketaren askotarikotasunaren erakusgarri dira Maite Canto artistak horman zintzilikatutako beira zuntzezko aurpegi erraldoia, Mari Jose Lacadenak alanbrez inguratutako eskultura delikatua, eta Arantza Munitaren eskultura geometrikoagoak.

Aurrekoetan egin bezala, Bilboko erakusketan ere bisita gidatuekin, tailerrekin eta hitzaldiekin osatu dute proposamena. Martxoaren 20an, esaterako, mahai ingurua antolatu dute Dora Salazar, Elena Mendizabal eta Mabi Revuelta artistekin, eta martxoaren 27an hitzaldia emango du Lourdes Mendez artearen antropologo feministak. Katalogo bat ere prestatu dute erakusketaren harira, eta Maria Jose Aranzasti arte historialari eta komisarioaren hitzaurre bat ere badarama.

Artistak

Eider Baile, Anabel Barberena, Maite Barrainkua, Susan Bart, Virginia Bosch, Barbara Camhi, Maite Canto, Amaia Conde Chiralt, Helena Elbusto, Idoia Elosegi Urteaga, Idoia Grijalbo, Maria Jose Lacadena, Amparo Lozano, Arantza Munita Irisarri, Olatz Pereda Bados, Nery Adriana Pradenas, Amaia Saenzde Magarola, Elena Scaratti, Elena Solatxi.

eskultoreak-hemen-eta-orain

Eskultoreak hemen eta orain

E3 Euskal Emakume Eskultoreak Elkartea

Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 03 de Marzo 2026
Al 24 de Abril 2026


foragers

Foragers

Jumana Manna

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 17 de Septiembre 2026
Al 15 de Noviembre 2026

donostiako-paisaiak

Donostiako Paisaiak

Tomás Hernández

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 10 de Septiembre 2026
Al 07 de Noviembre 2026

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 15 de Mayo 2026
Al 04 de Abril 2027

ura-besterik-ez

Ura besterik ez

Roberto Chartam

Cristina Enea fundazioa (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 26 de Junio 2026
Al 13 de Septiembre 2026

claudix-vanesix-tabakalerako-artista-egoiliarra-2025ean-prix-ars-electronican-saritua-izan-da

Claudix Vanesix, Tabakalerako artista egoiliarra 2025ean, Prix Ars Electronican saritua izan da

| 10 de Septiembre 2026

XENOCENE: A Manifesto in Motion, Tabakaleran sustatu eta garatutako lanak Ohorezko Aipamena jaso du Prix Ars Electronica 2026 sarietako Interactive Art + kategorian. Bigarren urtez jarraian, Tabakaleran sortutako proiektu batek aitortza jaso du Prix Ars Electronica sarietan. 2025ean, Maria Oterok ere Ohorezko Aipamena jaso zuen Compost Computacional lanarengatik.

jose-pablo-arriaga-itsasoarekiko-harremana-bizi-nahi-nuen-nire-eskulturetan-kontatu-ahal-izateko-gero

Jose Pablo Arriaga: "Itsasoarekiko harremana bizi nahi nuen, nire eskulturetan kontatu ahal izateko gero"

Maria Ortega Zubiate [Argia.eus]
| 10 de Septiembre 2026

2025eko udan abiatu zen Mutrikuko (Gipuzkoa) portutik Jose Pablo Arriagaren belaontzia, emaztea eta bi alabak eta teila batzuk lagun; urtebete beranduago iritsi da, teilarik barik, baina esperientzia mordoa hartuta. Bidaia horretatik sortuko du Lau teila proiektua eskultoreak, Karibeko herrialde postkolonialen bidegabekeriak inspirazio hartuta.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).