artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan
E3 Euskal Emakumezko Eskultoreen elkarteko hainbat artista, Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoan. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Martxoaren 6a

"Gizartearen iruditeria kolektiboan, euskal eskulturak ezin du gizonen izena bakarrik eduki, emakumezko eskultore pilo bat ere ari garelako lanean, orain, hemen". E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkarteko presidentea da Amaia Conde Chiralt artista, eta Eskultoreak hemen orainerakusketaren irekieran egin ditu adierazpenok. Elkartea osatzen duten hemeretzi emakumezko artisten lanak bildu dituzte bertan, eta, erakusteaz gainera, ikusaraztea da haren helburua. Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoan jarri dute erakusketa, eta bertan dira, besteak beste, Eider Baile, Barbara Camhi, Idoia Grijalbo, Idoia Elosegi, Arantza Munita eta Conderen beraren lanak. Apirilaren 24ra arte egongo da erakusketa zabalik.

Duela lau urte sortu zuten elkartea, eta erakusketan parte hartu duten hemeretzi artistek osatzen dute egun. Euskal Herrian jaiotakoak edo Euskal Herrian bizi diren artistak dira denak, eta guztiak emakumezkoak. 30 urteren bueltan dabil kiderik gazteena, eta 70 betetzekoa da zaharrena. Aurrez ere, Bilbon egon aurretik, beste hainbat herritan ere jarri dituzte euren lanak ikusgai: besteak beste, Barakaldon (Bizkaian), Tolosan (Gipuzkoa), Zumaian (Gipuzkoa) eta Donostiako San Telmo museoan ere egon dira aurrez, eta, zehaztu dutenez, Burgosen (Espainia) egingo dute hurrengo erakusketa, Medina de Pomar herrian.

"Oso ikusgarriak izan dira gizonak, artean orokorrean, eta euskal eskulturan ere bai, baina gu ere hemen gaude". Olatz Pereda da elkarteko kiderik gazteena. Alonsotegin (Bizkaia) jaio zen, 1993an, eta hasieratik izan da elkarteko kidea. Elkarri lotutako moduluz osatutako pieza bat jarri du erakusketan, eta, azaldu duenez, elkarteko kideen arteko harremana da bereziki inspiragarri egiten zaiona; elkarrekin duten hartu-emana.

Elena Scarati Brescia herrian jaio zen, Italian, 1972an, baina urteak daramatza Euskal Herrian bizitzen, eta Donostiako La Inversa elkartearen eta galeriaren sortzailea da. E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkarteko kidea ere bada, eta hari gorriz sortutako eskultura bat jarri du Bilboko erakusketan. Aretoaren ertz bat hartzen du piezak, eta, artistak zehaztu duenez, kilometro bete hari baliatu du hura sortzeko. Egitura organiko baten itxura du lanak, eta, hain zuzen ere, haren hitzetan, "bizitzaren prozesuak imitatuz" osatzen du bere lana. "Natura ez da minimalista", azaldu du, "maximalista da, eta, horregatik, nik neuk ere, mugarik izan ez banu, fra, fra, fra, eraikin osora zabalduko nukeen eskultura hau ere".

Eguzki lorea, babes eske

Helena Elbustok (Paris, 1966) Euskal Herriko Unibertsitatean egin zituen Arte Ederren Ikasketak, eta dantza garaikidea eta pintura landuz hasi zuen ibilbidea. Eskultura ere lantzen du egun, eta, hain zuzen, lan horietan ere igar daiteke mugimenduarekiko duen kezka. Paperez egindako eskultura bat jarri du Bilbon ikusgai, esaterako, eta, azaldu duenez, material horren moldakortasuna da gehien interesatzen zaizkion ezaugarrietako bat.

Ate bati itsatsitako eguzki lore bat eraman du erakusketara Susana Bart artistak (Bilbo, 1977). Azaldu duenez, ekologia da bere jardun artistikoaren kezka nagusietako bat, eta hori dago Bilbon erakutsi duen piezaren muinean ere. Material birziklatuak erabiltzen ditu maiz, eta, kasu honetan, plastikoa baliatu du eskultura sortzeko. Eguzki loreak babesa irudikatzen duela gogoratu du sortzaileak, baina, kasu horretan, eguzki lorea da babes eskean dabilena. Natura.

Eta erakusketaren askotarikotasunaren erakusgarri dira Maite Canto artistak horman zintzilikatutako beira zuntzezko aurpegi erraldoia, Mari Jose Lacadenak alanbrez inguratutako eskultura delikatua, eta Arantza Munitaren eskultura geometrikoagoak.

Aurrekoetan egin bezala, Bilboko erakusketan ere bisita gidatuekin, tailerrekin eta hitzaldiekin osatu dute proposamena. Martxoaren 20an, esaterako, mahai ingurua antolatu dute Dora Salazar, Elena Mendizabal eta Mabi Revuelta artistekin, eta martxoaren 27an hitzaldia emango du Lourdes Mendez artearen antropologo feministak. Katalogo bat ere prestatu dute erakusketaren harira, eta Maria Jose Aranzasti arte historialari eta komisarioaren hitzaurre bat ere badarama.

Artistak

Eider Baile, Anabel Barberena, Maite Barrainkua, Susan Bart, Virginia Bosch, Barbara Camhi, Maite Canto, Amaia Conde Chiralt, Helena Elbusto, Idoia Elosegi Urteaga, Idoia Grijalbo, Maria Jose Lacadena, Amparo Lozano, Arantza Munita Irisarri, Olatz Pereda Bados, Nery Adriana Pradenas, Amaia Saenzde Magarola, Elena Scaratti, Elena Solatxi.

eskultoreak-hemen-eta-orain

Eskultoreak hemen eta orain

E3 Euskal Emakume Eskultoreak Elkartea

Bizkaiko Batzar Nagusietako aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Martxoaren 03tik
2026ko Apirilaren 24ra


erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

2025eko Ekainaren 05etik
2026ko Abenduaren 26ra

azkenean-hondartza

Azkenean hondartza!

Claude Nori

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Uztailaren 19ra

tutti-frutti

Tutti Frutti

Erakusketa kolektiboa

Georges Pompidou galeria (Angelu, Lapurdi)

2026ko Ekainaren 13tik
2026ko Irailaren 19ra

inurri-bideak

Inurri bideak

Andrea Canepa

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 26tik
2026ko Uztailaren 19ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.