artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

bilboko-euskal-museoa-zabalik
Arg/ Bilboko Euskal Museoa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Bilboko alde zaharrean kokatuta dagoen Euskal Museoa berritze lanetan egon da azken urteetan. Azkenean, hori ere aurten zabaldu dute, eraikina goitik behera aldatu ondoren. Euskal kulturari eskainitako museoa zen lehen, eta orain ere bada, eta zabaltzeko eta berritzeko premia zuela ezin da ukatu. Hala ere, hainbeste diru gastatu eta berritze lanak egin ondoren, ez duela helburua bete iruditzen zait, ez behintzat bisitarientzat ikusgai dauden bildumetarako toki gehiago izatekoa. Beharbada, ikusgai ez dauden areto eta espazioak, adibidez, bulegoak edo biltegiak, txukunago geratuko ziren, baina harrituta geratu nintzen ikusgai dagoen bildumak eraikin zaharrean baino tarte gutxiago duela konturatzean.

Zaila da ulertzea eraikinerako hartu diren erabaki arkitektonikoak, adibidez, hiru solairu elkartzen dituen albo bateko hutsunea; espazioa galtzeaz gainera zertarako balio duen ez dago batere argi. Orokorrean, klaustroaren inguruan ez dagoen eraikinaren aldearen berrantolaketa ulertezina da, garesti izateaz gainera, ez duelako konpontzen espazio faltaren arazoa eta, alderantziz, erakusteko zailtasunak gehitzen dizkio. Egurrezko egitura ederra dela onartu arren, ez dirudi beste ezertarako balio duenik.

Horrekin batera, kanpoko hormari eta barruko paretei eman zaien bukaera latz koskorduna eta kolore okre iluna ez da batere egokia erakusgai jarri behar den bildumarentzat. Adibidez, film zatien proiekzioak ez dira ondo ikusten ehundura ez leuna eta kolorea duen paretaren gainean; beraz, 1929an filmatutako El mayorazgo de Basterretxe-ren proiekzioa tortura bat izan zen. Gauza bera gertatu zitzaidan bertsolaritzari buruzko film laburrean, egurrezko hondo batean proiektatzeak egurraren zainak lausotzen baitzituen.

Azkenik, hirugarren solairuko espazio zabala behin-behineko erakusketei eskaini diete. Ekimen polita, museoko bildumarekin lan egiteko proposamena egin zaiolako Ra Asensi artista garaikideari (ikus: Isiluneari lekua, buztinaren bidez). Uhinak izeneko erakusketa museoko atalik interesgarrienetakoa izan zela onartu behar dut, baina ez hainbeste arte erakusketa delako, baizik eta museoan bertan gordetzen den objektu bati buruz asko ikasi nuelako.

Badakit jende asko Guggenheim museora eraikina ikusteko asmoarekin joaten dela, ez dut uste gauza bera gertatuko denik Euskal Museoarekin.


itzalek-diotena

Itzalek diotena

Ihintza-Chole Hargous Aranburu

Posta aretoa (Urruña, Lapurdi)

2026ko Irailaren 11etik
2026ko Urriaren 16ra

kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 03tik
2027ko Urtarrilaren 10era

ever-is-over-all

Ever is Over All

Pipilotti Rist

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Urriaren 01etik
2027ko Urtarrilaren 17ra

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.