artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Oroitzeak berekin dakarrena

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

oroitzeak-berekin-dakarrena
Aurtengo Mapamunditarrak proiektuaren erakusketako irudi bat, Iruñean. IÑIGO URIZ / FOKU

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Hala, aurtengoan transmisioa eta genealogiak jarri ditu erdigunean Alex Bauresek. Oraina eraikitzean oroimenak berekin dakarrenaz dihardu, beraz, aurtengo edizio honek. Bide horretan, mostra konposatzen duten lanak denboraren materialtasunarekin jolasten dira, etaaditzera ematen dute memoria eraldatzen ari den materia bizi bat dela.

Ehuntzen den soka azpitituluarekin, Ziudadelako Mistoen Aretoak Laurita Silesen, Pauline Cholieren, Alba de la Portillaren, Odolkien Komunitatea kolektiboaren, Iratxe Jaioren eta Victor Forniesen piezak biltzen ditu. Guztiek genealogien arteko loturaren inguruan josten dituzten euren konposizioak, eta ikusleak oso era argian deszifratzen ditu.

Bada, ezin da ukatu espazioaren egituraren zailtasunak agerikoak direla. Mistoen Aretoa bezalako eraikin historiko baten berezitasun arkitektonikoek zenbaitetan ibilbidea mugatzen baitute. Ondorioz, faktore horiek instalazio bakoitzari espazioan egokitzeko ahalegin gehigarri bat eskatzen diote elkarrizketa bisuala galdu ez dadin. Dena dela, muga fisiko horien gainetik obrek beren bidea egiten dute beren barne diskurtsoen bitartez.

Espazioan barneratu orduko, lehenengo gelan, Laurita Silesen lanek egingo digute harrera. Pieza horiek artilezko ehunak transmititzen duen xamurtasunarekin konektatzeko ahalegina egiten dute, artistak landa eremuko iruditeria hori bere familiaren ibilbide historikoarekin estuki lotzen baitu. Artelanetan forma, hitz eta irudi ezberdinak josten dira, familiaren aniztasun identitarioari erreferentzia eginez —frankismo garaian Tangerrera erbesteratu eta 80ko hamarkadara arte han bizi izandakoaren ondorio dena—. Hala, historia familiarra eta artxibo pertsonala uztartuz, bizitzaren memoria mapa bat aurkezten digu egileak.

Oroitzapenaren zirrikitu ezkutatuetan barneratzen gaitu baita ibilbidearen hurrengo geldialdiak ere. Eta hor, nahi gabe ere, jolasa azaleratzen zaigu. Jolasa eta begirada afektiboa. Pauline Cholierren bideoa agertzen baita, artista bera bere aitonarekin elkarrizketan ikusten dugularik. Aitonak gazta egitekopautak azaltzen dizkio bilobari haren Korsikako etxaldean dauden bitartean.

Haren alboan, Alba de la Portillaren esku hartzea kokatzen da. Kasu honetan ere, artistaren aitonarekiko lotura da lanaren abiapuntua, hura zurgina baitzen. Piezara gerturatzean, ibilbidea zeharkatzen duen zurezko egitura luze batekin egingo dugu topo. Aitonaren egiteko moduen transmisio horri eutsita, artistak iraganeko zenbait objektu ezkutatu ditu bertan; hala, ikusleakegituraren zirrikituetara hurbildu eta bertan geratzen denean soilikdeskubritzen ditu haren misterioak. Begiraden dialektika horretan artistaren eta ikuslearen arteko joko bat sortzen da.

Jolasa ere argi eta garbi sumatzen da goiko solairua betetzen duten pinturetan, pertzepzioaren eraldatzearen erakusleiho ezin hobe gisa. Lan horiek Odolkideen Komunitatea kolektiboak ondu ditu, hots, gurasoek eta seme-alabek osatutako taldeak. Hamar urtez, behin eta berriz habitatu duten Mediterraneoko ingurune naturalaren eraldaketa irudikatu dute beren margoetan. Izan ere, paisaia hori margotzeko ekintza urtez urte errepikatzean, agerian geratzen da lekuaren beraren mutazioa ez ezik, begiratzen duen egilearen pertzepzioaren eta begiradaren eraldaketa ere. Dena isurtzen da.

Erakusketak aurrera egin ahala, garrantzi berezia hartzen du belaunaldi zaharrenen oroitzapenei eusteko ahaleginak. Iratxe Jaioren pelikulan, adibidez, oroimena galtzen ari den aita da protagonista. Ihes egiten dion memoria horri heltzea da lanaren asmo nagusia; artistak argi erakusten digu nola zerbait izendatzea haren existentzia bermatzeko bidea den, euskara ahanzturari aurre egiteko eta transmisiorako tresna bihurtuta. Bide kolaboratibo horri jarraikiz, Víctor Forniések prozesu parte-hartzaileak bultzatzen ditu, bere pieza Zaragozako Unibertsitateko Filosofia fakultateko ikasle gazteekin eraikiz. Belaunaldi ezberdinak elkarrizketan jartzen ditu, norberaren irudiari eta izateari buruzko gogoeta sakona egiteko.

Lan horiek guztiek agerian uzten dute sormen prozesu oro dela, ezinbestean, prozesu kolaboratibo baten emaitza. Halatan, erakusketa honetan ikusten dugu konposatzen duten piezak ez direla hutsetik jaiotako ekintza isolatuak, artistek beren ingurukoekin, beren iraganarekin eta belaunaldi ezberdinekin duten harreman afektiboetatik abiatzen diren sareak baizik.


landabarrenako-dama

Landabarrenako Dama

Pilar De Zubiaurre

Durangoko Arte eta Historia Museoa (Durango, Bizkaia)

2026ko Irailaren 08tik
2026ko Azaroaren 29ra

ground-rules

Ground Rules

Alejandro Cartagena

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Azaroaren 06tik
2027ko Urtarrilaren 17ra

66-76-26

66-76-26

Steve MᶜQueen

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Urriaren 09tik
2027ko Otsailaren 21era

lucy-beech

Lucy Beech

Champ Lacombe galeria (Biarritz, Lapurdi)

2026ko Azaroaren 14tik
2027ko Urtarrilaren 14ra

bixente-ameztoiren-margolan-bat-nabarmendu-du-san-telmo-museoak-artistaren-heriotzaren-25-urteurrenean

Bixente Ameztoiren margolan bat nabarmendu du San Telmo Museoak, artistaren heriotzaren 25. urteurrenean

| 2026ko Azaroaren 13a

Museoak Bixente Ameztoi Olasagastiren (Donostia 1946 - Villabona 2001) Sin título (Izenbururik gabe) koadroa aurkezten du, Nabarmendutako obra izeneko programaren barruan. Lana 1976ko mihise gaineko olioa da, 130 x 161,7 cm-ko neurrikoa. Aurten erosi du museoak eta artistaren heriotzaren 25. urteurrenarekin bat eginez ikusgai jartzen du Arte Historikoaren aretoan 2026ko azaroaren 6tik 2027ko otsailaren 28ra arte.

kilimak-begietan

Kilimak begietan

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 12a

Circus | Artista: Alejandra Ikaza. | Non: Bilboko Rekalde aretoan. | Noiz arte: 2027ko otsailaren 28ra arte.

idazkera-eta-poesia

Idazkera eta poesia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 12a

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa abian den honetan, aspaldiko artelan bat etorri zait burura. Laurita Siles Malagako artista doktorego tesia Euskal Herrira egitera etorri zenean, lagun batek bertso txapelketa batera eraman zuen.

paisaia-arkitektura-eta-trazua

Paisaia, arkitektura eta trazua

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 4a

Bloke eta malda | Artista: Julen Agirre. | Non: Bilboko La Taller aretoan. | Noiz arte: Abenduaren 4ra arte.

departamento

Departamento

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 4a

Aurreko asteetako artikuluetan berriz ere ateak zabaldu dituzten azpiegitura handiez aritu gara. Gaur arteaz gozatzeko areto ezberdin eta ezezagun bati buruz hitz egin nahiko nuke.

meta-morphosis

Meta-morphosis

Jone Alaitz Uriarte [ARGIA.eus]
| 2026ko Urriaren 30a

Oro har artista baten lana aztertzen denean, sortzaileak behin eta berriz irudikatzen edo margotzen dituen motiboetan jartzen da arreta: zer objektu edo errealitate agertzen diren maizen, zein forma edo irudi agertzen diren behin eta berriro haren obran. Motibo horiek euskarrira —mihisera, buztinera edo paperera— eramateko moduak, berriz, estiloaren auzira garamatza. Interesgarria da, hala ere, kontrako ariketa egitea: artista batek, kasu honetan margolari batek, zer margotzen ez duen aztertzea.

bixente-ameztoi-paradisua-pintatzen

Bixente Ameztoi paradisua pintatzen

Joseba Zulaika [ARGIA.eus]
| 2026ko Urriaren 30a

Remelluri upategiko kapera pintatzeari ekin zion Bixente Ameztoik 1993an. Frank Gehry bere Bilboko museo erraldoirako lanean hasia zen. Bastidako (Araba) santutegi ezkutua zen Bixenteren kapera.

denbora-desegiteko-konjurua

Denbora desegiteko konjurua

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 28a

Finissage | Artista: Amaia Urra. | Non: Atoi gunean, Bilbon. | Noiz arte: abenduaren 12ra arte.

ez-ulertzearen-zoriontasuna

Ez ulertzearen zoriontasuna

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 28a

Aurrekoan Kyotoko Jidai Matsuri desfilea ikusteko aukera izan nuen. 2.000 lagun inguruk hartzen dute parte, jantzi historikoak soinean, mila urte atzera egiten duten adibideekin. Aho zabalik begiratzen genien mendebaldar guztiok kimonoei, armadurei, shozokuei, hantenei eta Interneten bilatu behar izan ditudan bestelako jantzi askori.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.