artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zein da hirurogeita sei urteko zalantzaren ondoren berriz Rembrandti egotzi zaion margolana?

Rijksmuseumek ofizialki berriro Rembrandti egotzi dio Zakariasen ikuskariak Tenpuluan (1633) izeneko margolana, bi urteko ikerketa sakonen ondoren.

zein-da-hirurogeita-sei-urteko-zalantzaren-ondoren-berriz-rembrandti-egotzi-zaion-margolana
Rembrandt, Zakariasen ikuskaria tenpuluan, 1633 © rijksmuseum

| 6 de Marzo 2026

Zakariasen ikuskariak Tenpuluan (1633) luzaroan tailerreko kopia huts edo ikasle baten obra gisa hartu izanagatik Rembrandten lanen multzotik kanpo utzia izan da. Baina gaur egun berriro aitortu zaio egiletza.

Margolana 1961ean publikoaren bistatik desagertu zen, P. de Boer merkatariaren bitartez bildumagile pribatu bati saldu zitzaionean. Obrak Itun Berriko eszena bibliko bat irudikatzen du, San Lukasen Ebanjeliotik hartua. Momentu zehatza erakusten du: Zakarias apaiz nagusiari Gabriel goiaingerua ustekabean agertzen zaionekoa. Jainkozko mezulariak iragartzen dio emazteak, Elisabetek, eta biek —adin oso aurreratua izan arren— seme bat izango dutela: Joan Bataiatzailea.

Rijksmuseumeko zuzendari nagusi Taco Dibbitsek azaldu duenez, duela urte batzuk bikote anonimo bat museoarekin harremanetan sartu zen, aitarengandik jasotako margolan bat heredatu ondoren; haien esanetan, itxura xumeko obra bat zen. Bi urtez egindako azterketak amaiera eman dio hirurogeita sei urteko bazterketari. 1969an, Horst Gerson arte-historialari alemaniarrak egiletza baztertua zuen, bere epaia bereizmen txikiko zuri-beltzeko argazkien azterketan oinarrituta, panela zuzenean aztertu gabe. Gainera, margolanaren egoerak berak —"belu gris" batek (oso oxidatutako berniza) estalia— hasierako koloreen sakontasuna ezkutatzen zuen.

Denbora horretan, obra Rembrandten garaikide edo ikasleei egotzi zitzaien, hala nola Herbehereetako Urrezko Mendeko bi margolariri: Salomon Koninck eta Jan Lievens. Schwerinen (Alemania) gordetzen den bertsioa, bidegabeki, jatorrizkotzat jo zen. Gaur egungo analisiek erakusten dute, ordea, tailerreko kopia dela.

Dendrokronologiak —egurraren datazio-metodo batek— baieztatu du bi haritz-panelak Lituaniatik datozela. Egurra 1625 eta 1640 artean tailerrean erabiltzeko moduan zegoela identifikatu da, eta horrek baliozkotu egiten du obran agertzen den 1633ko data. Espektroskopiak 1630eko hamarkadako paleta tipikoa agerian utzi du: berun-zuria, okrea, hezur-beltza eta berun-eztainu-horia. Euskarriaren prestaketa ere Rembrandten ohiturekin bat dator: klarion-oinarri bat, gainean marroi argiko imprimatura batekin estalia. Azkenik, azterketa mikroskopiko eta infragorriek baieztatu dute "Rembrandt f. 1633" inskripzioa pintura freskoan bertan egin zela, eta, beraz, pinturaren geruza guztiz lehortu aurretik idatzia dela.

Horrela, Zakariasen ikuskariak Tenpuluan bilduma nazionalera gehitzen den Rembrandten 25. obra autografoa bihurtu da. Tailerreko ekoizpen xume batetik —milaka eurotan baloratua— egilearen maisulan baten estatusera igaro da, eta gaur egun bere balioa hamarnaka milioi eurotan zenbatzen da.

Ikerketa honen ondorioak "New Directions in Rembrandt Research" nazioarteko sinposioan aurkeztuko dira 2026ko martxoaren 24an. Taco Dibbitsek azpimarratu duen bezala, Rembrandt ezezagun bat aurkitzea lasto-pilo batean orratz bat bilatzea bezalakoa da. Lana epe luzerako maileguan utzi diote Rijksmuseumari, eta gaurtik aurrera museoko bildumetan ikusgai dago.

JdA-ko jatorrizko bertsiotik itzulia.


nicholas-nixon

Nicholas Nixon

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 02 de Marzo 2026
Al 28 de Junio 2026

ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 14 de Febrero 2026
Al 31 de Diciembre 2026

fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 26 de Noviembre 2026
Al 29 de Noviembre 2026

erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

Desde el 05 de Junio 2025
Al 26 de Diciembre 2026

lore-garaia

Lore garaia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 27 de Abril 2026

Harrigarria da udaberriak duen liluratzeko gaitasuna: badakizu badatorrela, neguko paisaia itzalita astintzeko indarra duela eta, hala eta guztiz ere, urtez urte harrituta uzten zaituzte egun batetik bestera bazter guztiak bete dituzten hiazintoek, ezerezetik piztu diren gereziondoetako loreek, zelaiak zuriz zipriztintzen dituzten bitxiloreek eta soroen mugak gainezkatzen dituzten mitxoletek.

beste-zerbait-beste-nonbait

Beste zerbait, beste nonbait

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 27 de Abril 2026

Miren Doiz artistak 'Aukera batzuk (zabor eta simulakrotik abiatuta)' erakusketa zabaldu du Bilbo Arte aretoan. Berrerabilitako eta topatutako materialak darabiltza bere lanetan, eta egungo gizarteak bizi dituen krisiak azaleratzen ditu.

memoria-lausoei-begira

Memoria lausoei begira

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 16 de Abril 2026

Juana cima. BEGIRADA DISIDENTE BAT | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: Abuztuaren 30era arte.

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 15 de Abril 2026

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

iragan-kolonialak-bistaratuz

Iragan kolonialak bistaratuz

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 13 de Abril 2026

Standing here Wondering Which Way to Go | Noiz arte: 2026ko ekainaren 14ra arte. | Non: Tabakaleran, Donostian.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).