artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zein da hirurogeita sei urteko zalantzaren ondoren berriz Rembrandti egotzi zaion margolana?

Rijksmuseumek ofizialki berriro Rembrandti egotzi dio Zakariasen ikuskariak Tenpuluan (1633) izeneko margolana, bi urteko ikerketa sakonen ondoren.

zein-da-hirurogeita-sei-urteko-zalantzaren-ondoren-berriz-rembrandti-egotzi-zaion-margolana
Rembrandt, Zakariasen ikuskaria tenpuluan, 1633 © rijksmuseum

| 6 Mars 2026

Zakariasen ikuskariak Tenpuluan (1633) luzaroan tailerreko kopia huts edo ikasle baten obra gisa hartu izanagatik Rembrandten lanen multzotik kanpo utzia izan da. Baina gaur egun berriro aitortu zaio egiletza.

Margolana 1961ean publikoaren bistatik desagertu zen, P. de Boer merkatariaren bitartez bildumagile pribatu bati saldu zitzaionean. Obrak Itun Berriko eszena bibliko bat irudikatzen du, San Lukasen Ebanjeliotik hartua. Momentu zehatza erakusten du: Zakarias apaiz nagusiari Gabriel goiaingerua ustekabean agertzen zaionekoa. Jainkozko mezulariak iragartzen dio emazteak, Elisabetek, eta biek —adin oso aurreratua izan arren— seme bat izango dutela: Joan Bataiatzailea.

Rijksmuseumeko zuzendari nagusi Taco Dibbitsek azaldu duenez, duela urte batzuk bikote anonimo bat museoarekin harremanetan sartu zen, aitarengandik jasotako margolan bat heredatu ondoren; haien esanetan, itxura xumeko obra bat zen. Bi urtez egindako azterketak amaiera eman dio hirurogeita sei urteko bazterketari. 1969an, Horst Gerson arte-historialari alemaniarrak egiletza baztertua zuen, bere epaia bereizmen txikiko zuri-beltzeko argazkien azterketan oinarrituta, panela zuzenean aztertu gabe. Gainera, margolanaren egoerak berak —"belu gris" batek (oso oxidatutako berniza) estalia— hasierako koloreen sakontasuna ezkutatzen zuen.

Denbora horretan, obra Rembrandten garaikide edo ikasleei egotzi zitzaien, hala nola Herbehereetako Urrezko Mendeko bi margolariri: Salomon Koninck eta Jan Lievens. Schwerinen (Alemania) gordetzen den bertsioa, bidegabeki, jatorrizkotzat jo zen. Gaur egungo analisiek erakusten dute, ordea, tailerreko kopia dela.

Dendrokronologiak —egurraren datazio-metodo batek— baieztatu du bi haritz-panelak Lituaniatik datozela. Egurra 1625 eta 1640 artean tailerrean erabiltzeko moduan zegoela identifikatu da, eta horrek baliozkotu egiten du obran agertzen den 1633ko data. Espektroskopiak 1630eko hamarkadako paleta tipikoa agerian utzi du: berun-zuria, okrea, hezur-beltza eta berun-eztainu-horia. Euskarriaren prestaketa ere Rembrandten ohiturekin bat dator: klarion-oinarri bat, gainean marroi argiko imprimatura batekin estalia. Azkenik, azterketa mikroskopiko eta infragorriek baieztatu dute "Rembrandt f. 1633" inskripzioa pintura freskoan bertan egin zela, eta, beraz, pinturaren geruza guztiz lehortu aurretik idatzia dela.

Horrela, Zakariasen ikuskariak Tenpuluan bilduma nazionalera gehitzen den Rembrandten 25. obra autografoa bihurtu da. Tailerreko ekoizpen xume batetik —milaka eurotan baloratua— egilearen maisulan baten estatusera igaro da, eta gaur egun bere balioa hamarnaka milioi eurotan zenbatzen da.

Ikerketa honen ondorioak "New Directions in Rembrandt Research" nazioarteko sinposioan aurkeztuko dira 2026ko martxoaren 24an. Taco Dibbitsek azpimarratu duen bezala, Rembrandt ezezagun bat aurkitzea lasto-pilo batean orratz bat bilatzea bezalakoa da. Lana epe luzerako maileguan utzi diote Rijksmuseumari, eta gaurtik aurrera museoko bildumetan ikusgai dago.

JdA-ko jatorrizko bertsiotik itzulia.


argiari-bidea-eman

Argiari bidea eman

Naia del Castillo

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

Du 24 Juillet 2026
Au 20 Septembre 2026

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 15 Juillet 2026

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 13 Juillet 2026

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 Juillet 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 Juillet 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 Juillet 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 Juillet 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).