artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zein da hirurogeita sei urteko zalantzaren ondoren berriz Rembrandti egotzi zaion margolana?

Rijksmuseumek ofizialki berriro Rembrandti egotzi dio Zakariasen ikuskariak Tenpuluan (1633) izeneko margolana, bi urteko ikerketa sakonen ondoren.

zein-da-hirurogeita-sei-urteko-zalantzaren-ondoren-berriz-rembrandti-egotzi-zaion-margolana
Rembrandt, Zakariasen ikuskaria tenpuluan, 1633 © rijksmuseum

| 2026ko Martxoaren 6a

Zakariasen ikuskariak Tenpuluan (1633) luzaroan tailerreko kopia huts edo ikasle baten obra gisa hartu izanagatik Rembrandten lanen multzotik kanpo utzia izan da. Baina gaur egun berriro aitortu zaio egiletza.

Margolana 1961ean publikoaren bistatik desagertu zen, P. de Boer merkatariaren bitartez bildumagile pribatu bati saldu zitzaionean. Obrak Itun Berriko eszena bibliko bat irudikatzen du, San Lukasen Ebanjeliotik hartua. Momentu zehatza erakusten du: Zakarias apaiz nagusiari Gabriel goiaingerua ustekabean agertzen zaionekoa. Jainkozko mezulariak iragartzen dio emazteak, Elisabetek, eta biek —adin oso aurreratua izan arren— seme bat izango dutela: Joan Bataiatzailea.

Rijksmuseumeko zuzendari nagusi Taco Dibbitsek azaldu duenez, duela urte batzuk bikote anonimo bat museoarekin harremanetan sartu zen, aitarengandik jasotako margolan bat heredatu ondoren; haien esanetan, itxura xumeko obra bat zen. Bi urtez egindako azterketak amaiera eman dio hirurogeita sei urteko bazterketari. 1969an, Horst Gerson arte-historialari alemaniarrak egiletza baztertua zuen, bere epaia bereizmen txikiko zuri-beltzeko argazkien azterketan oinarrituta, panela zuzenean aztertu gabe. Gainera, margolanaren egoerak berak —"belu gris" batek (oso oxidatutako berniza) estalia— hasierako koloreen sakontasuna ezkutatzen zuen.

Denbora horretan, obra Rembrandten garaikide edo ikasleei egotzi zitzaien, hala nola Herbehereetako Urrezko Mendeko bi margolariri: Salomon Koninck eta Jan Lievens. Schwerinen (Alemania) gordetzen den bertsioa, bidegabeki, jatorrizkotzat jo zen. Gaur egungo analisiek erakusten dute, ordea, tailerreko kopia dela.

Dendrokronologiak —egurraren datazio-metodo batek— baieztatu du bi haritz-panelak Lituaniatik datozela. Egurra 1625 eta 1640 artean tailerrean erabiltzeko moduan zegoela identifikatu da, eta horrek baliozkotu egiten du obran agertzen den 1633ko data. Espektroskopiak 1630eko hamarkadako paleta tipikoa agerian utzi du: berun-zuria, okrea, hezur-beltza eta berun-eztainu-horia. Euskarriaren prestaketa ere Rembrandten ohiturekin bat dator: klarion-oinarri bat, gainean marroi argiko imprimatura batekin estalia. Azkenik, azterketa mikroskopiko eta infragorriek baieztatu dute "Rembrandt f. 1633" inskripzioa pintura freskoan bertan egin zela, eta, beraz, pinturaren geruza guztiz lehortu aurretik idatzia dela.

Horrela, Zakariasen ikuskariak Tenpuluan bilduma nazionalera gehitzen den Rembrandten 25. obra autografoa bihurtu da. Tailerreko ekoizpen xume batetik —milaka eurotan baloratua— egilearen maisulan baten estatusera igaro da, eta gaur egun bere balioa hamarnaka milioi eurotan zenbatzen da.

Ikerketa honen ondorioak "New Directions in Rembrandt Research" nazioarteko sinposioan aurkeztuko dira 2026ko martxoaren 24an. Taco Dibbitsek azpimarratu duen bezala, Rembrandt ezezagun bat aurkitzea lasto-pilo batean orratz bat bilatzea bezalakoa da. Lana epe luzerako maileguan utzi diote Rijksmuseumari, eta gaurtik aurrera museoko bildumetan ikusgai dago.

JdA-ko jatorrizko bertsiotik itzulia.


bideko-ezustekoak

Bideko Ezustekoak

Graciela Iturbide

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 03tik
2026ko Agorrilaren 30era

farocki-efektua

Farocki efektua

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 19tik
2026ko Irailaren 27ra

get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Azaroaren 01era

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.