artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gaudí Museo berri bat irekiko dute Bartzelonan

Duela 100 urte hil zen arkitektoaren lehen eraikinetako batean, Teresianen Ikastetxean, jarriko lukete museoa martxan, 2028rako.

gaudi-museo-berri-bat-irekiko-dute-bartzelonan
Col·legi de les Teresianes, Bartzelona Arg/ Enfo CC Wikipedia

| 23 de Junio 2026

Antoni Gaudíren heriotzaren mendeurrena gogoratzen ari den honetan (1926ko ekainaren 10a), Bartzelonako Udalak iragarri du arkitektoaren ohorezko museo berri bat irekiko duela 2028rako. Proiektuaren helburua kataluniar modernismoaren maisuaren bizitzan eta obran espiritualtasunak izan zuen garrantzia argitara ematea da. Iragarpena, Leon XIV aita santuak ekainaren 10ean Sagrada Famíliaren dorrerik altuena (Jesusen dorrea) inauguratzeko Bartzelonara egin zuen bisita baino egun batzuk lehenago zabaldu zen.

Vatikanoak baimena eman du etorkizuneko museoa Teresianen ikastetxe erlijiosoan egokitzeko. Eraikin hau Antoni Gaudíren lehen lanetako bat da, 1888 eta 1890 artean eraikitakoa, eta publikoarentzat zabalduko den lehen aldia izango da. Eraikinak, tamaina nahiko apalekoa arkitektoaren ondorengo lanekin alderatuta, Enric d'Ossók sortutako Jesusen Teresianen Konpainia hartzeko diseinatu zen hasiera batean. Adreiluzko fatxadarekin, Gaudík kongregazio erlijiosoaren pobrezia-botoa errespetatu nahi izan zuen ekai merkeak erabiliz, nahiz eta horrek elementu apaingarriak lantzeko aukera eman zion. Leiho eta irekieretan burdin forjatua ere landu zuen, Güell Jauregia bezalako beste maisulan batzuetan ere aurki daitekeen bere material kuttunetako bat. Ikastetxearen egitura laukiak, gainean dituen almen angeluarrek eta gezi-leihoak gogorarazten dituzten leiho estuek Avila-ko Santa Teresaren Barne Gaztelua (1577) liburua ekartzen dute gogora; gazteluaren metafora erabiliz, arimak perfekziorantz egiten duen bidea azaltzen duen kontakizuna, hain zuzen.

Museoaren proiektuak Gaudí ikuspegi espiritualago batetik erakusteko helburuari erantzuten dio. Arquitectura Genis Planelles agentziak, zuzendaritza teknikoko lehiaketaren irabazleak, punta-puntako teknologietan oinarritutako museografia moderno baten aldeko apustua egin du. Ikus-entzunezko murgiltzaileen garapenean espezializatutako Ingeniería Cultural enpresak ere parte hartzen du proiektuan. Gaudíren eraikuntzen iruditze birtualak aurreikusten dituzte, baita errealitate birtualeko esperientzia baten bidez bere sormen-prozesua ezagutzeko gela bat ere. Maketa fisikoa eta jatorrizko dokumentuak horien osagarri gisa etorriko dira.

Espiritualtasunak leku garrantzitsua du "Jainkoaren arkitektoa" deitzen zaion horren bizitzan eta obran. "Bere garairako guztiz berritzailea zen arkitektura-modu batean adierazten du bere fedea", azaldu dio Patrick Sbalchiero historialariak Vatican News-i. Gaudíren bizitzako azken urteetan, erlijioak gero eta leku handiagoa hartu zuen, bere karrerako proiekturik handienean murgilduta zegoen bitartean: Sagrada Família. Pariseko Orsay Museoak "Gaudí" izenburu soilarekin erakusketa bat eskaini zuen 2022an, haren arkitekturaren mailaz mailako sakralizazioa berretsiz, basilikaren adibidetik abiatuta. Balio katolikoekin bat eginez, erosotasun materialei uko egin zien.

Gaudírengan fedeak zuen garrantzia sakonago aztertzen ari da azkenaldian: 2025ean, Frantzisko Aita Santuak arkitektoa dohatsu izendatzeko prozesua mahai gainean jarri zuen berriro, "beneragarri" deklaratuz. Harrezkero, prozedura urrats horretan blokeatuta dago, bururaino iristeko mirari bat aitortzea beharrezkoa baita.

Museoaren proiektua Bartzelonako "any Gaudí" (Gaudí urtea) egitasmoaren parte da; 2026 osoan zehar garatuko den programa honek Gaudíren kultur ondarea nabarmentzea du helburu, ezagunak diren monumentu ugariez harago. Kataluniako Generalitatearen ekimenez, nagusiki, hainbat ekitaldi antolatu dira Bartzelonan, Reusen eta Matarón. Urrian Gaudíri buruzko nazioarteko biltzar bat aurreikusten da, eta erakusketa finkoak nahiz ibiltariak antolatuko dira leku ezberdinetan. Casa Batllók eta Miró Fundazioak bat egin dute Gaudí, Joan Miró eta Joaquim Gomis (kataluniar modernismoaren hiru figura nagusi) ardatz dituen erakusketa bat diseinatzeko.

Teresianen Ikastetxeko museo honek aztarna berri bat utziko du Antoni Gaudík jada markatutako hiri batean. Dena dela, Casa Museu Gaudík, Sagrada Famíliaren Museoak eta UNESCOren ondare gisa erregistratuta dauden zazpi monumentuk osatutako sare baten barruan zalantzak sortzen ditu: museo hau gai izango ote da bere burua nabarmentzeko eta maisu kataluniarraren lanari buruzko begirada benetan berri bat eskaintzeko?

—JdAtik ekarria.


ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

Desde el 14 de Febrero 2026
Al 31 de Diciembre 2026

gerezi-hori

Gerezi hori

Maider Aldasoro

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 08 de Septiembre 2026
Al 22 de Noviembre 2026

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 10 de Octubre 2026

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 8 de Octubre 2026

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 6 de Octubre 2026

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).