artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Bandalismoa

Bandalismo Konparatuaren Institutua izeneko erakundea sortu zuen Asger Jorn artistak 1961. urtean. Izen harrigarria arteaz jardun behar zuen erakunde batentzat. Oraindik gaur egun ere harrituta geratzen gara horrelako ideia baten aurrean. Hala ere, hobeto ulertuko dugu ekimenaren helburuak ezagutzen baditugu eta sortu zen urtea kontuan hartzen badugu.

bandalismoa
Asger Jorn À‚© Asger Jorn museoa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2023ko Apirilaren 26a

Alde batetik, bandalismo hitza era literalean hartu behar dugu; hau da, bandaloen artea edo Erromatar Inperioa suntsitu zuten Iparraldeko herrien ekarpena Mendebaldeko artera. Asger Jorn artista daniarra zenez eta bere egiteko moduak adierazkortasunean oinarritzen zirenez, ez da harritzekoa Mendebaldean azpiratuta geratu diren arte joerak aztertzeko gogoa. Bestalde, ez nuke baztertuko inbasio bandaloek eragindako suntsipena ere aldarrikatzea, institutua sortu zuen urtea kontuan hartzen badugu. Hain zuzen, Jorn mugimendu situazionistaren sortzailetako bat izan zen, 1957an, Guy Debord, Pinot-Gallizio, Michele Berstein eta Ralph Rumneyekin batera. Nahiz eta Jornek 1961ean mugimendua utzi, situazionismoan landutako ideia asko behin eta berriz azaldu ziren hurrengo urteetako bere artelanetan. Horien artean, Mendebaldeko artearen oinarriak iraultzeko asmoa eta beste arteen aldarrikapena; tartean, Iparraldeko herriena. Horren adibide da Bandalismo Konparatuaren Institutuak argitaratu zuen 12th Century Scanian Stone liburu mardula; 10.000 Years of Nordic Folk proiektu zabal baten lehendabiziko alea izan behar zuen, baina aurreikusitako hamahiru liburuak bakar batera mugatu ziren.

1964an Jornek Bandalismo Konparatuaren Institutuaren proiektua baztertu behar izan zuen, baina hurrengo urteetan lanean jarraitu zuen Norvegia, Suedia eta Danimarkako arte herrikoian sakontzen eta bere lanarekin bat egiten. Horren ondorioz sortu zuen Jornek objektu herrikoiez eta argazkiz osatutako bilduma ikaragarria; hainbestekoa, ezen museo bat eraikitzeko proiektuan lanean jardun zuten 1964an. Azkenean, Jornek bultzatutako beste egitasmo asko bezala, ez zen eraiki, nahiz eta gaur egungo Silkeborg hiriko Jorn Museoaren oinarria izan.

Oso hurrekoa sentitu nuen hasiera-hasieratik institutuaren proiektua, asko akordarazi zidalako Oteizaren Estetika Parekatuen Institutua. Horrek ondo azaltzen du garaian zeuden asmoak Mendebaldeko artearen oinarriak zalantzan jartzeko, XX. mendearen hasieran abangoardiek egin zuten bezala. Baztertutako arteen aldarrikapen horretan indigenen arteak edo arte herrikoiak abiapuntu egokiak iruditzen zitzaizkien artista batzuei Mendebaldeko kultura elitistak ezarri zuen nagusitasunaren aurka egiteko, merkatuaren nagusitasuna gero eta ageriagoa baitzen Bigarren Mundu Gerraren ondorengo urteetan.


azkenean-hondartza

Azkenean hondartza!

Claude Nori

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Uztailaren 19ra

gramatika

Gramatika

Mawa Ordúñez

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Apirilaren 24tik
2026ko Ekainaren 21era

barreiatutako-paisaiak

Barreiatutako paisaiak

Gerardo D'Abraira

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 10etik
2026ko Irailaren 06ra

erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

2025eko Ekainaren 05etik
2026ko Abenduaren 26ra

louvre

Louvre

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 11a

Louvre museoko langileak greban omen daude. Xalbat Alzugarai [Berria egunkariko] kazetariak argitaratutako erreportaje luzean ondo baino hobeto deskribatu zuen munduko museo handienetako baten egoera penagarria.

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 10a

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 2026ko Ekainaren 9a

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 8a

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.